V SA/Wa 1570/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z 22 lutego 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2010r. Wnioskiem z 22 lutego 2011r. Skarżący wystąpił na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku, jako fakty z których wynika, iż wniosek jest zasadny wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z dorosłą córką, utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez córkę w wysokości ok. 2500 złotych. Wskazał, iż od pięciu lat jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną bez prawa do zasiłku. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni 72 m2. Innych nieruchomości oraz oszczędności pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych nie posiada. Wyjaśnił także, że jego córka nie posiada żadnego majątku. W odpowiedzi na wezwanie złożył dodatkowe oświadczenie, w którym wskazał, że mieszka z córką, która miesięcznie zarabia ok. 2700 złotych. Wyjaśnił, iż miesięcznie ponoszą następujące wydatki: energia elektryczna i gaz – 350 złotych (w zimie koszt ogrzania mieszkania gazem wynosi nawet 700 złotych), wywóz śmieci 40 złotych, podatek od nieruchomości – 200 złotych. Podał, że od pięciu lat nigdzie nie pracuje, gdyż jest osobą niezdolną do pracy, po wypadku komunikacyjnym. Wskazał, iż nikt z jego rodziny nie posiada oszczędności, córka z którą mieszka zaciągnęła kredyt na opłacenie ogrzewania mieszkania. Wyjaśnił, że posiada rachunek bankowy z saldem w wysokości 8 złotych, natomiast samochody, które posiadał zostały dawno sprzedane, a uzyskane z nich środki finansowe przeznaczone zostały na spłatę zobowiązań i bieżące wydatki. Oświadczył również, że posiada zadłużenie zarówno w ZUS (24 tys. złotych) jak i u osób prywatnych (126 tys. złotych). Podał, że pomoc uzyskuje tylko od swoich córek, nie uzyskuje jej natomiast od [...] Ośrodka Pomocy Społecznej, gdyż tej pomocy mu odmówiono. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 31 marca 2011 r. wezwano Skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W odpowiedzi na powyższe, Skarżący przesłał zestawienie faktur za energię elektryczną i gaz, wezwanie do zapłaty kwoty 2798,21 złotych za wodę i ścieki, decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, wyciąg ze swojego rachunku bankowego ze stanem na 2 kwietnia 2011r. w wysokości 4.44 złotych, zaświadczenie o zarobkach córki w wysokości 3.067,53 złotych netto oraz PIT-11 córki. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W przedmiotowej sprawie Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi G. W. jest decyzja odmawiające umorzenia nienależności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, zatem Skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co oznacza że koszty te obciążają budżet państwa, a jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Zauważyć należy, iż Skarżący nie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi. W związku z tym, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku Skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia Wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż Skarżący jest osobą niepełnosprawną, nigdzie nie pracuje i utrzymuje się wyłącznie z pomocy córki z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe należało uznać, iż Skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W przytoczonych okolicznościach Skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów ustanowienia adwokata. Ponadto przy rozpoznaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż Wnioskodawca nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych oraz przedmiot sprawy, tj. fakt, że skarżący wnosi o umorzenie posiadanego długu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.