V SA/Wa 1557/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. we W. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych: oddala skargę. Rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. znak [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała, że w odniesieniu do Wniosku o dofinansowanie znak [...], złożonego przez "[...]" Sp. z o.o., który został złożonym w zakresie działania 5.4 "Przetwarzanie produktów rybołówstwa i akwakultury " w ramach Priorytetu 5 Wspieranie obrotu i przetwarzania zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy na podstawie: • [art. 16 ust. 1 ustawy z 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1267)] • § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 5. "Wspieranie obrotu i przetwarzania", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz.U. 2016 poz. 1965 ze zm.). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano m.in., że w dniu 31 maja 2017 r. "[...]" Sp. z o.o. złożyło wniosek o dofinansowanie na operację zatytułowaną "Redukcja negatywnego oddziaływania zakładu na środowisko i klimat poprzez wymianę czynnika chłodzącego w instalacjach chłodniczych z freonu na amoniak, udoskonalenie procesu technologicznego sterylizacji konserw i obróbki wstępnej poprzez obniżenie temperatury oraz wzrost wydajności produkcji wody lodowej i technologicznej oraz poprawa warunków bezpieczeństwa i warunków pracy poprzez zakup wózków widłowych". W formularzu wniosku o dofinansowanie w pkt II.9. "Kategoria wielkości przedsiębiorstwa" zaznaczono, że Spółka jest średnim przedsiębiorstwem. Informację tą wnioskodawca potwierdził również w obligatoryjnym załączniku do wniosku tj. w "oświadczeniu podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy o wielkości przedsiębiorstwa", potwierdzając, że klasyfikacji dokonał zgodnie z definicją określoną w Zaleceniu Komisji 2003/361/WE z dnia 06. 05. 2003 r. Prawdziwość i zgodność ze stanem prawnym i faktycznym tej deklaracji została potwierdzona podpisem Prezesa Zarządu Spółki w pkt VII wniosku o dofinansowanie. Jednocześnie wnioskodawca w pkt VII ppkt 1.1) Wniosku o dofinansowanie złożył istotne w sprawie oświadczenie że znane mu są "zasady przyznawania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Z dnia 21 listopada 2016 r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 5. "Wspieranie obrotu i przetwarzania", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz. U poz. 1965 z późn zm.). Zobowiązał się także (w pkt. VII. ppkt. 3.2 wniosku ) do udostępnienia na żądanie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokumentów niezbędnych do weryfikacji danych zawartych w pkt 9 sekcji II wniosku o dofinansowanie tj. kategoria wielkości przedsiębiorstwa. Organ podkreśla, że zgodnie z § 34 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego "w przypadku, gdy wniosek o dofinansowanie wymaga uzupełnienia, wnioskodawca jest wzywany w formie pisemnej, w postaci papierowej, do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania". Jeżeli wnioskodawca zgodnie z § 34 ust. 3, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 2, nie usunął braków lub nie złożył wyjaśnień w wyznaczonym terminie, Agencja ponownie wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie usunął braków lub nie złożył wyjaśnień, Agencja, zgodnie z zapisami § 34 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego, nie przyznaje pomocy. Organ przypomina, że pismem z dnia 24.08.2017 r. Departament Wsparcia Rybactwa ARiMR zwrócił się do wnioskodawcy z wezwaniem do usunięcia braków/złożenia wyjaśnień w złożonej dokumentacji o dofinansowanie operacji m.in. z prośbą o: • informację, czy PR "[...]" Sp. z o.o. tak jak w poprzednich latach korzysta z usług innego podmiotu, którego pracownicy świadczą prace na rzecz PR ,.[...]" Sp. z 0.0, oraz jeżeli tak, to uwzględnienie tych pracowników w oświadczeniu o wielkości przedsiębiorstwa; • informację, czy właściciele spółki (m.in. [...], która posiada większość udziałów w PR [...] Sp. z o.o.) prowadzą działalność gospodarczą lub rolniczą. W odpowiedzi na w/w wezwanie Agencji wnioskodawca w dn. 11.09.2017 r. złożył uzupełnienie oraz w dn. 04.10.2017 r. auto uzupełnienie do wniosku. Weryfikacja dokumentów przesłanych w ramach uzupełnienia wykazała, że wniosek o dofinansowanie jest nadal niekompletny i niepoprawny m.in. dlatego, że wnioskodawca nie przesłał dokumentów umożliwiających weryfikację jego wielkości. W związku z powyższym, zgodnie z § 34 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, Departament Wsparcia Rybactwa pismem z dnia 05.01.2018 r. ponownie wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków i złożenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania m.in.: • w zakresie potwierdzenia poprawności danych o wielkości przedsiębiorstwa wnioskodawcy; • z prośbą o ujęcie danych dotyczących spółki cywilnej [...] w oświadczeniu o wielkości przedsiębiorstwa wnioskodawcy, ponieważ zgodnie z definicją MŚP za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarcza bez względu na jego formę prawną. W związku z powyższym [...] należy uznać za przedsiębiorstwo i nie ma konieczności spełnienia warunku dotyczącego rynków pokrewnych (dotyczy to wyłącznie osób fizycznych). Wnioskodawca odpowiedział na w/w wezwanie w dn. 26.01.2018 r., ale ponownie nie przedstawił dokumentów o które prosiła Agencja. W związku z istniejącymi wątpliwościami, Agencja po raz trzeci wystosowała wezwanie do uzupełnienia (w trybie drugiego wezwania), tak aby zadość uczynić obowiązkowi dwukrotnego wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia tego samego braku. W tym wezwaniu Agencja po raz drugi prosiła o: • uwzględnienie w oświadczeniu o wielkości przedsiębiorstwa wszystkich pracowników wykonujących czynności związane bezpośrednio z przetwórstwem ryb, pracujących na terenie PR "[...]" Sp. z oo., na środkach trwałych PR ,.[...]" Sp. z o.o. oraz pod nadzorem i kontrolą PR "[...]" Sp. z o.o. bez względu na formę zatrudnienia i podstawę wykonywania tych czynności, • uwzględnienie w oświadczeniu o wielkości przedsiębiorstwa danych o wielkości zatrudnienia i danych finansowych spółki cywilnej, prowadzonej przez [...]. Wnioskodawca odpowiadając w dn. 28.03.2018 r. na w/w wezwanie nie uwzględnił danych dotyczących spółki cywilnej oraz nie doliczył wszystkich pracowników produkcyjnych, którzy świadczą stale pracę na rzecz PR "[...]" Sp. z o.o. Nie wskazał również precyzyjnie i szczegółowo jakiego rodzaju czynności wykonują w tym zakresie. Jednocześnie nie przedstawił na żądanie Agencji dokumentów niezbędnych do weryfikacji danych o ilości tych pracowników. Takimi dokumentami (o które prosiła Agencja w powyższych pismach) są m.in. księga HACCP; zapisy i rejestry dotyczące wszystkich pracowników uczestniczących w procesie produkcji w zakładzie; listy z podpisami pracowników za każdy dzień kalendarzowy oraz podsumowania tych list. Z informacji uzyskanych telefonicznie z inspekcji Weterynaryjnej w [...], która nadzoruje zakład PR "[...]" Sp. z o.o. potwierdzono, że każdy pracownik wchodzący do zakładu bez względu na formę zatrudnienia musi być odnotowany w formularzu do systemu HACCP. Jednocześnie ARiMR otrzymała pisemną informację od Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] o liczbie pracowników produkcyjnych za lata 2015- 2017 które kształtuje się na poziomie ok. 400 osób w każdym roku Dane zostały podane na podstawie kontroli przeprowadzanych raz w roku w różnym czasie w zakładzie wnioskodawcy. Aby dochować wszelkiej staranności i poprawności w ocenie wniosku o dofinansowanie Agencja pismem z dn. 12.04.2018 r. zwróciła się do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z prośbą o opinię, czy prawidłowo interpretuje zapisy dotyczące definicji MŚP wskazanej w Załączniku do Zalecenia Komisji z dnia 6 maja 2003 r. (mając jednocześnie na uwadze przepisy art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie gospodarczej). Pismem z dnia 13.07.2018 r. UOKiK odpowiedział, że stanowisko Agencji w tej kwestii należy uznać za prawidłowe tj. [...] prowadząca spółkę cywilną jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej i nie ma konieczności spełnienia warunków, o których mowa w art. 3 ust 3 akapit 4 Zalecenia (pokrewności rynków). Biorąc powyższe pod uwagę dane spółki cywilnej wnioskodawca powinien ująć w oświadczeniu o wielkości przedsiębiorstwa. Po dwukrotnym wezwaniu