V SA/Wa 1555/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-19
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Arkadiusz Tomczak, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania wsparcia, wydane na wniosek złożony przez spadkobiercę po zmarłym wnioskodawcy, jest prawidłowe, jeśli pierwotny wniosek został złożony przez zmarłego w terminie, a postępowanie w sprawie tego wniosku nie zostało formalnie zakończone przed śmiercią wnioskodawcy?Ratio decidendi
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ spadkobierca wstąpił w prawa zmarłego wnioskodawcy w trybie art. 30 § 4 k.p.a. w momencie, gdy postępowanie nie zostało zakończone. Skoro pierwotny wniosek został złożony w terminie i nie został merytorycznie rozstrzygnięty (ze względu na uznanie wcześniejszej decyzji za nieistniejącą), organ powinien był rozpoznać go merytorycznie po wstąpieniu spadkobiercy do postępowania. W związku z tym, postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania na wniosek spadkobiercy było zbędne i naruszało przepisy k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca M. J. wniosła skargę na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania wsparcia na dystrybucję marchwi. Wniosek o wsparcie pierwotnie złożył zmarły L. [...] w 2016 r. Po jego śmierci, skarżąca jako spadkobierca złożyła kolejny wniosek w 2018 r., na który organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że termin na składanie wniosków upłynął w 2017 r. i że przepisy nie przewidują wstąpienia następcy prawnego do postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wszczęcia postępowania, uzupełnienia braków formalnych, ustalenia strony oraz wstąpienia następcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19.07.2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego OR ARiMR z dnia [...].05.2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
W dniu 30.09.2016 r. [...] złożył wniosek "Powiadomienie [...] (bezpłatna dystrybucja / inne przeznaczenie) Wow", który to spowodował, że decyzją z dnia [...].07.2017 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Polskiego postanowił udzielić Stronie wsparcia odnoście marchwi w kwocie 3.816,98 EUR (16504,24 zł).
W dniu 22.08.2017 r. dołączono do dokumentacji odpis skróconego aktu zgonu L. [...] oraz notarialne poświadczenie dziedziczenia z dnia 21.08.2017 r., z którego treści wynika, iż spadek po zmarłych w dniu 3.04.2017 r. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza dziedziczy siostra [...].
W efekcie wszczęto postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji opisanej w pkcie 1 uzasadnienia Sądu "z udziałem Pani [...]", co oznacza, że Organ-Prezes ARiMR uznał ją za osobę, która wstąpiła w prawa i obowiązki zmarłego i stała się stroną postępowania. Następnie Prezes decyzją z dnia 2017-10 – bez oznaczenia dnia, umorzył w tym przedmiocie postępowanie wskazując w uzasadnieniu, że "decyzja wydana wobec osoby zmarłej nie istnieje w obrocie prawnym ani nie wywołuje skutków prawnych. Decyzję taką uważa się za akt nieistniejący"
W związku ze złożonym przez M.L.G. [...] odwołaniem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...].03.2018 r. utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny.
W dniu 25.04.2018 r. M.L.G. [...] złożyła niesformalizowany wniosek o przyznanie wsparcia [...] w związku ze zrealizowaną przez zmarłego brata – spadkodawcę operacji wycofania marchwi na bezpłatną dystrybucję.
Dyrektor Świętokrzyskiego OR ARiMR postanowieniem z dnia [...].05.2018 r. odmówił wszczęcia w tym zakresie postępowania wskazując, że ostateczny termin składania wniosków upłynął 31.07.2017 r.
Zwrócono też uwagę, że przepisy dotyczące przyznania wsparcia za wykonanie operacji wycofania produktów na bezpłatną dystrybucję nie przewidują wstąpienia następcy prawnego do prowadzonego postępowania.
W efekcie złożonego przez Stronę zażalenia Prezes ARiMR postanowieniem z dnia 19.07.2018 r. utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny. W uzasadnieniu wskazano, że "w niniejszej sprawie nie doszło do wszczęcia postępowania w sprawie gdyż do dnia 31.07.2017 r. nie został skutecznie złożony przez uprawnionego beneficjenta wniosek o przyznanie wsparcia [...] bezpłatna dystrybucja / inne przeznaczenie) Wow".
Skargę na powyższe postanowienie wniosła M.L.G. [...], która zarzuciła naruszenie:
art. 61 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na uznaniu, że wniosek z dnia 19.07.2017 r. o przyznanie wsparcia [...] nie zainicjował postępowania w sprawie udzielenia wsparcia w ramach mechanizmu "Dalsze wsparcie kryzysowe produktów owoców i warzyw";
art. 64 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania wnoszącego podanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 19.07.2017 r. poprzez sprecyzowania wskazania w czyim imieniu działa (wobec ustalenia, iż z dniem 2.04.2017 r. wygasło umocowanie wnoszącego podanie do działania w imieniu L. [...]);
art. 28 k.p.a. poprzez nieustalenie strony niniejszego postępowania;
art. 30 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, iż Skarżąca nie weszła jako następca prawny w prawa zmarłego z dniem 3 kwietnia 2017 r.
Reasumując, wniosła o uchylenie obu postanowień.
W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi .
W odpowiedzi na skargę zażądano jej oddalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd - w tym składzie – pragnie wskazać, że w niniejszej sprawie w ogóle nie zachodziła potrzeba składania jakiegokolwiek wniosku przez Skarżącą, albowiem wstąpiła ona w prawa zmarłego L. [...] w trybie art. 30 § 4 k.p.a.; uczyniła to w momencie, w którym postępowanie nie zostało zakończone z wniosku, który skutecznie złożył L. [...] w dniu 30 września 2016 r.
Wprawdzie w sprawie wydano decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. (patrz pkt 1 uzasadnienia Sądu), to jednak ten akt administracyjny uznano za nieistniejący (patrz pkt 3 uzasadnienia Sądu), który "nie wywołuje żadnych skutków prawnych". Skoro uznano, że brak jest podstaw do stwierdzenia jego nieważności (tamże), to kwestia wniosku złożonego przez L. [...] do tej chwili nie została merytorycznie rozstrzygnięta, a wniosek ten – co Sąd pragnie szczególnie podkreślić – został złożony w terminie. Po wstąpieniu Skarżącej do postępowania w trybie art. 30 § 4 k.p.a. (czego Organy obu instancji nie kwestionują) winien być rozpoznany merytorycznie.
W sytuacji powyższej zbędne było składanie przez Skarżącą wniosku z dnia 25 kwietnia 2018 r., a zatem Sąd pomija ocenę zarzutów w p-kcie 6 a i b uzasadnienia Sądu.
Z kolei zarzut opisany w p-kcie 6 c Sądu nie zasługuje na uwzględnienie gdyż z treści zaskarżonych postanowień wynika, że Organy przyznają Skarżącej przymiot strony. To samo dotyczy obrazy art. 30 § 4 k.p.a., albowiem art. 28 i 30 § 4 k.p.a. są ze sobą zintegrowane.
W powyższym kontekście – w zakresie respektowania wskazanych norm przez Organy obu instancji – wskazać trzeba, że gdyby nie respektowano art. 28 i 30 § 4 k.p.a., to Strona nie mogłaby skutecznie złożyć zażalenia oraz nie byłaby adresatem wydanych w sprawie postanowień.
Widząc potrzebę merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku, o którym mowa w p-kcie 1 uzasadnienia Sądu, a który znalazł pozytywną ocenę w decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. Dyrektora OTARR w Kielcach, należało – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. – orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło