V SA/Wa 1556/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Asesor WSA - Aleksandra Młyńska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Przedmiotem skargi M.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2019 r. nr: [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dokonaną na podstawie zawiadomienia o zajęciu nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Dyrektor III Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku M.W. na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres od 12/2016 do 09/2017, w łącznej kwocie należności głównej 2.964,70 zł, plus należne odsetki za zwłokę. W celu realizacji należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, które skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie. Zawiadomienie o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono w dniu 4 lutego 2019 r., zaś Strona zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych odebrała w dniu 25 lutego 2019 r. Pismem z dnia 11 marca 2019 r. Skarżący wniósł skargę na ww. czynność egzekucyjną dokonaną ww. zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. W uzasadnieniu zarzucił brak upoważnienia Dyrektora III Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie dla pracownika A. P. do wystawienia zawiadomienia o zajęciu oraz brak rozliczeń kwot potrącanych w związku z decyzją o przyznaniu emerytury z dnia [...] września 2017 r., decyzją o waloryzacji emerytury z dnia [...] marca 2018 r. oraz decyzją o waloryzacji renty rodzinnej z dnia [...] marca 2017 r. W dalszej części zażalenia powołał się na konstytucyjne prawo do składania w interesie własnym petycji, skarg i wniosków oraz na prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych zadań, a także na karną odpowiedzialność funkcjonariusza publicznego, który nie wykonuje spoczywających na nim obowiązków lub wykonuje je nienależycie poprzez zaniechanie nałożonego na funkcjonariusza publicznego obowiązku. Do pisma załączył kopię zawiadomienia o zajęciu wraz z kopertą, kopię decyzji o przyznaniu waloryzacji emerytury oraz renty rodzinnej, tekst ustawy - Kodeks cywilny, kopię aktu powołania Prezesa ZUS, pełnomocnictwo dla Dyrektora III Oddziału ZUS oraz materiały prasowe i informacyjne nie mające bezpośredniego związku ze sprawą. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu stwierdził, że powyższe zawiadomienie zawiera wszystkie wymagane ustawowo informacje i sporządzone zostało w formie zgodnej z obowiązującym wzorem określonym przez przepisy wykonawcze. Wyjaśnił przy tym, że w postępowaniu tym nie bada się okoliczności na które przysługuje odrębny środek prawny w postaci zarzutu, odwołania od decyzji czy zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez urzędnika, jeżeli w ocenie Strony takie okoliczności występują. Nie godząc się z treścią powyższego rozstrzygnięcia, pismem z dnia 7 maja 2019 r. Skarżący złożył zażalenie, w którym zarzucił brak wskazania urzędnika odpowiedzialnego za zredagowanie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz brak pełnomocnictwa dla urzędnika ZUS – T. G.. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, iż funkcjonariusz publiczny dopuszcza się przestępstwa z art. 231 § 1 KK wówczas, gdy w sposób umyślny podejmuje działania wykraczającego poza jego uprawnienia służbowe albo mieszczące się w granicach jego uprawnień, ale niemające podstawy prawnej, lub też nie wykonuje spoczywających a nim obowiązków lub wykonuje je nienależycie. Do zażalenia załączył kserokopię zaskarżonego postanowienia wraz z kopertą, fragment ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, kopię aktu powołania Prezesa ZUS, pełnomocnictwo dla Dyrektora III Oddziału ZUS oraz materiały prasowe i informacyjne nie mające bezpośredniego związku ze sprawą. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że w niniejszym postępowaniu ocenie podlegało zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonane zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] . Organ podniósł, że zajęcia dokonano zgodnie z art. 79 § 1 ustawy egzekucyjnej poprzez doręczenie do organu rentowego - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej M.W.. Ponadto wezwano organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Organ odwoławczy podniósł, że organ egzekucyjny, działając zgodnie z art. 79 § 1 u.p.e.a. przesłał do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia [...] stycznia 2019 r. zawierające informację o wysokości kwoty podlegającej zajęciu. Wyjaśnił, iż organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o zajęciu w trzech egzemplarzach, a następnie przesłał egzemplarz do organu rentowego, do zobowiązanego, natomiast kolejny pozostawił w aktach sprawy. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono na adres strony w dniu 25 lutego 2019 r., zaś organowi rentowemu w dniu 4 lutego 2019 r. Podkreślił, że do zajęcia wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej", który odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r.. poz. 1804) i zawierał elementy określone w art. 67 § 2 ww. ustawy egzekucyjnej. W dalszej kolejności organ odniósł się do zarzutu braku upoważnienia Dyrektora III Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dla pracownika – A.P. wystawiającej zawiadomienie o zajęciu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie zauważył, że zgodnie z treścią art. 67 § 2 pkt 9 ww. ustawy zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera mi.in. datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. W treści zawiadomienia nr [...] znajduje się podpis imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe A.P.. Jak wynika z pełnomocnictwa nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. wystawionego przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych A.P. jest pracownikiem upoważnionym m.in. do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, zgodnie z zakresem zadań i czynności powierzonych na zajmowanym stanowisku. Następnie organ wyjaśnił również zasady pomocniczego zastosowania przepisów kpa w postępowaniu egzekucyjnym. Dokonał również poprawy podstawy prawnej postanowienia organu I instancji. Wskazał, że organ I instancji błędnie wskazał na pkt 5, zamiast § 5 przepisu art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślił, iż powyższe uchybienie nie zostało zaskarżone. Natomiast oceniając jego wagę w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnienie postanowienia nie pozostawia wątpliwości, że organ egzekucyjny rozpatrując skargę na czynności egzekucyjne, wydal zaskarżone postanowienie na podstawie art. 54 § 1 i § 5 ww. ustawy. Wskazał także, iż w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie powołane przez Skarżącego przepisy Kodeksu karnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił brak wskazania urzędnika redagującego decyzję administracyjną oraz postawił zarzut braku merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wskazał również na brak upoważnienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dla urzędnika E.K.. Ponadto przytoczył przepis art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organy administracji publicznej są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie i umorzenie należności w kwocie 2.964,70 zł wraz z należnymi odsetkami. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga nie jest zasadna albowiem kwestionowane nią postanowienie nie narusza prawa. Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo dokonał zajęcia zgodnie z art. 79 § 1, § 2 i § 4 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny, działając zgodnie z art. 79 § 1 u.p.e.a. przesłał do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia [...] stycznia 2019 r. zawierające informację o wysokości kwoty podlegającej zajęciu. Ww. zawiadomienie zostało sporządzone w trzech egzemplarzach. Zawiadomienie zostało doręczone Skarżącemu oraz organowi rentowemu, a ostatni egzemplarz pozostawiono w aktach sprawy. Do zawiadomienia skierowanego do Zobowiązanego dołączono odpisy tytułów wykonawczych. W ocenie Sądu organ egzekucyjny prawidłowo zastosował druk "Zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej", który odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1804) i zawierał elementy określone w art. 67 § 2 ww. ustawy egzekucyjnej. Wskazane okoliczności znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy. Wszystko to wskazuje, że czynność egzekucyjna (przewidziana ustawą) dokonana została w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 10 k.p.a. Należy zauważyć, że art. 18 u.p.e.a. wyraża zasadę jedynie pomocniczego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które należy stosować nie wprost, lecz odpowiednio. Z uwagi na specyfikę postępowania egzekucyjnego, znacznie ograniczone zastosowanie ma wynikająca z art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż całe postępowanie toczy się wyłącznie w oparciu o dokumenty urzędowe zgromadzone w postępowaniu egzekucyjnym oraz o dokumenty i inne dowody przedłożone przez zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Wyjaśnić należy, iż w postępowaniu egzekucyjnym znacznie ograniczone zastosowanie ma wynikająca z art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Wskazuje się, że zasada ta w ogóle nie znajduje zastosowania w tym postępowaniu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r., III SA 3483/03, LEX nr 165982). Ustawa egzekucyjna w wielu miejscach pozwala na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych bez konieczności zapewnienia uczestnikom możliwości czynnego w nich udziału, np. zajmowanie praw majątkowych. Zastosowanie art. 10 k.p.a. do każdej czynności w praktyce uniemożliwiłoby wyegzekwowanie od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia. Organ egzekucyjny nie mógłby wykonać żadnej czynności, jeżeli nie miałby dowodu na skuteczne doręczenie zobowiązanemu i wierzycielowi informacji o zamierzonej do wykonania czynności. W ściśle określonych przypadkach w ustawie egzekucyjnej organ egzekucyjny został zobowiązany do zawiadomienia uczestników postępowania o określonej czynności. Także zarzut Skarżącego co do braku upoważnienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dla urzędnika E.K. jest niezasadny. Podkreślić należy, iż zgodnie z zakresem obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień pracownika z dnia [...] września 2018 r., nadanym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie – E. K. jest kierownikiem Pierwszego Działu Egzekucji Administracyjnej upoważnionym do podejmowania rozstrzygnięć. W tym miejscu nalży wyjaśnić, że przedmiotowy dokument znajduje się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy (k. 117-118 akt administracyjnych). Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Organ nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani Konstytucji RP. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.