V SA/Wa 1581/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu na postępowanie egzekucyjne. oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. w [...] (zwanej dalej skarżącą lub spółką) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] (zwanego dalej Dyrektorem Izby, organem odwoławczym lub II instancji) z [...] maja 2013r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z [...] marca 2013r., nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] sierpnia 2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił spółce upomnienia (od nr UP [...] do nr UP [...]), które zostały doręczone w dniu [...] sierpnia 2012r. Wobec nie uiszczenia należności Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z [...] września 2012r. W celu realizacji należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny wystawił zawiadomienie z [...] września 2012r. nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, które skierował do Banku [...] w [...] S.A. W dniu 31 października 2012r., dłużnik zajętej wierzytelności przekazał kwotę 14.649,69 zł, która w całości pokryła dochodzone należności. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono na adres spółki w dniu 25 września 2012r., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie również 25 września 2012r. Pismem z [...] października 2012r. (data nadania) skarżąca wniosła zarzut wykonania egzekwowanych zobowiązań oparty na przesłance z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1967r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r., po. 1015 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") Postanowieniem z [...] października 2012r. organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia wniesionych zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. W wyniku rozpoznania złożonego zażalenia postanowieniem z [...] grudnia 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Powyższe postanowienie organu nadzoru zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 grudnia 2012r. Spółka nie złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. postanowienie. Pismem z [...] lutego 2013r., skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie zarzutów do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z [...] września 2012r. W uzasadnieniu wskazała, że czterokrotnie otrzymywała od Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] Inspektorat w [...] zaświadczenia o nie posiadaniu zaległości składkowych. Wydanie tych zaświadczeń w jej ocenie przesądza o nieprawidłowości wystawienia przez wierzyciela najpierw upomnienia, a później tytułów wykonawczych. Natomiast odnośnie wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że niedopełnienie terminu do wniesienia zarzutów nie wynikało z jej winy umyślnej i jej działaniu nie można przypisać charakteru niedbalstwa, gdyż była przekonana, iż nie posiada zadłużenia. Powyższe powzięte było na podstawie uzyskanych zaświadczeń o braku zaległości. Dlatego też jej zdaniem dochowała ona należytą staranności w sprawie. Pismem z [...] marca 2013r. Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] zwrócił się do skarżącej o wskazanie okoliczności, które były przyczyną niezachowania terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi na powyższe skarżąca pismem z [...] marca 2013r. podała tożsame co w piśmie z [...] lutego 2013r. przyczyny uchybienia terminu. Dodatkowo wskazała, że w toku rozmów prowadzonych z pracownikami Działu Rozliczeń [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] uzyskała informację, że nie może wnieść zarzutu, do czasu zakończenia postępowania administracyjnego. Postanowieniem z [...] marca 2013r. Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych od nr T[...] do nr [...]. W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2013r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] marca 2013r. W uzasadnieniu organ wskazał, że główną przyczyną uchybienia terminu skarżąca upatruje w wydanych przez ZUS czterech zaświadczeniach o nie posiadaniu przez spółkę zaległości składkowych. W tym też skarżąca usprawiedliwia brak reakcji na otrzymane upomnienia oraz tytuły wykonawcze. Odnosząc się do powyższego Dyrektor Izby wyjaśnił, że istotą zaświadczenia jest potwierdzenie określonego stanu faktycznego istniejącego w dniu jego wydania. Takie zaświadczenie nie ma jednak mocy na przyszłość. Skarżąca zatem, zdaniem organu II instancji, błędne twierdzi, iż niezależnie od zmian które mogą nastąpić po jego wydaniu (m.in. od złożenia ewentualnych korekt deklaracji rozliczeniowych), treść zawarta w wydanym zaświadczeniu jest ciągle aktualna. Tym samym wydanie powoływanych przez stronę zaświadczeń o braku zaległości nie przesądzało o braku zobowiązań składkowych ciążących na spółce w dniu [...] września 2012r., tj. w dniu wydania ww. tytułów wykonawczych i w efekcie nie usprawiedliwia opóźnienia skarżącej w kierowaniu zarzutów do wszczętego postępowania egzekucyjnego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził - w odniesieniu do twierdzenia skarżącej, iż pracownicy ZUS wskazali jej, że nie może ona wnieść zarzutu do czasu zakończenia postępowania administracyjnego - iż nie jest w stanie odtworzyć jaka była treść rozmów toczących się między spółką a pracownikami Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Stwierdził natomiast, że wystawione w sprawie tytuły wykonawcze zawierają prawidłowe pouczenie o możliwości i terminie wniesienia zarzutów, zaś żaden przepis ustawowy nie wskazuje iż siedmiodniowy termin określony na wniesienie zarzutów ulega zawieszeniu wobec wystąpienia określonych okoliczności. Tym samym, zdaniem organu, skarżąca nie mogła sądzić, że w jej sprawie takie okoliczności zachodzą. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby stwierdził, że spółka nie była pozbawiona możliwości skierowania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów przed dniem 8 lutego 2013r. Strona kierowała przed tym terminem zarówno zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego (pismo z 5 października 2012r.), jak i zażalenie z 6 listopada 2012r Odebrała również w dniu 17 grudnia 2012r., postanowienie Dyrektora Izby nr [...] , w którym jasno wskazano, że do merytorycznego rozpoznania zarzutów z [...] października 2012r., konieczne było jednoczesne złożenie przez spółkę wniosku o przywrócenie terminu do ich wniesienia i uwzględnienie go przez organ pierwszej instancji. Jak wynika ze znajdującego się w aktach pełnomocnictwa, skarżąca była od 6 listopada 2012r., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu niewątpliwie znane były zasady i terminy określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, dot. składania wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Dlatego też organ II instancji nie uznał, iż wniosek o przywrócenie terminu złożony został w ramach czasowych zakreślonych w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., nr 267; dalej: k.p.a.). Na marginesie Dyrektor Izby zauważył, że nieskuteczne wniesienie zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a. nie pozbawia skarżącej możliwości skutecznego korzystania z innych środków prawnych wskazanych w przedmiotowej ustawie. Wykonanie egzekwowanego obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego stanowi przesłankę jego umorzenia, wskazaną w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Pismem z 5 czerwca 2013r. skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby z [...] maja 2013r. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: 1. art. 7, art. 77, art. 124 § 2 k.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz podnoszenie twierdzeń bez powołania się na ich podstawę prawną, 2. art. 50 ust. 4, art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie treści wydanego zaświadczenia, 3. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez nie przywrócenie terminu mimo wystąpienia ustawowych przesłanek. Dyrektor Izby w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. Nr z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Podstawowym celem sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu postanowienia w I jak i w II instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd oddalił skargę jako niezasadną. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi jest odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, zatem wszelkie kwestie odnoszące się do zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wykraczają poza przedmiot zaskarżenia. Dokonując natomiast oceny sprawy dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyjaśnić na wstępie należy, iż niesporną okolicznością w sprawie jest złożenie przedmiotowych zarzutów z uchybieniem terminu do ich wniesienia Po przedstawieniu ogólnych uwag należy zauważyć, że na mocy art. 18 u.p.e.a. w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2 art. 58 k.p.a. stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Zasadnie organ administracyjny wywodzi, iż w rozpatrywanej sprawie strona uchybiła 7 dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Trzeba wskazać, co nie jest sporne w sprawie, gdyż zarówno z akt administracyjnych jak i z oświadczeń skarżącej zawartych w skardze wynika, że: upomnienie doręczone zostało w dniu 14 sierpnia 2012r., następnie wobec nie uiszczenia żądanych kwot, wierzyciel wystawił tytułu wykonawcze, które wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z rachunku bankowego zostały doręczone spółce w dniu 25 września 2012r., zarzuty z 5 października 2012r. zostały wniesione w dniu 11 października 2012r. Co prawda skarżąca w dalszej części uzasadnienia skargi wskazuje na pomyłkę organu I instancji, który błędnie powołał datę doręczenia tytułów wykonawczych na dzień [...] października 2012r., jednakże trzeba wskazać, czego skarżąca zdaje się nie zauważać, że organ dokonał w terminie późniejszym sprostowania omyłki i przede wszystkim data ta nie ma żadnego oparcia w aktach administracyjnych. Dlatego też bezzasadne są wywody skarżącej wskazujące, że przyjęcie daty [...] października 2012r. spowodowałoby, że zarzuty zostały wniesione w terminie. Zatem nie budzi żadnych wątpliwości, iż siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu zaczął swój bieg co najmniej w dniu wniesienia zarzutów, tj. [...] października 2012r. Natomiast skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu w dniu 8 lutego 2013r. Zatem prawie cztery miesiące od wniesienia zarzutów. Na marginesie należy zauważyć, że organ egzekucyjny postanowieniem z [...] października 2012r. odmówił uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich złożenia. Zatem otrzymując powyższe postanowienie skarżąca ostatecznie dowiedziała się o uchybieniu przez nią terminu do wniesienia zarzutów. Co więcej skarżąca nawet nie dochowała siedmiodniowego terminu liczonego od doręczenia ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] grudnia 2012r., które doręczono 17 grudnia 2012r. W powyższym także kontekście zwrócić należy uwagę, że spółka była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika od 6 listopada 2012r. Zatem skarżąca uchybiła siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczonemu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, który zdaniem Sądu ustała co najmniej w dniu złożenia zarzutów. Skarżąca nie dochowała również tego terminu liczonego od doręczenia zarówno postanowienia organu egzekucyjnego z [...] października 2012r. oraz postanowienia organu II instancji z [...] grudnia 2012r. Spółka w powyższym zakresie nie kwestionowała ustaleń Dyrektora Izby zawartych w zaskarżonym postanowieniu, co powala również z tego powodu przyjąć, że są one prawidłowe. W świetle przytoczonego art. 58 k.p.a. podkreślić należy, że przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu wystąpić muszą wszystkie wskazane powyżej przesłanki łącznie, aby dopuszczalne było przywrócenie terminu. Brak jednej z tych przesłanek powoduje brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Mając jednak na uwadze zarzuty skargi wyjaśnić również należy, iż organ zasadnie uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia zarzutów nastąpiło bez jej winy. Skarżąca powoływała się tutaj na wydanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych czterech zaświadczeń o nie zaleganiu w opłaceniu składek, co w jej ocenie doprowadziło do przekonania o niezasadności wszczętego postępowania egzekucyjnego oraz wskazała, że pracownicy ZUS informowali skarżącą o braku możliwości wniesienia zarzutów do czasu zakończenia postępowania administracyjnego Pamiętać należy, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonując oceny winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W stosunku do osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych dopuszczonych do obrotu, osoby powołane do zarządzania przedsiębiorstwem, zobowiązane są należycie organizować pracę jednostki. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności nie można uznać, iż powoływanych argumentów za nagłą trwałą przeszkodę w złożeniu zarzutów w terminie. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca otrzymała upomnienie z [...] sierpnia 2012r. w dniu 14 sierpnia 2012r. Powyższe już powinno doprowadzić do konstatacji o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec kwot wskazanych w upomnieniu. Następnie w dniu [...] września 2012r. organ egzekucyjny doręczył tytuły wykonawcze, gdzie w pouczeniu wprost wskazano na środki zaskarżenia. Zatem skarżąca po otrzymaniu tych tytułów winna niezwłocznie złożyć zarzuty i podnosić kwestie, które obecnie wskazuje, tj. posiadanie zaświadczeń o braku zaległości. Nie może natomiast obecnie zasłaniać się przeświadczeniem, o braku zasadności prowadzenia wobec niej egzekucji, które jak wskazuje spółka nabyła z czterech zaświadczeń o nie zaleganiu. Powyższe w żaden sposób nie uprawdopodabnia braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia zarzutów. Co więcej słusznie Dyrektor Izby wskazał odnosząc się do zaświadczeń o braku zaległości w opłacaniu składek, że zaświadczenia takie są dokumentami potwierdzającymi pewien stan na dany dzień. Argument ten nie może zatem stanowić, po upływie ponad 5 lat (najwcześniejsze zaświadczenie jest z [...] sierpnia 2007r., ostatnie z [...] sierpnia 2008r.), podstawy do kwestionowania wymagalności obowiązków objętych postępowaniem egzekucyjnym. Stan rozliczeń księgowych jest z zasady zmienny i zostaje modyfikowany pod wpływem wielu czynników, choćby korekt rozliczeń. Już tylko na marginesie należy wskazać, że Dyrektor Oddziału ZUS wprost wskazał przyczyny powstania zadłużenia, które powstały w związku ze złożonymi korektami dokumentów rozliczeniowych. Jednakże powyższe nie ma zasadniczego znaczenia w sprawie, gdyż nie odnosi się do uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia zarzutów. Wobec powyższego zdaniem Sądu naruszenie art. 50 ust. 4, art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. są nieusprawiedliwione i nie mogły mieć wpływu na wynik przedmiotowego postępowania. Ponadto powoływana przez skarżącą okoliczność ustnego otrzymania informacji od pracowników ZUS o braku możliwości wniesienia zarzutów do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego nie uprawdopodabnia zdaniem Sądu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów. Skarżąca, o czym szerzej wyżej prawidłowo została pouczona o sposobie i terminie wniesienia zarzutów. Powyższe, wobec braku możliwości weryfikacji jej twierdzeń, świadczy o zaniedbaniu w prowadzeniu własnych spraw i nie może usprawiedliwiać uchybienia terminu. Co więcej organ I instancji zasadnie zwrócił także uwagę, że od daty doręczenia tytułów wykonawczych nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne prowadzone wobec skarżącej. Skarżąca również nie wskazywała, na żadnym z etapów postępowania, że takie postępowanie było wobec niej prowadzone. Zatem bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 8 i 11 k.p.a. Bezzasadne są także pozostałe zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 124 § 2 k.p.a. Trzeba bowiem wskazać, że postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu wszczyna się tylko na wniosek strony i to strona ma obowiązek uprawdopodobnić brak winy, gdyż to strona zna fakty z których wywodzi, że uchybienie terminu było niezawinione. Rola organu w takim postępowaniu jest ograniczona i w zasadzie sprowadza się (w wypadku powołania przez skarżącą okoliczności, które były przyczyną uchybienia terminu) do oceny przedstawionych przez stronę okoliczności, które w jej ocenie uprawdopodobniają brak winy. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie organy obydwu instancji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Ocena ta znalazła swój wyraz w zaskarżonych orzeczeniach, w których organy szczegółowo odniosły się do podnoszonych twierdzeń. Mając na względzie powyższe, Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie stwierdził istotnych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę – jako niezasadną – oddalił.