V SA/Wa 1564/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienia od kosztów sądowych; M. N. wnosząc skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] maja 2011r. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z trójką dorosłych dzieci, utrzymuje się z pomocy socjalnej otrzymywanej w ramach procedury uchodźczej oraz pomocy z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w łącznej wysokości 2.530 złotych miesięcznie. Wskazała, iż nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Oświadczyła, że ponosi następujące wydatki: czynsz najmu mieszkania – 400 złotych, opał – 600 złotych, gaz – 50 złotych, woda i energia elektryczna – 100 złotych, lekarstwa – 50 złotych, żywność – 800 złotych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Dokonując takiej oceny, kierowano się przede wszystkim tym, iż cudzoziemka nie posiada źródła dochodu, które pozwoliłoby jej ponieść koszty związane z postępowaniem sądowym. Już sama okoliczność, iż otrzymuje pomoc od państwa polskiego, świadczy o jej trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie podnieść należy, iż owa pomoc jest pożytkowana na wydatki związane z koniecznym utrzymaniem, zaś jej wysokość nie pozwala na czynienie oszczędności przeznaczonych na koszty sądowe. Ponadto wzięto pod uwagę, iż skarżąca nie posiada nieruchomości, ani przedmiotów wartościowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.