V SA/Wa 1552/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. W. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). G. C., obywatel G., deklarujący narodowość g., dalej "skarżący", w dniu [...] lipca 2011 r. złożył skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2009 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący w dniu [...] lipca 2009 r., wystąpił z wnioskiem o nadanie mu statusu uchodźcy. We wniosku oświadczył, że w kraju pochodzenia, "nic dobrego go nie czeka". Wskazał, że w jego ocenie ze względu na sprzyjanie opozycji został zwolniony z pracy. Dodał, że obawia się wybuchu konfliktu między G. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po przeprowadzeniu przewidzianej prawem procedury, decyzją z dnia [...] października 2009 r. odmówił nadania skarżącemu statusu uchodźcy, a wobec braku przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej i braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany postanowił wydalić cudzoziemca z terytorium RP. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2010 r., uchyliła decyzję z dnia [...] października 2009 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po ponownym przeprowadzeniu przewidzianej prawem procedury, w tym po ponownym przesłuchaniu skarżącego i zgromadzeniu dodatkowych materiałów, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. postanowił odmówić nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy, a wobec braku przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej i braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany postanowił wydalić cudzoziemca z terytorium RP. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazała, że zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i podczas przeprowadzonych dwóch wywiadów, skarżący nie przytoczył faktów lub okoliczności, które mogłyby świadczyć o prześladowaniu go, lub uzasadniałyby obawę przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Rada uznała za dowiedzione, że cudzoziemiec nie był prześladowany z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej, a okoliczności wyjazdu z kraju pochodzenia wskazane przez niego w toku postępowania nie były tożsame z indywidualnym prześladowaniem powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej. Nie zaistniały też przesłanki do udzielenia mu ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany. Rada nie dopatrzyła się nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, a zgromadzony materiał dowodowy uznała za wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Od decyzji tej cudzoziemiec złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie w całości decyzji Rady i decyzji organu I instancji. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez stwierdzenie, że nie jest uchodźcą w rozumieniu tego artykułu. Ponadto zarzucił istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 kpa, art. 77 kpa poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, art. 75 § 1 kpa oraz art. 78 kpa poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego, art. 80 kpa określającego obowiązek swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów przez organy administracji. Uzasadniając powołane w skardze zarzuty stwierdził, że Rada do Spraw Uchodźców odnosząc się do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie całkowicie pominęła wniosek dowodowy zawarty w odwołaniu z dnia [...] marca 2011 roku, w sprawie potwierdzenia działalności w partii opozycyjnej, na którą to działalność skarżący powoływał się jako na jeden z powodów prześladowania w kraju pochodzenia. Nie odniesiono się też do wskazanych przez skarżącego adresów internetowych, gdzie można znaleźć zapisy audio-wideo z demonstracji. Nie uznając wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków, który był należycie uzasadniony Rada naruszyła przepisy kpa, tj. art. 78 § 1 kpa, art. 77 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 10 kpa, art. 80 kpa. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji i stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze nie dają podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podziela zarzutów podniesionych w skardze, zarówno w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2009 Nr 189, poz.1472 ze zm.) cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie musi ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, ze zm.) lub być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania. Prześladowanie może polegać w szczególności na użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej; zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym; wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący; braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym; wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3; czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i uwzględniając wskazane przesłanki doszły do słusznego przekonania, że w sytuacji przedstawionej przez skarżącego brak okoliczności uzasadniających przyznanie mu ochrony międzynarodowej, poprzez nadanie statusu uchodźcy. Sąd podziela zdanie organów, że skarżący nie wskazał konkretnych zdarzeń dotyczących bezpośrednio jego osoby, które mogłyby świadczyć, że dotyczą go formy prześladowania określone w powołanym przepisie art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. W oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego, a także na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego należało przyjąć, iż cudzoziemiec nie przekazał żadnych wiarygodnych informacji, które potwierdzałyby, iż był poszukiwany, lub że mógłby się czegokolwiek obawiać z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej. Dodać należy, że z informacji zgromadzonych przez organ I instancji na temat sytuacji w G. nie wynika, aby szeregowi członkowie partii opozycyjnych byli w jakimkolwiek obszarze zainteresowań władz G. Ponadto, ewentualne przypadki ograniczonych szykan działaczy opozycyjnych