V SA/Wa 154/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. G. L. wezwany do uiszczenia wpisu sadowego na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2010r., uiścił wymagany wpis i wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną oraz dorosłą córką, utrzymuje się z renty rolniczej swojej w wysokości 827,29 złotych brutto i renty żony w wysokości 813,27 złotych brutto. Wyjaśnił, że dorosła córka uczy się i nigdzie nie pracuje. Podał również, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 1 marca 2011 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. . W odpowiedzi na powyższe, skarżący złożył pismo procesowe z 14 marca 2011r. w którym podał, iż utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń rentowych, miesięcznie ponosi wydatki na leczenie w wysokości ok. 100 złotych. Wskazał, że jest właścicielem jednego pojazdu oraz współwłaścicielem drugiego, szacowana wartość samochodów wynosi ok. 1700 złotych i ok. 500 złotych. Oświadczył, iż rachunek bankowy, na który przelewane były kwoty z tytułu płatności do gruntów rolnych został zlikwidowany, obecnie posiada tylko jeden rachunek bankowy. Wyjaśnił, iż nie posiada oszczędności, lokat, nie uzyskuje pomocy finansowej od rodziny i osób trzecich ani dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, gdyż przekazał gospodarstwo rolne. Do pisma załączył: 1) zaświadczenie o pobieraniu nauki przez dorosłą córkę skarżącego, 2) zaświadczenie o zarejestrowaniu córki skarżącego w Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku, 3) wyciąg z rachunku bankowego z saldem na dzień 1 marca 2011r. w wysokości 22,16 złotych, 4) dwie polisy ubezpieczeniowe dotyczące posiadanych samochodów, 5) dwa roczne obliczenia podatku PIT-40A. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z mogącymi powstać w przyszłości kosztami sądowymi (np. opłata kancelaryjna, wpis od skargi kasacyjnej) należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż trzyosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodów ze świadczeń rentowych w łącznej wysokości ok. 1400 złotych netto należało uznać, iż skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wskazany dochód, po uwzględnieniu kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącego. W przytoczonych okolicznościach skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dodatkowo należy wskazać, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy "jest skuteczny od momentu jego wniesienia i nie obejmuje on zwolnienia od kosztów, do uiszczenia których strona obowiązana jest przed jego złożeniem" (por. postanowienie NSA z 23 czerwca 2004r., sygn. akt FZ 125/04). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.