V SA/Wa 1551/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-23
Skład orzekający: Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację finansową, w tym wysokie zadłużenie alimentacyjne i niskie dochody, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżącemu należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W sytuacji, gdy skarżący przedstawił szczegółowe dane o swoich wydatkach, niskich dochodach oraz znacznym zadłużeniu, a także dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację finansową, sąd powinien uwzględnić jego wniosek.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżący wskazał na niskie dochody z renty strukturalnej oraz wysokie miesięczne wydatki i zadłużenie alimentacyjne. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewystarczającego udokumentowania wydatków. Skarżący wniósł sprzeciw, załączając dodatkowe dokumenty.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek, po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie : odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej p o s t a n a w i a - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy B. J. (dalej "skarżący") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dom o pow. 72 m2, nieruchomość rolną o pow. 3,8 ha oraz budynki gospodarcze, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył, iż źródłem jego utrzymania jest renta strukturalna w wysokości 1.745 zł (brutto) miesięcznie.
Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające dla oceny możliwości majątkowych wnioskodawcy, zarządzeniem z 21 sierpnia 2013r. wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów.
W odpowiedzi na powyższe, pismem procesowym z 5 września 2013 r., skarżący wyjaśnił, że jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą 1.837 zł, ponadto wydaje 2.000 zł na zakup opału, nie posiada kont ani lokat pieniężnych. Jednocześnie oświadczył, iż nie otrzymuje wynagrodzenia za dzierżawę ziemi (w sądzie toczy się proces o zapłatę należności) i zaciągnął pożyczkę na remont domu. Do złożonych wyjaśnień skarżący załączył pisma Komornika Sądowego w sprawie wysokości zadłużenia z tytułu alimentów oraz wzywające do uiszczania alimentów w kwotach wyższych od należnych.
Postanowieniem z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1551/13 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazano m.in., że skarżący opisując miesięcznie koszty utrzymania w żaden sposób nie udokumentował ponoszonych wydatków. W ocenie referendarza sądowego złożone w tym zakresie wyjaśnienia nie są wiarygodne, ponieważ miesięczny dochód skarżącego wynosi brutto 1 745 zł, tj. około 1 191,42 zł. netto, a więc uzyskiwany dochód jest niższy od miesięcznych kosztów utrzymania. Takim oświadczeniem skarżący uniemożliwił porównanie wysokości kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym i możliwości płatniczych.
Pismem z dnia 27 września 2013 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem zwrócił się choćby o zwolnienie od kosztów sądowych. Dodatkowo załączył wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1.05.2013 r. do 30.08.2013 r. i oświadczył, iż jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej.
Rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpoznaniu.
Mając na uwadze powyższe Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu PPF z 6 sierpnia 2013 r. wraz z twierdzeniami podniesionymi w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego.
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 p.p.s.a., wynika, ze osobie fizycznej może być przyznanie na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, ze nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
W niniejszej sprawie skarżący na wezwanie uzupełnił oświadczenie zawarte w formularzu PPF i nadesłał pismo z dnia 5 września 2013 r., w którym przedstawił w sposób szczegółowy miesięczne konieczne wydatki. Do pisma załączył pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia [...] sierpnia 2013 r., z którego wynika, iż zadłużenie skarżącego w sprawie alimentacyjnej wynosi 135 638,94 zł oraz pismo z dnia [...] lipca 2013 r. dotyczącego regulowania wpłat pod rygorem zajęcia emerytury/renty. Wraz z wniesieniem sprzeciwu skarżący nadesłał wyciąg z konta bankowego, z którego wynika, iż kwota 1 745 zl jest dochodem netto z tytułu renty strukturalnej.
W tej sytuacji uznać należało, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawca nie jest bowiem w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Biorąc pod uwagę niewielkie dochody, uzasadnione jest, zdaniem Sądu, przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 260 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło