V SA/Wa 1579/13

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia (...) października 2012 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i synem, posiada dom o pow. 120 m2, natomiast nie posiada nieruchomości rolnych, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku oświadczył, iż osiąga miesięczny dochód w wysokości (...) zł brutto z tytułu umowy o pracę, zaś jego żona z takiego samego tytułu w wysokości (...) zł brutto. W uzasadnieniu podniósł, iż obecnie toczy się około 60 postępowań sądowoadministracyjnych w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości około (...) zł, zaś uiszczone koszty sądowe w tych sprawach wyniosły już łącznie około (...) zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, iż wnioskodawca realizował dotychczas obowiązek partycypowania w kosztach sądowych. Na podstawie złożonych oświadczeń i załączonych dokumentów, jak również dysponując z urzędu informacjami z elektronicznego Systemu Obsługi Spraw Orzekanych w WSA w Warszawie ustalono, że skarżący zainicjował około 50 spraw sądowych w Wydziale VI tut. Sądu, w których ponosił koszty wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł w każdej sprawie oraz koszty opłat kancelaryjnych za sporządzenie uzasadnień wyroków w wysokości po 100 zł od wniosku składanego w sprawach, w których skargę oddalono. Dokonując oceny niniejszego wniosku wzięto z urzędu pod uwagę oświadczenia wnioskodawcy złożone na zarządzenie Sądu do spraw o sygn. akt V SA/Wa 1357/13, V SA/Wa 1358/13, V SA/Wa 1528/13, V SA/Wa 1531/13 i V SA/Wa 1540/13. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 23 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącego przedstawił w sposób szczegółowy miesięczne wydatki rodziny wnioskodawcy związane z niezbędnym utrzymaniem, na które składają się: koszty utrzymania domu w łącznej wysokości 700 zł, wydatki na żywność i środki higieniczne w łącznej wysokości 1.500 zł, koszty "wyposażenia" dziecka do szkoły w wysokości 200 zł. Nadto wskazano, iż rodzina ponosi miesięczne koszty związane ze spłatą kredytu hipotecznego w wysokości 950-1.000 zł, kredytu gotówkowego wnioskodawcy w wysokości 149,95 zł, kredytu gotówkowego żony w wysokości 137,06 zł oraz pożyczki żony z ZFŚS w wysokości 275,33 zł. Pełnomocnik oświadczył również, że małżonkowie posiadają rachunek bankowy, z którego wyciągi załączył do pisma. Analiza zgromadzonego materiału pozwoliła na ustalenie, że wnioskodawca otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1.464,48 zł netto (zaświadczenie o wysokości zarobków z dnia 19.06.2013 r.), zaś jego żona w wysokości 2.670,68 zł netto (przelewy na rachunek bankowy w dniach: 27.05.2013 r. i 27.06.2013 r.). Zatem należało porównać łączną kwotę 4.135,16 zł dochodów małżonków z oświadczonymi wydatkami, które są niezbędne dla utrzymania, a których wysokość obliczono na kwotę 2.400 zł. Wzięto przy tym pod uwagę, że wnioskodawca nie uwzględnił kosztów związanych z opieką zdrowotną, które jak nakazuje przyjmować doświadczenie życiowe, również należy mieć na względzie. Natomiast ustosunkowując się do innych oświadczonych wydatków, wskazać trzeba, iż rozpoznając prawo pomocy brane są pod uwagę wyłącznie wydatki niezbędne dla utrzymania, do których nie można zaliczyć zobowiązań pieniężnych z tytułu zaciągniętych pożyczek czy kredytów. Nie można bowiem przyjąć jakoby takie zobowiązania miały charakter priorytetowy przed kosztami sądowymi. Jak to już prezentowano w orzecznictwie, strona która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych – preferencyjnie traktując inne zobowiązania – nie może prawnie skutecznie podnieść ewentualnego zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami (v. postanowienie s. apel. z 9 lipca 1992 r., sygn. I ACz 393/92 publ. Wokanda 93 2/32). W tak ustalonym stanie majątkowego posiadania wnioskodawcy, należało wziąć pod uwagę pozostającą kwotę dochodów i dokonać jej porównania z wysokością ciążących na stronie kosztów sądowych w kilkudziesięciu zainicjowanych postępowaniach sądowych. W tym zakresie uwzględniono wysokość poniesionych już kosztów sądowych, jak również przyszłych kosztów sądowych, wynikających ze spraw toczących się w Wydziale VI, a także zainicjowanych w tut. Wydziale V (na dzień rozpoznawania wniosku 15 spraw), na które składa się wpis sądowy w wysokości 200 zł. Dokonanie takiego porównania powoduje w konsekwencji, iż zasadnym jest przyjęcie, że wnioskodawca zasługuje na uwzględnienie jego wniosku z tej przyczyny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i trzyosobowej rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.