V SA/Wa 1579/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych M. D. wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2011r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z dorosłym dzieckiem. Wskazała, że jest bez środków do życia, niegdzie nie pracuje, nie uzyskuje żadnych dochodów, posiada zadłużenie wobec osób trzecich. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 86 m2 i mieszkanie o powierzchni 70 m2, nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Podała, że córka uczy się i nie uzyskuje żadnych dochodów, nawet stypendium, obecnie podjęła pracę. Wyjaśniła również, że zwróciła się do gminy o wypłatę jednorazowej pomocy, jednakże odmówiono jej. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu skarżącej jako bezrobotnej bez prawa do zasiłku i zarejestrowaniu do [...] lipca 2011r. córki skarżącej jako osoby bezrobotnej. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z 2 września 2011r. wezwano zainteresowaną do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 14 września 2011r. (data nadania) skarżąca nadesłała dodatkowe oświadczenie, w którym stwierdziła, iż jest osobą schorowaną. Podała, że miesięczne wydatki rodziny kształtują się następująco: energia elektryczna – 50 złotych, gaz -53 złotych, szkoła córki -120 złotych, dojazdy, leki – 80-100 złotych. Skarżąca wyjaśniła, że córka od [...] sierpnia 2011r. podjęła pracę z wynagrodzeniem 1037,34 złotych netto. Sprostowała także, że posiada jedynie mieszkanie o powierzchni 70 m2 (a nie również dom o powierzchni 86 m2), nie posiada nieruchomości, oszczędności, rachunków bankowych, przedmiotów wartościowych i nie uzyskuje pomocy finansowej od rodziny i osób trzecich. Oświadczyła, że posiadaną stodołę oddała w dzierżawę w zamian za zapłatę podatku od nieruchomości. Do pisma m.in. załączyła: zaświadczenie o zarobkach córki, decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego (na okres 6 m-cy) w wysokości 20,70 złotych, fakturę za szkołę córki, postanowienie Sądu o dział spadku i zniesienie współwłasności, decyzję ZUS o odmowie skarżącej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż skarżąca wraz z córką utrzymują się z obecnie dochodów córki w wysokości ok. 1000 złotych miesięcznie należało uznać, iż skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wskazany dochody, po uwzględnieniu kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącej. W przytoczonych okolicznościach skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych. Ponadto przy rozpoznawani wniosku wzięto pod uwagę, iż wnioskodawczyni nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.