przyjmują formę dyskredytacji w mediach, kar administracyjnych za zakłócanie spokoju, nie zaś bicia czy tortur. W tej sytuacji odstąpienie od przesłuchania świadków na okoliczność działalności cudzoziemca w partii L., nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W konsekwencji brak przesłuchania skarżącego na okoliczność jego przynależności partyjnej nie stanowił naruszenia przepisów postępowania uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że okoliczność ta, nawet przy założeniu, że cudzoziemiec rzeczywiście był członkiem partii, nie miała zasadniczego znaczenia na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie statusu uchodźcy. Organy przygotowały raport na temat sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego, dlatego zarzut naruszenia art. 75 § 1 oraz art. 78 Kpa jest niezasadny. Sąd podziela ocenę Rady, iż przedstawiając w czasie procedury uchodźczej niepotwierdzone, momentami sprzeczne informacje cudzoziemiec próbował celowo wyolbrzymić swoją sytuację, w zamiarze uwiarygodnienia faktów rzekomego zagrożenia, a poziom ogólności wskazuje, że pewne informacje powszechnie dostępne zostały przez cudzoziemca wykorzystane do stworzenia własnej historii. Należy też podkreślić, że "słusznego interesu strony" nie można utożsamiać z rozstrzygnięciem zgodnym z oczekiwaniami osoby zainteresowanej, w celu osiągnięcia osobistych korzyści. O nadaniu statusu uchodźcy nie może przesądzać sam fakt opuszczenia kraju pochodzenia. Należy pamiętać, że nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia lub sytuację ekonomiczną cudzoziemca, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status. Należy podkreślić, że negatywna decyzja w sprawie o nadanie skarżącemu statusu uchodźcy nie wynikała z braku wiedzy o sytuacji w jego kraju pochodzenia i stanie przestrzegania w tym regionie praw człowieka, lecz wyłącznie z oceny sytuacji osobistej wnioskodawcy i wiarygodności jego zeznań. W ocenie Sądu brak również przesłanek dla udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej. Stosownie do art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zasadność udzielenia ochrony uzupełniającej należało ocenić w kontekście tych samych okoliczności wskazanych przez skarżącego i ustalonych przez organ administracji, które stanowiły podstawę oceny zasadności wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Okoliczności te należało jednak rozważyć pod kątem innych przesłanek, a więc tych wskazanych w art. 15 ustawy z 13 czerwca 2003 r. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w przypadku skarżącego odmowa udzielenia ochrony uzupełniającej jest związana z faktem braku podstaw do przyjęcia, że skarżącemu groziłyby w przypadku powrotu do kraju pochodzenia konsekwencje opisane w tym przepisie. W tym zakresie Sąd podziela ocenę organów, iż fakty i okoliczności przedstawione przez skarżącego nie uzasadniają twierdzenia, że w razie powrotu do kraju pochodzenia skarżący byłby narażony na orzeczenie kary śmierci, wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Skarżący nie doświadczył tych zagrożeń przed wyjazdem z kraju pochodzenia. Zauważyć również należy, że obecnie w kraju jego pochodzenia nie toczy się wojna, ani inny wewnętrzny konflikt zbrojny. Wobec skarżącego ze strony władz państwowych nie podjęto żadnych działań, które mogłyby wskazywać również na konieczność udzielenia prawa do pobytu tolerowanego. Na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie praw cudzoziemców prawo do takiego pobytu z mocy prawa, ma jedynie osoba, która ze względu na dotyczące jej okoliczności i sytuację panującą w kraju jej pochodzenia, może żywić realną obawę naruszenia w stosunku do niej dóbr określonych treścią wspomnianego artykułu. W przedstawionych okolicznościach dotyczących skarżącego należy uznać, że również w tym zakresie zaskarżone decyzje są prawidłowe. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i nieprzekonywujących zeznań skarżącego brak podstaw by sądzić, że skarżącemu mogłoby grozić aresztowanie, ukaranie bez podstawy prawnej czy nieludzkie traktowanie w rozumieniu Konwencji Rzymskiej. Za bezpodstawne uznać należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Zwrócić należy uwagę, że organ I instancji przesłuchał skarżącego dwukrotnie, raz w języku r., raz w języku g. Po zakończonym przesłuchaniu skarżący oświadczył, że wszystko zrozumiał, podpisał protokół przesłuchania, jako zgodny ze złożonymi zeznaniami i nie zgłosił zastrzeżeń do ich tłumaczenia. Organ I instancji zgromadził też materiał dowodowy wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przebieg przesłuchania nie pozostawia wątpliwości, że jego celem było dokonanie ustaleń niezbędnych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Odnosząc się zaś do zarzutu niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego należy stwierdzić, że organy wnikliwie przeanalizowały zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania skarżącego. Na tej podstawie, w uzasadnieniu decyzji wskazały, dlaczego nie uznały za zasadne udzielenia skarżącemu międzynarodowej ochrony. W tej sytuacji twierdzenie, że organy nie wzięły pod uwagę całego materiału dowodowego, a dokonana ocena, wskutek pominięcia dowodu z przesłuchania zawnioskowanych świadków była niewłaściwa, jest bezpodstawne. W świetle powyższej analizy i ustaleń dokonanych przez organy prowadzące postępowanie zarzuty dotyczące przeprowadzonego postępowania dowodowego (w tym zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a.) oraz oceny dowodów są bezzasadne. Należy podkreślić, że w każdej sprawie o nadanie statusu uchodźcy organy dokonują indywidualnej oceny sytuacji konkretnej osoby, w stosunku do której toczy się postępowanie. Ocena faktów dokonana przez organ I i II instancji różni się od oceny skarżącego, ale ocena organów była swobodna, ale nie dowolna. W tym stanie rzeczy mając na względzie treść art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.