V SA/Wa 1571/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. oddala skargę W dniu 18 maja 2009 r. (data nadania) M.K. złożył do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". W piśmie z [...] lipca 2009 r., nr [...] organ poinformował zainteresowanego o odmowie przyznania wnioskowanej przez niego pomocy. Organ podkreślił, iż zgodnie z treścią § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 139, poz. 883 ze zm.), jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, lub wniosek nie został złożony w terminie, o którym mowa w § 14 ust. 2, lub w danym okresie składania wniosków jeden wnioskodawca złożył więcej niż jeden wniosek, Agencja nie przyznaje pomocy. Następnie wskazano, iż do wniosku z dnia 18 maja 2009 r. M.K. nie dołączył jednego z wymaganych dokumentów, wskazanych w sekcji VI wniosku informującej o załącznikach niezbędnych do przeprowadzenia wstępnej weryfikacji spełniania podstawowych wymogów formalnych dokumentów. Wobec powyższego, organ zobligowany był do odmowy przyznania pomocy. W dniu 24 lipca 2009 r. (data nadania) M.K. zwrócił się do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wyjaśnił, iż nie mógł dołączyć do wniosku załącznika w postaci zaświadczenia potwierdzającego fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu, bowiem w Inspektoracie ZUS odmówiono mu wydania stosownego dokumentu. Jednocześnie uzyskał informację, że fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu dokumentuje również druk ZUS DRA wraz z potwierdzeniem opłaty należnych składek i taki też dokument został przez niego do wniosku dołączony. Następnie podkreślił, iż po okazaniu w Inspektoracie ZUS pisma ARiMR dotyczącego odmowy przyznania pomocy z uwagi na niezłożenie wymaganych załączników, uzyskał stosowne zaświadczenie, które dołączył do wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, iż organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.K. zwrócił się o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaznaczył, iż wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" złożył załączniki określone w instrukcji do wniosku. Jednocześnie zauważył, iż kontrowersyjnym jest zapis o obowiązku złożenia jednego z trzech załączników potwierdzających podleganie wnioskodawcy ubezpieczeniu społecznemu. Zarzucił, iż brak w złożonym przez niego wniosku zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o nie figurowaniu w ewidencji osób ubezpieczonych albo zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wskazującego zakres i okres podlegania ubezpieczeniu — w przypadku, gdy wnioskodawca figuruje w ewidencji osób ubezpieczonych albo zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzającego fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu, wynikał z niespójności w procedurze gromadzenia załączników, które należy złożyć wraz z wnioskiem. W ocenie skarżącego wątpliwości budzi wymóg składania jednego z trzech dokumentów (zaświadczenie KRUS lub ZUS), bowiem przedłożenie przynajmniej jednego z nich nie rozstrzyga kwestii podlegania lub nie, ubezpieczeniu społecznemu, zaś wystarczającym i najbardziej wiarygodnym dowodem na potwierdzenie faktu ubezpieczenia są aktualne deklaracje ZUS DRA wraz z dowodami wpłat składek. Dalej wskazał na podnoszoną już na etapie wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa okoliczność, iż Inspektorat ZUS odmówił mu wydania stosownego zaświadczenia tłumacząc, iż nie jest to standardowy dokument wydawany w placówkach ZUS. Wyjaśnił, iż przesłanką warunkującą przyznanie pomocy winno w istocie być udokumentowanie przez wnioskodawcę, iż prowadzi przedsiębiorstwo, które z uwagi na wskaźnik zatrudnienia i warunki finansowe odpowiada definicji mikroprzedsiębiorstwa. Zaznaczył, że oczywistym wydaje się być fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu osób prowadzących działalność gospodarczą, bowiem obowiązek ten wynika z przepisów prawa. Następnie zarzucił nieprawidłową implementację rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Wskazał, że w ww. rozporządzeniu w artykule 4 ust. 3 postanowiono, iż "wnioski o wsparcie i wnioski o płatność mogą być skorygowane w każdym momencie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia przez właściwe władze oczywistych błędów". Zapis ten poprzedzono ust. 1, w którym stwierdza się, że "bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie ustanawiają odpowiednie