V SA/Wa 157/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Andrzej Kania, asesor WSA - Piotr Kraczowski ( spr.), Protokolant - Barbara Zielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. - oddala skargę - Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w K. pismem z [...] września 2005 r. powiadomił M. W. (zwanego dalej: "Skarżącym"), że w depozycie Policji od [...] grudnia 1999 r. znajduje się broń palna gazowa tj. rewolwer gazowy oraz RMG, które stanowią jego własność. Wskazał, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53, poz. 549 ze zm.), osoba składająca broń i amunicję do depozytu... ponosi koszty związane z deponowaniem broni i amunicji. Opłaty związane z deponowaniem broni i amunicji są pobierane po upływie roku od dnia złożenia broni i amunicji do depozytu tj. od [...] marca 2001 r. Naliczana opłata wynosi 1% opłaty za wydanie pozwolenia na broń za dobę przechowania (aktualna opłata za pozwolenie to 212 zł), a więc opłata za dobę depozytu wynosi 2,12 zł. W związku z czym wezwał Skarżącego do uiszczenia opłaty depozytowej. Jednocześnie poinformował Skarżącego, że ma możliwość zbycia broni i amunicji poprzez odsprzedanie osobie, która uzyskała pozwolenie na ten sam rodzaj broni, bądź wyrażenie zgody na jej zniszczenie lub złożenie pisemnego oświadczenia woli o przeniesieniu własności na rzecz Skarbu Państwa. W odpowiedzi na otrzymane pismo Skarżący pismem z [...] września 2005 r. poinformował organ, iż wyraża wolę na przeniesienie własności przedmiotowej broni oraz RMG na rzecz Skarbu Państwa i od [...] września 2005 r. przestaje być prawnym właścicielem depozytu. Komendant Wojewódzki Policji w K. wystawił [...] grudnia 2006 r. tytuł wykonawczy nr [...], który skierował do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. w celu wyegzekwowania należności pieniężnej w wysokości [...] zł za depozyt broni. Pismem z [...] sierpnia 2007 r. Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, podnosząc, że obowiązek stwierdzony w tytule wykonawczym nie istnieje, ponieważ w dniu w którym przekazał broń do depozytu ([...] grudnia 1999 r.) obowiązywała ustawa nieprzewidująca opłaty za złożenie broni do depozytu. Obowiązek taki nie wynikał z przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. Nr 6, poz. 43 ze zm.), ani z obowiązujących wówczas aktów wykonawczych. Natomiast przepisy, które wskazywać by miały konieczność uregulowania przez Skarżącego opłaty za depozyt broni nie mają zastosowania, gdyż weszły w życie dopiero 20 marca 2000 r. Skarżący wskazał, że w ustawie o broni i amunicji z 21 maja 1999 r. nie ma przepisów przejściowych, które pozwalałyby na jej stosowanie z mocą wsteczną, a w takiej sytuacji próba zastosowania w jego sprawie tych przepisów narusza zasadę zgodnie z którą prawo nie działa wstecz (lex retro non agit). Komendant Wojewódzki Policji w K. postanowieniem z [...] września 2007 r. nr [...] – wydanym na podstawie art. 34 § 1a i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; zwanej dalej: "u.p.e.a.") oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") – podtrzymał zasadność domagania się spełnienia obowiązku zapłaty – opłaty za przechowywanie broni w depozycie – oraz stwierdził bezzasadność podniesionych zarzutów. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania, niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawek odpłatności za ich przechowanie w depozycie (Dz. U. Nr 152, 1609) nie stwierdzają, iż nie mają one zastosowania do spraw wcześniejszych. Nie ma zatem podstaw prawnych do ich niestosowania i zwolnienia dłużnika z opłat jakie przewiduje obowiązująca ustawa. Stwierdził także, że o obowiązku uiszczenia opłaty dłużnik był powiadamiany zarówno przez Wydział Postępowań Administracyjnych (pismo z [...] września 2005 r.), jak również przez Wydział Finansów (upomnienie z [...] grudnia 2005 r.). Na powyższe postanowienie Skarżący [...] września 2007 r. złożył zażalenie, w którym powtórzył, że w jego sprawie nie może mieć zastosowania ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, która nie obowiązywała w dacie złożenia broni w depozycie. Komendant Główny Policji postanowieniem z [...] października 2007 r. nr [...] – wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 i art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podzielił motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wyjaśnił, iż zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty jest nieuzasadniony, ponieważ obowiązek ten wynika wprost z ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Z uwagi na to, że ustawa ta nie przewiduje szczególnego trybu dla postępowania z bronią przyjętą do depozytu przed jej wejściem w życie, stąd opłaty za depozyt dotyczą również osób które przekazały broń do depozytu Policji przed 20 marca 2000 r. Podkreślił, że ustawodawca nie przewidział żadnych możliwości zwolnienia z przedmiotowych opłat. W związku z tym, że Skarżący nie wykonał dobrowolnie ciążącego na nim obowiązku o charakterze pieniężnym, stąd wierzyciel był uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2006 r. i żądania od właściwego organu egzekucyjnego wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie Skarżący [...] grudnia 2007 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. oraz ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, poprzez błędne przyjęcie, iż w stosunku do niego istnieje obowiązek opłaty za zdeponowaną broń, podczas gdy broń została złożona pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, która nie przewidywała obowiązku uiszczenia opłaty. Zdaniem Skarżącego zastosowanie wobec niego przez organ nowej ustawy narusza zasadę lex retro non agit. Ponadto Skarżący wskazał, że w piśmie z [...] maja 2005 r. zrzekł się zdeponowanej broni na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący zarzucił także, że wracanie do sprawy po latach narusza jego zaufanie do organów administracji. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a także podtrzymał swoje stanowisko faktyczne i prawne wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do kwestii, czy ustawa z dnia 21 marca 1999 r. o broni i amunicji, wprowadzająca obowiązek ponoszenia opłat za deponowanie broni i amunicji, ma także zastosowanie do broni zdeponowanej na Policji przed wejściem w życie powyższej ustawy, zważywszy, że uchylona ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, takiego obowiązku nie przewidywała. Analizując przedstawioną kwestię należy w pierwszej kolejności przestawić zmiany stanu prawnego dotyczące deponowania broni. Obowiązująca w dacie zdeponowania broni ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, opłat za deponowanie broni nie przywidywała. Natomiast zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji – koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba, która utraciła prawo do jej posiadania, deponująca ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3 (jeżeli broń nie zostanie zbyta w terminie 30 dni, należy ją złożyć wraz z amunicją do depozytu właściwego organu Policji). Ponadto w art. 23 ust. 3 ww. ustawy wskazano, że w przypadku, o którym mowa w ust. 2, opłaty związane z deponowaniem broni i amunicji są pobierane po upływie roku od dnia ich złożenia do depozytu. Zaznaczyć przy tym należy, że Komendant Główny Policji przyjął, że także dla osób, które broń oddały pod rządami uprzedniej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, okres za który pobierane jest opłata liczy się także po upływie roku od wejścia w życie nowej ustawy o broni i amunicji tj. od 21 marca 2001 r. Ponadto zaznaczyć należy, że przepisy nowej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, nie zwierały przepisów przejściowych, które regulowałby kwestią zdeponowanej broni pod rządami uchylonej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Takim przepisem nie mógł być jedyny przepis przejściowy ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji tj. art. 53, w myśl którego – do niezakończonych decyzją ostateczną postępowań w sprawach pozwoleń na broń stosuje się przepisy dotychczasowe – ponieważ dotyczył on wszczętych i niezakończonych postępowań dotyczących pozwoleń na broń, a więc przypadku jaki nie miał miejsca w niniejszej sprawie. Sąd zauważa, iż w sytuacji, gdy nowe przepisy nie regulują kwestii intertemporalnych konieczne staje się ustalenie w drodze wykładni, które przepisy należy stosować. Brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów nie oznacza istnienia luki w prawie (uchwała NSA z 20 października 1997 r., sygn. akt FPK 11/97, ONSA 1/1998r., poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 maja 2004 sygn. akt SK 39/03, OTK ZU nr 5/A z 2004 r., poz. 40). W procesie stosowania prawa przyjmuje się trzy reguły rozstrzygania kwestii intertemporalnych. Są to : 1. zasada bezpośredniego działania nowego prawa; 2. zasada dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą mimo wejścia w życie nowych regulacji, do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości ma nadal zastosowanie dawne prawo; 3. zasada wyboru prawa, która wybór prawa mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2005 r., sygn. akt P 9/04, OTK z 2005 r., nr 1/A poz. 9; uchwała NSA z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, ONSA i WSA nr 3/2006r., poz. 71). Wybór jednej z tych zasad uzależniony jest – w ocenie Sądu – od m.in. ustalenia czy w dacie wejścia w życie nowej ustawy zdarzenia, które miały miejsce wcześniej trwają nadal i nie nastąpiły jeszcze skutki przewidziane dawnym prawem. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku, gdy skutki takie już zaistniały, nastąpiło zakończenie zdarzenia i związanego z nim stanu prawnego, a więc nowa ustawa nie może być zastosowana. Jej zastosowanie prowadziłoby bowiem do naruszenia zasady nieretroakcji prawa (lex retro non agit). O retroaktywnym działaniu prawa mówi się właśnie wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów (v: cyt. wyżej uchwała NSA z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06 ). Przenosząc powyższe stwierdzenia na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że gdyby deponowanie broni przez Skarżącego na Policji trwało jedynie w czasie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, to nie byłoby dopuszczalne zastosowanie przepisu art. 23 nowej ustawy z dnia 21 marca 1999 r. o broni i amunicji, wprowadzającej obowiązek ponoszenia opłat za deponowanie broni i amunicji. Sytuacja, która uzasadniałaby zarzut retroaktywności (złamania zasady lex retro non agit) nie zachodzi jednak w rozpoznawanej sprawie. Jak już wyżej stwierdzono w dacie wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1999 r. o broni i amunicji, wprowadzającej obowiązek ponoszenia opłat za deponowanie broni i amunicji, broń Skarżącego stanowiąca jego własność była zdeponowana na Policji. W tym przypadku mówić można o retrospektywności działania prawa, z którym mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy prawa nowego regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze otwartym, ciągłym, które nie znalazły jeszcze swego zakończenia, które rozpoczęły się i powstały pod rządami dawnego prawa i trwają nadal po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (v. cyt. uchwała NSA z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS1/06; orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 5 listopada 1986 r., sygn. akt U 5/86, OTK z 1986 r. poz. 1 oraz z 28 maja 1986 r., sygn. akt U 1/86, OTK z 1986 r. poz. 2; nadto Ewa Łętowska "Polityczne aspekty prawa intertemporalnego" w "Państwo, prawo, obywatel", Wrocław 1989, s. 355). W związku z powyższym za chybiony należało uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 33 ust. 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej wobec nieistniejącego obowiązku. Nie jest także zasadny zarzut skargi dotyczący tego, iż Skarżący zrzekł się broni na rzecz Skarbu Państwa i w związku z tym nie powinien ponosić opłat za zdeponowanie broni. Wskazać bowiem należy, że zrzeczenie się broni na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło dopiero 29 września 2005 r. i od tej daty Skarżący nie ponosi opłat za deponowanie broni. Koszty opłat zostały naliczone wyłącznie od 21 marca 2001 r. do 29 września 2005 r., a więc za okres w jakim Skarżący był prawnym właścicielem zdeponowanej broni na Policji, co zostało potwierdzone na rozprawie przez pełnomocnika organu (k. 57 akt sąd.). Za chybiony należało również uznać zarzut skargi dotyczący późnego poinformowania Skarżącego przez organ o konieczności wnoszenia opłat, przez co naruszono zasadę zaufania do organów do państwa. Wskazać bowiem należy, że organ administracji nie był obciążony obowiązkiem prawnym do udzielania stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych w sytuacji, w której nie toczyło się postępowanie administracyjne z udziałem Skarżącego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.