przez Agencję do uzupełnienia m.in. w tym zakresie wnioskodawca tego nie uczynił. W związku z powyższym organ uznał oceniając przedmiotowy wniosek o dofinansowanie w zakresie wielkości przedsiębiorstwa, iż przyjąć należy, że wszystkie osoby uczestniczące w czynnościach technologicznych związanych z przetwórstwem ryb na terenie zakładu i na majątku wnioskodawcy oraz na jego zlecenie (i nie tylko zatrudnione na podstawie umów o pracę), należy uwzględnić przy wyliczaniu wielkości zatrudnienia (RJR) w latach 2014-2017. Podejście takie wynika stąd, że efekt pracy tych osób odbierany jest przez Spółkę wnioskodawcy i również dzięki przedsiębiorstwo uzyskuje przychody. Stosowanie odmiennej wykładni prowadziłoby do przyjmowania sztucznych i nieprawidłowych sytuacji, w których do ustalenia wielkości zatrudnienia wyrażonej w RJR przedsiębiorcy przedstawialiby jedynie zatrudnieni w oparciu o umowy o pracę. Jednocześnie analizując relacje danego przedsiębiorstwa z innymi podmiotami, należy mieć na uwadze, że definicja MŚP zawarta w Zaleceniu, ma na celu wyłonienie tych podmiotów, które ze względu na swoją wielkość mają utrudniony dostęp do kapitału, rynków zbytu, sieci dystrybucji, czy nowych technologii i dlatego uprawnione są do korzystania ze specjalnych instrumentów pomocowych dla nich przeznaczonych lub ze zwiększonej intensywności pomocy. Natomiast podmioty, które dzięki powiązaniom faktycznym lub prawnym z innymi podmiotami nie doświadczają tych problemów, nie są uprawione do korzystania z ułatwień, przysługujących MŚP. Ocena niezależności przedsiębiorstwa ma na celu zapobieganie próbom obejścia definicji MŚP. Próby takie mogą mieć miejsce poprzez tworzenie "sztucznie rozdrobnionej" struktury własnościowej lub decyzyjnej przedsiębiorstwa, wydzielanie różnych obszarów działalności do pozornie niezależnych podmiotów, czy "komplikowanie" powiązań osobowych i kapitałowych między nimi, celem ukrycia faktycznie występujących między tymi podmiotami relacji. W związku z powyższym, Agencja stwierdza, że wniosek po pismach wzywających do uzupełnienia jest niekompletny i niepoprawny, ponieważ wnioskodawca nie udostępnił na żądanie Agencji dokumentów niezbędnych do poprawnej weryfikacji danych o wielkości przedsiębiorstwa. Zatem Agencja nie może potwierdzić, że przedsiębiorstwo PR "[...]" Sp. z o.o. nie przekracza parametrów średniego przedsiębiorstwa, a wnioskodawca tego nie udowodnił. Zgodnie z art. 15 ust. 2 Ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego z dnia 10.07.2015 r. (Dz. U 2015 poz. 1358 z późn. zm.), ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne - w tym wypadku jest to wnioskodawca. Reasumując wnioskodawca uniemożliwił ARiMR prawidłowe ustalenie jego wielkości, ponieważ pomimo wezwań Agencji, nie dostarczył dokumentów pozwalających na zweryfikowanie jego statusu MŚP jako podmiotu uprawnionego do otrzymania pomocy. Skargę na wyżej opisane rozstrzygnięcie złożyła sp. o.o. "[...]" wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonego aktu w całości, 2) ewentualnie uznanie, że wniosek o dofinansowanie powinien zostać uwzględniony i pomoc finansowa powinna być przyznana przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie, 3) zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia praw od strony przeciwnej (organu) według norm przepisanych, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. w szczególności art 16 ust 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego - tj. z dnia 8 czerwca 2017r. (Dz.U. z 2017r. poz. 1267) oraz § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 5. Wspieranie obrotu i przetwarzania, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" z dnia 21 listopada 2016r. (Dz. U. z 2016r. poz. 1965) poprzez błędne uznanie» że skarżąca nie jest średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu zalecenia 2003/361/WE która prowadzi działalność w zakresie przetwarzania produktów rybnych. Dodatkowo naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego - tj. z dnia 8 czerwca 2017r. (Dz.U, z 2017r. poz. 1267) poprzez oparcie ustaleń faktycznych dotyczących wielkości zatrudnienia na informacjach od Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w sposób wyłączający udział skarżącego w pozyskiwaniu tych informacji i weryfikacji ich treści. