V SA/Wa 1567/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska Sędziowie: WSA Izabella Janson (spr.) WSA Michał Sowiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. G. (...) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) kwietnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia w części i rozłożenia na raty pozostałej do spłaty należności z tytułu kary pieniężnej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) lutego 2016 r. Przedmiotem skargi złożonej przez A. G. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] o odmowie umorzenia w części kary pieniężnej nałożonej w drodze decyzji administracyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] oraz o rozłożeniu tej kary na raty. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o umorzenie w części oraz o rozłożenia na raty pozostałej części kary nałożonej ww. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Po przeprowadzeniu postępowania GITD decyzją z [...] lutego 2016 r. odmówił częściowego umorzenia kary oraz rozłożył tę karę na 10 rat. W podstawie prawnej tej decyzji wskazano m.in. art. 55, art. 57 pkt 1 i 3, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1, art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ decyzją z [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lutego 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, iż przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia, organ korzysta ze swobody uznania administracyjnego przewidzianej art. 57 u.f.p. Wyjaśnił, że przedstawione przez stronę okoliczności faktyczne nie skłaniają do uwzględnienia wniosku w przedmiocie zastosowania ulgi w spłacie w postaci częściowego umorzenia należności. Zasadne jest natomiast rozłożenie tej należności na raty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca powołała się na swoją trudną sytuację finansową i wniosła o umorzenie części kary w wysokości 5.000 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Mając na uwadze wskazane regulacje stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Organ w zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, które uzasadniały stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej. Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia przede wszystkim wskazać należy na treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa. Zgodnie z art. 60 u.f.p., środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu samorządu terytorialnego: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich; 7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Wniosek o częściowe umorzenie przedmiotowej należności i rozłożenie pozostałej jej części na raty złożony został z uwagi na nałożenie decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2012 r. kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł na podstawie na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265). Obowiązek uiszczenia tej kary należy do kategorii należności wymienionych w treści art. 60 pkt 7 u.f.p. Zgodnie z art. 64 ust. 1 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Powyższe oznacza, że stosownie do art. 55 u.f.p. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. W myśl natomiast art. 64 ust. 2 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 1-6. Należy zwrócić uwagę na to, że powołany wyżej art. 64 ust. 2 u.f.p. wskazuje, że organ może udzielać ulg (umorzenie należności w całości lub części, rozłożenie na raty, odroczenie spłaty), ale tylko w odniesieniu do należności wskazanych w art. 60 pkt 1-6 u.f.p. Zatem należność wynikająca z kary pieniężnej nałożonej decyzją z [...] listopada 2012 r. nie mieści się w cyt. art. 60 pkt 1-6 u.f.p. Jest ona objęta art. 60 pkt 7 u.f.p. Nie ulega też wątpliwości, że skarżąca w dacie wydania ww. decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. jak i w dacie wszczęcia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją prowadziła działalność gospodarczą. Prowadzi to do wniosku, że nałożona na nią kara pieniężna, która nie mieści się w katalogu należności określonym w art. 60 pkt 1-6 u.f.p., nie mogła zostać umorzona na podstawie art. 64 ust. 2 u.f.p. Regulacja art. 64 ust. 2 u.f.p. jest natomiast przepisem szczególnym całościowo odnoszącym się do ulg dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 29 lutego 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2443/11. Tym samym brak jest przepisów dopuszczających zastosowanie ulg w spłacie tej należności, gdyż dłużnikiem jest osoba prowadząca działalność gospodarczą. Ta okoliczność sprawia, że brak było podstawy prawnej do rozpatrzenia wniosku skarżącej o udzielnie ulgi w postaci umorzenia zobowiązania i rozłożenia go na raty. Mając powyższe na względzie Sąd wyjaśnia, że organ rozpoznający sprawę ponownie winien umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowe zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w tym przepisie występuje wówczas, gdy brak jest któregoś z podmiotowych lub przedmiotowych elementów materialnego stosunku prawnego, w związku z czym nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W sytuacji takiej brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy lub brak jest podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego. Zatem postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku skarżącej winno zostać umorzone. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ rażąco naruszył art. 55, art. 57, art. 64 ust. 1 u.f.p. poprzez ich błędne zastosowanie. Z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 i 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.