procedury dotyczące składania wniosków o wsparcie". Zatem fakt dyskwalifikowania wniosków posiadających niewłaściwe z punktu widzenia organu dokumenty dodatkowe, pozostaje w kolizji z artykułem 4 przytoczonego wyżej rozporządzenia Komisji. Zaznaczył również, iż zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie Agencji z dnia [...] lipca 2009 r. zwrócił się do Prezesa ARiMR z pismem zawierającym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ale do dnia sporządzania skargi nie otrzymał żadnej odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Ponadto pełnomocnik organu zwrócił się o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zauważa, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, Sąd uznał, że rozstrzygnięcie to jest prawidłowe - wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" reguluje ustawa z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz. 427 z późn. zm.), dalej powoływana także jako: ustawa o wspieraniu oraz wydane na podstawie upoważnienia w niej zawartego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 139, poz. 883), dalej: rozporządzenie. W świetle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy bezsporne jest, że skarżący nie dołączył do wniosku jednego z wymaganych dokumentów, tj. załącznika niezbędnego do przeprowadzenia wstępnej weryfikacji spełnienia podstawowych wymogów formalnych, czyli zaświadczenia wydanego nie wcześniej niż 1 miesiąc przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy przez : - Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o niefigurowaniu w ewidencji osób ubezpieczonych albo, - Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wskazującego zakres i okres podlegania ubezpieczeniu - w przypadku, gdy wnioskodawca figuruje w ewidencji osób ubezpieczonych albo - Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdzającego fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Obowiązek złożenia jednego z ww. załączników wynika z treści formularza wniosku, gdzie w sekcji VI – "Informacja o załącznikach" wymieniono załączniki niezbędne do przeprowadzenia wstępnej weryfikacji spełnienia podstawowych wymogów formalnych dokumentów. Jednocześnie w formularzu zaznaczono, że niedołączenie co najmniej jednego z wymaganych załączników skutkować będzie odmową przyznania pomocy. Wskazać również należy, iż zgodnie z treścią § 18 ust. 1 ww. rozporządzenia jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, lub wniosek nie został złożony w terminie, o którym mowa w § 14 ust. 2, lub w danym okresie składania wniosków jeden wnioskodawca złożył więcej niż jeden wniosek, Agencja nie przyznaje pomocy. Skoro zatem skarżący nie dołączył do wniosku wszystkich niezbędnych załączników, organ zobligowany był do odmowy przyznania pomocy. Wobec jasnej treści § 18 ust. 1 rozporządzenia, nie mogła odnieść skutku powoływana przez skarżącego argumentacja wskazującą, iż w Inspektoracie ZUS odmówiono mu wydania stosownego zaświadczenia i poinformowano, że fakt ubezpieczenia potwierdza również deklaracja ZUS DRA wraz z dowodem wpłaty składek, którą dołączył. W tym miejscu podkreślić należy, iż z formularza wniosku (sekcja VI – "Informacja o załącznikach") wynika, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy jest dołączenie do wniosku stosownych załączników, zaś niedołączenie co najmniej jednego z nich skutkuje nieprzyznaniem pomocy. Niezależnie zatem od okoliczności będących przyczyną niedostarczenia wszystkich wymaganych dokumentów, ich brak skutkuje negatywnym dla wnioskodawcy rozstrzygnięciem. W tym miejscu należy też podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 217 K.p.a. organ administracji jest obowiązany na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie wydać zaświadczenie potwierdzające określone fakty lub stan prawny, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni. Natomiast w przypadku odmowy wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej organ musi wydać postanowienie, o odmowie, na które służy zażalenie; następnie, w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia organu odwoławczego, rozstrzygnięcie to podlega kontroli sądowej. Skarżącemu nie zostało wydane przez stosowny organ( ZUS lub KRUS) postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, a wręcz przeciwnie – wydano zaświadczenie o podleganiu przez niego ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, które dołączył do skargi. W tej sytuacji twierdzenia M. K. o odmowie wydania mu przez właściwy terytorialnie Inspektorat ZUS w L. stosownego zaświadczenia należy uznać za gołosłowne. Podkreślić też trzeba, iż z treści formularza wniosku nie wynika, iż zamiast zaświadczenia może zostać złożona deklaracja ZUS DRA. Ponadto w sekcji VII wniosku znajduje się oświadczenie wnioskodawcy, iż znane mu są zasady przyznawania pomocy określone w przepisach cyt. rozporządzenia oraz w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy (pkt 3). Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy skarżący podpisał wniosek, potwierdzając tym samym, że ma świadomość co do ciążących na nim obowiązków związanych z wymogami składanego wniosku. M.K. wiedział zatem, jakie załączniki są niezbędne do przeprowadzenia wstępnej weryfikacji spełniania wymogów formalnych dokumentów, i że brak jednego z nich musi wiązać się z odmową przyznania pomocy. Sąd nie podziela również zarzutu wyrażonego przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie 10 lutego 2010r., o braku upoważnienia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do wydania formularza wniosku. Wcześniej wspomniana ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w art. 24 ust. 1 wskazuje, iż wniosek o przyznanie pomocy oraz wniosek o płatność w ramach działań objętych programem składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym przez podmiot wdrażający. Z kolei rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, które zostało wydane w oparciu o upoważnienie ustawowe zawarte w art. 29 ust. 1 pkt 1ustawy, w § 17 ust 3 wskazuje, że Agencja udostępnia formularz wniosku o przyznanie pomocy nie później niż w dniu podania do publicznej wiadomości informacji, o naborze wniosków. Tak więc Agencja wydając i opracowując wniosek działała w oparciu o ustawowe upoważnienie. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego argumentacji dotyczącej nieprawidłowej implementacji rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 (Dz.U.UE.L.06.368.74), ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, sąd nie podziela tych argumentów. Stosownie do treści art. 4 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 " Bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie ustanawiają odpowiednie procedury dotyczące składania wniosków o wsparcie". Natomiast w ust. 3 tegoż artykułu postanowiono, iż wnioski o wsparcie i wnioski o płatność mogą być skorygowane w każdym momencie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia przez władze oczywistych błędów. Zdaniem sądu nie należy do kategorii oczywistych błędów niezłożenie obligatoryjnych załączników do wniosku. Skarżący zarzucił również, iż organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W tym zakresie stwierdzić należy, że jak wynika z art. 22 ust. 4 ustawy o rozwoju wnioskodawca, którego poinformowano o odmowie przyznania pomocy ma prawo złożenia do sądu administracyjnego skargi na otrzymane pismo (w niniejszej sprawie pismo z dnia 8 lipca 2009 r.), na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jednocześnie w myśl art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę na akty lub czynności, o których mowa w wymienionym powyżej art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie natomiast z art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego wynika, iż udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. Wobec powyższego brak w niniejszej sprawie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie mógł wpłynąć na treść wydanego przez Sąd orzeczenia. Z tych wszystkich przyczyn, Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, w granicach przysługujących mu kompetencji, nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Na koniec, odnosząc się do wniosku pełnomocnika organu zawartego w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, iż zwrot kosztów postępowania między stronami regulują przepisy art. 199 – 207 p.p.s.a. Postępowanie przed sądami administracyjnymi opiera się na zasadzie, zgodnie z którą zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (z wyj. sytuacji określonej w art. 201 p.p.s.a.). Wobec powyższego – pozbawiony podstawy prawnej – wniosek pełnomocnika organu, nie mógł zostać uwzględniony. Omówione względy powodują, że skargę należy uznać za nieuzasadnioną w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.