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuję Skarga nie jest zasadna. Zasady przyznawania pomocy finansowej na realizację operacji w ramach działania 5.4 "Przetwarzanie produktów rybołówstwa i akwakultury" w ramach Priorytetu 5 "Wspieranie obrotu i przetwarzania" zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" przewidziane są w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 5 Wspieranie obrotu i przetwarzania zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz.U. 2016r. poz. 1965 ze zm.). Powyższe rozporządzenie (zwane dalej rozporządzeniem wykonawczym) zostało wydane w oparciu o art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz.U. 2017 r., poz. 1267 tekst jedn., dalej także jako ustawa). Określa ona zadania oraz właściwości organów w zakresie wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz warunki i tryb przyznawania wypłaty, oraz zwrotu pomocy finansowej na realizację działań objętych priorytetami zawartymi w programie operacyjnym. Z akt sprawy niespornie wynika, że strona skarżąca wnioskowała o przyznanie pomocy jako przedsiębiorstwo średnie w rozumieniu zalecenia 2001/361/WE. Przy czym składając wniosek o dofinansowanie oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania pomocy w tym i te określone w przepisach rozporządzenia wykonawczego, a nadto zobowiązała się do udostępnienia na żądanie organu dokumentów pozwalających na weryfikację danych zawartych we wniosku o dofinansowanie również w zakresie wielkości i statusu przedsiębiorstwa. W wyniku weryfikacji złożonego przez skarżącą wniosku, a także pozostałych dowodów uzyskanych od skarżącej, oraz z urzędu organ odmówił przyznania pomocy z uwagi na fakt, iż strona mimo trzykrotnego wzywania jej do złożenia uzupełnień i wyjaśnień nie udostępniła żądanej dokumentacji pozwalającej na weryfikację danych odnoszących się do jej wielkości. Organ miał więc uzasadnione podstawy aby uznać, iż strona nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że jest przedsiębiorstwem średnim. W ocenie sądu nie sposób zarzucić organowi aby przy wyjaśnianiu statusu skarżącej dopuścił się jakichkolwiek naruszeń przepisów prawa, czy choćby zaniedbań w tej materii. To strona skarżąca nie wykazała chęci współdziałania z organem przy wyjaśnianiu kwestii jakim jest przedsiębiorstwem. Nie składała bowiem tak wyjaśnień jak i dokumentów w pełnym wymaganym przez organ zakresie. W tym stanie rzeczy nie było błędem organu żądanie informacji dotyczących wielkości przedsiębiorstwa Skarżącej od Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...], który takowe informacje posiadał w związku z przeprowadzaniem corocznych kontroli w zakresie przysługujących mu kompetencji. Nie sposób wreszcie zarzucić organowi, że bezpodstawnie zwrócił się do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z prośbą o opinię czy prawidłowo interpretuje zapisy dotyczące definicję MŚP wskazanej w zaleceniu 2001/361/WE. Powyższe działania organu były spowodowane właśnie biernością skarżącej i brakiem chęci pełnego współdziałania w zakresie wyjaśniania jej statusu. Mając zatem na względzie to o czym wyżej mowa, organ miał uzasadnione podstawy aby oceniając wniosek o dofinansowanie (w aspekcie spełnienia przesłanki wielkości przedsiębiorstwa skarżącej) przyjąć, że wszystkie osoby uczestniczące w czynnościach związanych z przetwórstwem ryb na terenie zakładu i na majątku skarżącej, oraz na jej zlecenie należy uwzględnić przy wyliczaniu wielkości zatrudnienia w latach 2014-2017. To zaś oznacza, iż nie można było uznać przy wyliczaniu wielkości zatrudnienia tylko osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Pominięcie pozostałych osób, które pracę świadczyły na innych zasadach (podstawach prawnych) prowadziłoby bowiem w prostej konsekwencji do akceptacji działań skarżącej których istotą było – zdaniem sądu obejście przepisów określających definicję MŚP i uzyskanie dofinansowania mimo nie spełnienia kryterium uznania za MŚP. Mając na względzie powyższe sąd uznał, iż zarzuty skargi nie mogły być uznane za trafne. Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a