V SA/Wa 1567/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-17

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Irena Jakubiec-Kudiura, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma obowiązek przeprowadzenia przesłuchania strony w sytuacji, gdy kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest oparty na tych samych podstawach co wnioski poprzednie, a zatem jest niedopuszczalny z mocy prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy, ponieważ kolejny wniosek skarżącego był oparty na tych samych podstawach co wnioski poprzednie, co czyniło go niedopuszczalnym zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. W takiej sytuacji organy nie miały obowiązku ponownego przesłuchiwania strony, gdyż nie przedstawiła ona żadnych nowych okoliczności uzasadniających wszczęcie nowego postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył szósty wniosek o nadanie statusu uchodźcy, po tym jak wcześniejsze wnioski zostały odrzucone lub umorzone. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając wniosek za niedopuszczalny, ponieważ opierał się na tych samych podstawach co poprzednie. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy, powołując się na art. 40 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, w tym brak przesłuchania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B.A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...]maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. R.K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). B. A., dalej: "skarżący", obywatel F. R. deklarujący narodowość c. złożył skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...], maja 2011 r. nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżący w dniu [...], lutego 2011 r. złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy. We wniosku oświadczył, że decyzję o emigracji podjął z uwagi na warunki życiowe oraz bezprawie panujące w kraju pochodzenia. Jako przykład wskazał, że próbowano go nakłonić do przyznania się do niepopełnionego przestępstwa, stosowano wobec niego przemoc. Oświadczył, że był prześladowany w kraju pochodzenia, poddawany przemocy fizycznej oraz psychicznej, bity i poniżany. Skarżący wyjechał z kraju pochodzenia wraz z rodziną ze względów bezpieczeństwa. Oświadczył również, że nie uczestniczył w działaniach wojennych. Decyzją z [...], kwietnia 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że skarżący w dniu [...], sierpnia 2005 r. złożył pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskiem została objęta jego żona K.K. oraz małoletnie dziecko A. A.. Skarżący motywując wniosek oświadczył, że wyjechał z C. mając na uwadze bezpieczeństwo rodziny i ponieważ: "ciężko było żyć". W dniu [...] września 2005 r. organ I instancji na wniosek cudzoziemców umorzył postępowanie. W dniu [...] maja 2006 r. skarżący z żoną oraz z dwójką małoletnich dzieci zostali przekazani stronie polskiej przez władze S. w ramach "procedury d." i złożyli drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Uzasadniając wniosek skarżący oświadczył, że wielokrotnie był aresztowany przez r. specsłużby z powodu przynależności do organizacji religijnej, która zajmowała się m.in. dostarczaniem broni bojownikom. Ponadto, w obronie własnej, skarżący zabił człowieka i obawia się zemsty członków jego rodziny. Udzielając wyjaśnień w trakcie przesłuchania, zeznał, że w kraju pochodzenia nie pracował i nie brał udziału w działaniach wojennych. Decyzją z dnia [...], sierpnia 2006 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy oraz nakazał opuszczenie terytorium RP, a organ II instancji utrzymał tę decyzje w mocy. W dniu [...], listopada 2006 r. organ administracji I instancji, na skutek wniesienia trzeciego wniosku o nadanie statusu uchodźcy wydał decyzję o umorzeniu postępowania stwierdzając w jej uzasadnieniu, że skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności w sprawie, a więc postępowanie o nadanie statusu uchodźcy jest bezprzedmiotowe. W dniu [...], stycznia 2007 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie wniosku. Następny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, w imieniu własnym i męża, złożyła K. K.. W jego uzasadnieniu oświadczyła, że mąż bronił wsi przed R., brał udział w walce z [...], [...], i z tego powodu był prześladowany. Ponadto, z powodu zabicia w wypadku samochodowym człowieka, groziła mu zemsta rodziny. W dniu [...], października 2008 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia im ochrony uzupełniającej oraz stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W dniu [...], września 2009 r. skarżący złożył piąty wniosek o nadanie statusu uchodźcy wskazując w nim, że nie może wrócić do kraju pochodzenia z obawy o własne życie i bezpieczeństwo rodziny. Oświadczył, że w jego sprawie pojawiły się nowe okoliczności: świadkowie. Jego brat musiał przyjechać do P., ponieważ był prześladowany w powodu skarżącego. Zeznał również, że jak każdy wyznawca islamu jest członkiem S. i ma pewne zobowiązania wynikające z religii, co w jego przypadku wiązało się z udziałem w akcjach zapobiegających alkoholizmowi i innym zachowaniom sprzecznym z dogmatami islamu oraz wyjaśnił okoliczności zabicia człowieka. Zapytany o odmienne w tym zakresie zeznania żony złożone w poprzedniej procedurze oświadczył, iż zarówno jej, jak i jego pierwotne oświadczenia mówiące o wypadku samochodowym bądź konieczności samoobrony to efekt konsultacji i podpowiedzi znajomych. Decyzją z [...], maja 2010 r. Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy, a Rada do spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. W dniu [...], lutego 2011 r. skarżący złożyli szósty wniosek o nadanie statusu uchodźcy, stanowiący przedmiot niniejszej sprawy. Organ I instancji rozpoznając wniosek stwierdził, że jest on oparty na tych samych podstawach, co wnioski poprzednie. Organ wziął pod rozwagę, że skarżący w niniejszej procedurze, zwrócił się o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany, w przypadku odmowy nadania statusu uchodźcy. Skarżący powołał się na fakt, że od 2009 roku wynajmuje wraz z rodziną mieszkanie, pracuje, a jego córka uczęszcza do polskiej szkoły. Organ I instancji stwierdził jednak że skarżący nie znajduje się w sytuacji rzeczywistego ryzyka zaistnienia zagrożeń w kraju pochodzenia uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W przypadku wydalenia skarżącego i jego rodziny nie zostaną naruszone jego prawa do życia rodzinnego, jak i prawa dziecka, gdyż wydana w postępowaniu decyzja obejmuje całą rodzinę. Nic nie wskazuje na to, aby córka skarżącego miała w jakikolwiek sposób ograniczoną możliwość uczęszczania do szkoły w kraju pochodzenia. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie. Wniósł w nim o objęcie go ochroną międzynarodową lub o uchylenie decyzji w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że został pozbawiony możliwości wykazania, że w jego sprawie istnieją nowe fakty i okoliczności mogące przesądzić o udzielenia ochrony międzynarodowej. Decyzją z dnia [...], maja 2011 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. Organ odwoławczy powołał art. 40 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i stwierdził, że wniosek skarżącego należy uznać za niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złoży nowy wniosek oparty na tych samych podstawach (warunki życiowe i bezprawie w kraju pochodzenia). W przypadku złożenia nowego wniosku opartego na tych samych podstawach, organ administracji jest zobligowany umorzyć postępowanie i nie ma obowiązku przeprowadzać dowodu z przesłuchania strony. Zaznaczył, że wskazane we wniosku okoliczności zostały uwzględnione we wcześniejszym postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. W dniu [...], czerwca 2011 r. skarżący wniósł skargę na decyzję z [...], maja 2011r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na jego wynik. W ocenie skarżącego, organ administracji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy - w tym szczególnie motywów ewakuacji jego krewnych z kraju pochodzenia. Zakwestionował również zasadność przyjętego przez organ założenia, że w sprawie nie zaszły nowe okoliczności od momentu wydania decyzji ostatecznej w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Cudzoziemiec wyraził też dezaprobatę wobec zawartego w decyzji Rady formułowania, że "podjął się on polemiki" z oceną sytuacji w jego kraju pochodzenia przedstawioną przez organ I instancji oraz opisanej w dostępnych źródłach informacji. Ponadto w jego ocenie, decyzja nie została wydana po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania, co skutkuje jej wadliwością. Stwierdził, że w ramach postępowania organ administracji powinien przeprowadzić jego przesłuchanie. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji i stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze nie dają podstaw do przyjęcia, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Rozpoznawana sprawa dotyczy złożonego w dniu [...], lutego 2011 r. wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Wniosek ten jest szóstym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, który został złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej Rady do Spraw Uchodźców z [...], grudnia 2010 r. We wniosku skarżący oświadczył, że decyzję o emigracji podjął z uwagi na warunki życiowe oraz bezprawie panujące w kraju pochodzenia. Jako przykład wskazał, że próbowano go nakłonić do przyznania się do niepopełnionego przestępstwa, stosowano wobec niego przemoc. Oświadczył, że był prześladowany w kraju pochodzenia, poddawany przemocy fizycznej oraz psychicznej, bity i poniżany. Skarżący wyjechał z kraju pochodzenia wraz z rodziną ze względów bezpieczeństwa. Oświadczył również, że nie uczestniczył w działaniach wojennych. Należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 32 ust. 3 dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz. U. L 326 z 13.12.2005, str. 13) kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po wycofaniu uprzedniego wniosku lub po podjęciu w sprawie tego wniosku ostatecznej decyzji, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm uznawania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców za uchodźców lub osoby, które z innych względów wymagają ochrony międzynarodowej, statusu tych osób oraz zakresu przyznawanej pomocy (Dz. U. L 304 z 30.9.2004, str. 12). Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Stosownie do art. 40 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. W ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie uznały, iż wnioskodawca wszczynając kolejną procedurę nie powołał się na żadne nowe fakty czy też okoliczności, które nie istniałyby w momencie składania przez niego pierwszego wniosku uchodźczego. Wnioskodawca w trakcie pierwszego postępowania oświadczył, że opuścił kraj pochodzenia mając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa rodziny, ponieważ bał się o życie bliskich, w C.: "ciężko było żyć", a prace miał tylko jego ojciec. Organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały zatem, iż strona powołała się w nowym postępowaniu na te same okoliczności faktyczne, które zostały już uwzględnione w uprzednich postępowaniach uchodźczych. Sąd zgadza się z oceną organów administracji, iż cudzoziemiec miał możliwości wskazania na wszelkie istotne w postępowaniu okoliczności. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Odmienna ocena wskazywanych we wniosku okoliczności przez skarżącego i organy nie obliguje organów do uwzględnienia żądań skarżącego. Organy nie miały również obowiązku ponownego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego, w sytuacji gdy nie wskazał on żadnych nowych okoliczności w sprawie, a te przedstawiane stanowiły jedynie pochodną tych przedstawianych we wcześniejszych wnioskach (brak stabilizacji i bezpieczeństwa, obawa o życie własne oraz życie członków rodziny). Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Odnosząc się do zgłoszonego na rozprawie wniosku ustanowionego z urzędu pełnomocnika o zasądzenie kosztów pomocy prawnej Sąd, na podstawie art. 260 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz pełnomocnika należne mu wynagrodzenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło