V SA/Wa 1578/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-07
Skład orzekający: Krystyna Madalińska - Urbaniak, Beata Krajewska, Barbara Mleczko - Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" dla operacji odpowiadających warunkom przyznania pomocy w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" jest zasadna, jeśli płatność do gruntów rolnych została przyznana dzierżawcy, a nie wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania pomocy finansowej była zasadna. Kluczowym kryterium dostępu do pomocy było przyznanie płatności do gruntów rolnych za rok poprzedzający złożenie wniosku. W analizowanej sprawie płatność tę przyznano dzierżawcy gruntów, a nie wnioskodawcy, jego małżonkowi czy domownikowi. Sąd podkreślił, że pojęcie "gospodarstwa rolnego" nie jest związane z prawem własności, lecz z faktycznym prowadzeniem działalności rolniczej, co oznacza, że grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego dzierżawcy, a nie wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący Z.M. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" dla operacji odpowiadających warunkom działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej". Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy, wskazując na niespełnienie przez wnioskodawcę warunku dotyczącego przyznania płatności do gruntów rolnych za rok poprzedzający złożenie wniosku. Skarżący kwestionował tę decyzję, twierdząc, że spełnia wskazany warunek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z.M. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę
Przedmiotem skargi Z.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2011 r. odmawiające przyznania pomocy w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju’’ dla operacji, które odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działania "Różnicowanie w kierunków działalności nierolniczej". Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym :
W dniu [...] kwietnia 2011r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Z.M.a o przyznanie pomocy w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" dla operacji, które odpowiadają warunkom udzielania pomocy w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" PROW na lata 2007-2013. Wniosek przeszedł pomyślnie etap spełnienia podstawowych warunków formalnych i został uznany za kwalifikujący się do dalszej oceny. Kolejny etap rozpatrywania wniosku stanowiła weryfikacja kompletności i poprawności, zgodności z zasadami przyznawania pomocy, weryfikacja krzyżowa oraz weryfikacja limitu pomocy. W jej wyniku stwierdzono, iż wniosek: kwalifikuje się do odmowy przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę jednego z podstawowych kryteriów dostępu do pomocy, w myśl którego o pomoc może ubiegać się rolnik lub jego domownik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, lub małżonek tego rolnika, jeżeli za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy, do gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego posiadanego przez tego rolnika, przyznano płatność do gruntów rolnych. Wobec powyższego pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, w oparciu o art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.), odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej na wnioskowane działanie. Wskazano, że wniosek nie spełnia warunku określonego w § 2 pkt 2 oraz zaistnienie okoliczności określonych w § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007r.sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego PROW na lata 2007-2013" (Dz. U. Nr 200, poz. 1442, z późn. zm.), w związku z § 34 rozporządzenia MRiRW z dinia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego PROW na lata 2007-2013" (Dz. U. Nr 138, poz. 868, z późn. zm.).
Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżący wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowość wydania rozstrzygnięcia odmownego w niniejszej sprawie, a w dniu [...] czerwca 2011 r., przed udzieleniem przez ARiMR odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR złożona została skarga kierowana przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniesiona na rozstrzygnięcie Kierownika Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2011 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. Zastępca Dyrektora Departamentu Działań Inwestycyjnych ARiMR, działający na podstawie pełnomocnictwa Prezesa ARiMR, podtrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania pomocy. W jego opinii stanowisko zajęte w piśmie z [...] czerwca 2011 r. jest prawidłowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z.M. wskazał, że jego zdaniem spełnia warunek określony w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, gdyż za rok poprzedzający rok złożenia wniosku przyznano płatność do gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku Z.M.a o przyznanie pomocy w ramach działania 413 "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" rozpatrywanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) zwanej dalej ustawą oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego PROW na lata 2007-2013" (Dz. U. Nr 200, poz. 1442, z późn. zm.) zwanego dalej rozporządzeniem.
Stosownie do art. 22 ust. 2 ww. ustawy do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 powyższej ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
Szczegółowa procedura prowadząca do przyznania pomocy lub odmowy jej przyznania została określona w rozporządzeniu. W § 2 rozporządzenia określony został krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania pomocy w ramach tego działania. Zgodnie z zapisami w nim zawartymi o pomoc może ubiegać się rolnik lub jego domownik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, lub małżonek tego rolnika:
1) który:
a) jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
b) jest pełnoletni i nie ukończył 60 roku życia,
c) ma miejsce zamieszkania w miejscowości należącej do:
– gminy wiejskiej lub
– gminy miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, lub
– gminy miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców,
d) nie podlega wykluczeniu z ubiegania się o przyznanie pomocy na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia lub przepisów odrębnych,
e) nie wystąpił o przyznanie lub nie przyznano mu renty strukturalnej w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 lub Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanego dalej "Programem",
f) jest nieprzerwanie ubezpieczony w pełnym zakresie na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy,
g) nie będzie realizował operacji jako wspólnik spółki cywilnej;
2) jeżeli za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy przyznano płatność do gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego posiadanego przez tego rolnika albo ten rolnik był domownikiem rolnika posiadającego takie gospodarstwo rolne albo jego małżonkiem.
Skarżącemu odmówiono przyznania pomocy, gdyż zdaniem organu nie spełnił warunku określonego w § 2 pkt. 2 . W ocenie Sądu jest to stanowisko trafne. Jak wynika z kopii decyzji dołączonej do skargi płatności do gruntów , których właścicielem jest skarżący przyznano W.D., który użytkuje je na podstawie umowy dzierżawy. W toku rozprawy pełnomocnik organu złożył do akt oświadczenie skarżącego z [...] marca 2010 r. z którego wynika, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej od 2007r. w związku z czym nie dotrzymał zobowiązania ONW. Sąd przeprowadził dowód z tego dokumentu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a
W świetle powyższych dokumentów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że to nie skarżącemu ani jego domownikowi czy też małżonkowi przyznano płatność do gruntów rolnych, ale dzierżawcy gruntów rolnych stanowiących działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha. Działka ta wchodzi więc w skład gospodarstwa rolnego dzierżawcy. Organ trafnie przywołuje w odpowiedzi na skargę definicję gospodarstwa rolnego zawartą w art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz. U. z 2008 r.. Nr 50, poz.291 z późn. zm. ) zgodnie z którą przez gospodarstwo rolne rozumie się każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej. Można w tym miejscu przywołać także definicję gospodarstwa znajdującą się w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 170, poz. 1051, ze zm. ) - gospodarstwo oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.
Jak widać z przytoczonych definicji pojęcie "gospodarstwa" nie jest związane z prawem własności, ale z faktycznym prowadzeniem działalności rolniczej. Dlatego też nie można mówić, że grunty rolne, do których przyznano płatność wchodzą w skład gospodarstwa rolnego skarżącego, jego małżonka lub domownika. Wchodzą one w skład gospodarstwa rolnego dzierżawcy, który je faktycznie posiada i prowadzi wspomnianą działalność rolniczą.
Zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Z tych względów Agencja bez wzywania do uzupełnienia ewentualnych braków wniosku miała podstawy do odmowy przyznania skarżącemu pomocy.
Z tych też względów skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło