V SA/Wa 1582/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-03
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz - Wóltańska, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent rolny, który złożył powiadomienie o zamiarze wycofania produktów rolnych z rynku po terminie określonym przez Komisję Europejską, może ubiegać się o nadzwyczajne wsparcie finansowe, mimo że środki na to wsparcie zostały wyczerpane?Ratio decidendi
Producent rolny, który złożył powiadomienie o zamiarze wycofania produktów rolnych z rynku po terminie określonym przez Komisję Europejską, nie może ubiegać się o nadzwyczajne wsparcie finansowe, nawet jeśli dokonał już fizycznego wycofania produktów. Decydujące jest przyjęcie powiadomienia przez Komisję Europejską, a w przypadku wyczerpania środków finansowych, powiadomienia złożone po ustalonym terminie nie kwalifikują się do wypłaty pomocy.Stan faktyczny
Skarżący, producent owoców, złożył powiadomienie o zamiarze wycofania śliwek i jabłek z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji, powołując się na embargo rosyjskie. Powiadomienie zostało złożone 4 września 2014 r., a faktyczne przekazanie śliwek do Banku Żywności nastąpiło 8 i 10 września 2014 r. Komisja Europejska 10 września 2014 r. wstrzymała przyjmowanie dalszych powiadomień z powodu wyczerpania środków finansowych, informując, że rozpatrywane będą tylko powiadomienia złożone do 3 września 2014 r. Organy administracji odmówiły przyznania wsparcia, uznając powiadomienie skarżącego za złożone po terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oddala skargę.
Przedmiotem skargi złożonej przez J. S. (dalej: skarżący lub strona) jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: Prezes ARR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] lutego 2015r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w P. (dalej: Dyrektor ARR lub organ I instancji) z [...] listopada 2014r., nr [...] odmawiającą udzielenia wsparcia. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 4 września 2014r. skarżący - producent owoców – złożył do Dyrektora ARR powiadomienie o zamiarze przeprowadzenia wycofania owoców (lub warzyw) w związku z brakiem możliwości sprzedaży spowodowanym rosyjskim embargiem (dalej: powiadomienie), w którym oświadczył, że zamierza przeprowadzić działania związane z: wycofaniem śliwek w ramach bezpłatnej dystrybucji na powierzchni uprawy 5,00 ha w ilości 120.000 kg oraz wycofaniem jabłek w ramach bezpłatnej dystrybucji na powierzchni uprawy 11,68 ha w ilości 360.000 kg.
W związku z ww. powiadomieniem, w trybie art. 7 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 z dnia 29 sierpnia 2014 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw oraz zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) nr 913/2014 (Dz.U.UE L z 2014r. nr 259, s. 2, dalej rozporządzenie nr 932/2014) Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w P. (dalej: WIJHARS) w dniach 8 i 10 września 2014 r. przeprowadził kontrole. Protokoły z tych kontroli potwierdziły deklarację strony złożoną w formie powiadomienia.
W dniu 10 września 2014r. Komisja Europejska, z uwagi na przekroczenie kwoty wskazanej w art. 2 rozporządzenia nr 932/2014 wstrzymała przyjmowanie dalszych powiadomień. Poinformowała jednocześnie, że rozpatrywane będą tylko powiadomienia złożone pomiędzy 18 sierpnia 2014 r. a 3 września 2014 r. Stosowną informację Agencja Rynku Rolnego przekazała osobom zainteresowanym poprzez umieszczenie Komunikatu na stronie internetowej Agencji w dniu 10 września 2014 r. Dodatkowo pismem z 10 października 2014 r. Dyrektor ARR poinformował skarżącego, że powiadomienie z 4 wrzenia 2014 r. zostało złożone poza okresem umożliwiającym jego przyjęcie i w zakresie ww. powiadomienia organ I instancji nie podejmuje czynności kontrolnych i dalszego procedowania.
W dniu 14 października 2014r. (data wpływu) strona złożyła wniosek o udzielenie nadzwyczajnego wsparcia wraz z dokumentami potwierdzającymi przekazanie śliwki w łącznej ilości 40.000 kg do Banku Żywności w K.
Dyrektor ARR decyzją z [...] listopada 2014 r. odmówił udzielenia wsparcia do 40.000 kg śliwki stwierdzając że powiadomienie zostało złożone po dniu 3 września 2014 r., tj. poza okresem umożliwiającym jego przyjęcie i dalsze procedowanie.
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Prezes ARR decyzją z [...] lutego 2015r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] listopada 2014r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na art. 8 ust. 1 pkt a i b rozporządzenia nr 932/2014 i wyjaśnił kiedy był zobowiązany do dokonywania powiadomień Komisji Europejskiej o złożonych powiadomieniach. Stwierdził, że powiadomienie strony z 4 września 2014r., winno zostać złożone do Komisji Europejskiej w dniu 11 września 2014r. Jednakże, jak wyjaśnił organ odwoławczy, w dniu 10 września 2014 r. Komisja Europejska, ze względu na przekroczenie dostępnej kwoty wstrzymała, przyjmowanie dalszych powiadomień oraz ogłosiła, iż rozpatrywaniu podlegać będą jedynie powiadomienia złożone pomiędzy 18 sierpnia 2014 r. a 3 września 2014 r. W konsekwencji Prezes ARR zauważył, że brak było podstaw do udzielenia pomocy finansowej w stosunku do producentów, którzy złożyli swoje powiadomienia po 3 września 2014 r.
Organ II instancji powołał się na art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 932/2014, który stanowi, że w przypadku, gdy Komisja poinformowała państwa członkowskie, że nie będzie przyjmowała dalszych powiadomień, państwa członkowskie zobowiązane były poinformować odpowiednio organizacje producentów i producentów. W szczególności o tym, że powiadomienia dotyczące ich operacji nie będą przyjmowane przez Komisję zgodnie z art. 9 akapit drugi oraz że nie kwalifikują się oni do wypłaty pomocy finansowej Unii zgodnie z art. 11 w odniesieniu do tych powiadomień. W związku z powyższym Prezes ARR stwierdził, że organy dochowały staranności w informowaniu, na bieżąco, producentów rolnych o terminach i zasadach wskazanych prze Komisję Europejską, gdyż stosowną informację zamieściły na stronie internetowej Agencji.
Prezes ARR wskazał, że skarżący składając powiadomienie oświadczył, że wyraża zgodę i przyjmuje do wiadomości, że decydując się na podjęcie czynności objętych powiadomieniem przed opublikowaniem obowiązujących przepisów krajowych ponosi ryzyko podjęcia czynności objętych powiadomieniem, a wykonanie, w zakresie złożonego powiadomienia, czynności przez Agencję Rynku Rolnego lub inne instytucje następuje warunkowo, jeżeli wycofane z rynku owoce lub warzywa zostaną objęte dofinansowaniem ze środków UE oraz w przypadku zakwalifikowania deklaracji do rekompensaty, jeżeli zostaną spełnione wymogi w zakresie udokumentowania ilości i jakości owoców lub warzyw podlegających wycofaniu. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego strona była świadoma swoich praw i obowiązków oraz ewentualnych obciążeń.
Prezes ARR podkreślił, że strona składając powiadomienie zadeklarowała "wycofanie" produktu - śliwek w celu przekazania go do Banku Żywności w K. Przekazanie owoców miało miejsce w dniach 8 i 10 września 2014 r., tj. przed dokonaniem zgłoszenia do Komisji Europejskiej o powiadomieniach złożonych od 4 września 2014 r. do dnia 6 września 2014 r., które zgodnie z art. 8 rozporządzenia nr 932/2014 miało nastąpić w dniu 11września 2014 r., jednakże z uwagi na ukazanie się w dniu 10 września 2014 r. informacji Komisji Europejskiej o zaprzestaniu przyjmowania powiadomień oraz nierozpatrywaniu powiadomień złożonych po 3 września 2014 r., państwa członkowskie nie dokonywały już dalszych zgłoszeń.
W związku z powyższym, zdaniem organu II instancji, powiadomienia złożone po 3 września 2014 r., a więc także strony, nie były przyjmowane przez Komisję i nie kwalifikowały się do wypłaty pomocy finansowej Unii Europejskiej. Dlatego też prawidłowo odmówiono skarżącemu udzielenia wsparcia.
Pismem z 27 lutego 2015r. strona złożyła skargę na decyzję Prezesa ARR z [...] lutego 2015r. Zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: błędną wykładnię § 6 w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 roku w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przewozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U., poz.1190, dalej: rozporządzenia RM), które weszło w życie w dniu 5 września 2014 r. a więc po dniu złożenia przez stronę powiadomienia informującego o zamiarze dokonania czynności związanych z wycofaniem produktu wraz z oświadczeniem, w sytuacji gdy zrealizowanie pierwszych dostaw towarów przez skarżącego nastąpiło po złożeniu wniosku a przed uzyskaniem informacji ujętych w komunikacie z 10 września 2014 r., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 3 k.c. wyrażającego zasadę lex retro non agit polegający na tym, iż organ wydał decyzję na podstawie rozporządzenia oraz komunikatu, które nie obowiązywało w dniu złożenia powiadomienia przez skarżącego.
W uzasadnieniu powoła się na chronologię zdarzeń i wskazał, że w dniu 10 września 2014 r. ukazał się komunikat Komisji (UE) na stronie internetowej Agencji o wstrzymaniu przyjmowania dalszych powiadomień. Zdaniem strony organ pomimo wiedzy o zamieszczonym komunikacie nie wstrzymał dystrybucji owoców do beneficjenta, które również miały miejsce w dniu 10 września 2014 r. Zatem, w ocenie skarżącego, działania podjęte przez organ jednoznacznie świadczyły o tym, iż powiadomienie skarżącego zostało zaakceptowane i uwzględnione a przeprowadzona kontrola, która nie wykazała nieprawidłowości gwarantowała otrzymanie wsparcia.
Skarżący nie neguje, że w dniu 10 września organy krajowe poinformowały poprzez ogłoszenie komunikatu na stronie internetowej informacji nt. odmowy przyjmowania dalszych powiadomień, który to dotarł do producentów w dniu 11 września 2014 r. (możliwość zapoznania się z ogłoszonym komunikatem). Podkreślił, iż zrealizowanie pierwszych dostaw towarów nastąpiło po złożeniu wniosku a przed uzyskaniem informacji ujętych w komunikacie z 10 września 2014r., gdyż strona działała zgodnie z trybem jaki obowiązywał w dniu 4 września a nie 5 września 2014r. Organ I i II instancji pominął również fakt, że Bank Żywności w K. (beneficjent towaru) zadysponował po złożonym wniosku wskazaną częścią towaru z uwagi na fakt, iż zgłoszony towar jest produktem świeżym i łatwo psującym się, a więc reakcja na zgłoszenie rolnika musiała być natychmiastowa.
Mając na uwadze dostawę produktów przed uzyskaniem wiedzy o komunikacie wskazującym na brak wsparcia oraz przed wejściem w życie rozporządzenia regulującego tryb (udzielania wsparcia – dopisek sądu), to zdaniem skarżącego postępowanie ARR oraz beneficjenta towaru narusza podstawową zasadę zaufania obywatela do państwa i stabilności systemu prawnego, powoduje działanie wstecz komunikatu co stanowi rażące naruszenie prawa. Nadto działanie organu i beneficjenta również wskazuje, iż działali oni zgodnie z obowiązującym prawem w dniu 4 września 2014 r., czyli całkowicie pomijając rozporządzenie, które weszło w życie w dniu 5 września 2014 r.
W związku z powyższym w ocenie strony organ wydający decyzję zastosował przepisy prawa nieobowiązujące w dniu złożenia powiadomienia przez skarżącego, zatem tryb wyrażony w rozporządzeniu oraz ogłoszony komunikat nie winien mieć zastosowania do oceny terminowości, wyrażania domniemanej zgody przed opublikowaniem obowiązujących przepisów krajowych (weszły w życie w dniu 5 września 2014r.), czy ponoszenia ryzyka podjęcia czynności objętych powiadomieniem.
Mając powyższe na względzie strona modyfikując skargę pismem z 18 sierpnia 2015r. wniosła: 1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2) na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. o zobowiązanie organu do wydania decyzji udzielającej skarżącemu wsparcie w trybie § 4 ust. 3 rozporządzenia RM w terminie 14 dni od otrzymania przez organ akt niniejszej sprawy; 3) na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARR wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Rozpoznając sprawę sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a decyzja znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
Zasady wypłacania tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia wypłacanych w związku z zakazem przywozu niektórych owoców i warzyw z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej określają przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 z dnia 29 sierpnia 2014 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw oraz zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) nr 913/2014 (Dz.Urz. UE L 259 z 30.08.2014, str.2) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz.U. z 2014 r., poz. 1190).
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia RM w związku z art. 1 rozporządzenia nr 932/2014, nadzwyczajne unijne środki wsparcia obejmują operacje wycofania z rynku, zielonych zbiorów i niezbierania plonów określonych owoców i warzyw prowadzone w okresie od dnia 18 sierpnia do 30 listopada 2014 r.
Zasady naliczania pomocy finansowej za wycofanie z rynku dla producentów, którzy nie są członkami organizacji producentów określone zostały w art. 4 rozporządzenia nr 932/2014. Produkt można było poddać operacji wycofania z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji, o której mowa w art. 34 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013. Zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 932/2014 producenci, którzy nie są członkami uznanej organizacji producentów, zobowiązani byli do zawarcia umowy z uznaną organizacją producentów w odniesieniu do całkowitej ilości produktów, które mają zostać dostarczone na mocy w/w artykułu. Stosownie do art. 4 ust. 5 rozporządzenia nr 932/2014 producentom nie będącym członkami uznanej organizacji producentów umożliwiono, po spełnieniu przesłanek z tego przepisu, zastąpienie zawarcia umowy, powiadomieniem właściwego organu państwa członkowskiego, przy czym na potrzeby takiego powiadomienia ma odpowiednie zastosowanie art. 78 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011.
Rozporządzenie krajowe, które weszło w życie 5 września 2014 r., w § 4 ust. 3-5 wprowadziło obowiązek powiadamiania o zamiarze dokonania operacji na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARR, najpóźniej na 2 dni przed dniem planowanego dokonania tej operacji, stanowiąc jednocześnie w § 11, że powiadomienia o zamiarze dokonania operacji, z tytułu której przysługuje wsparcie, złożone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia podlegają rozpatrzeniu. Obowiązek składania powiadomień jest ściśle powiązany z obowiązkiem przeprowadzenia kontroli. W myśl art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 932/2014 operacje wycofania, o których mowa w art. 3 i 4 tego rozporządzenia, podlegają kontrolom pierwszego szczebla zgodnie z art. 108 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, przy czym w odniesieniu do operacji wycofania, o których mowa w art. 4 ust. 5, kontrole obejmują 100 % danych obszarów produkcji. Ponadto operacje wycofania, o których mowa w art. 3 i 4 rozporządzenia nr 932/2014, podlegają kontrolom drugiego szczebla zgodnie z art. 109 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 (art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 932/2014).
Wskazać również należy, że zgodnie z 8 ust. 1 pkt a i b rozporządzenia nr 932/2014 Państwa członkowskie miały dokonywać powiadamiania Komisji o złożonych powiadomieniach:
• w każdy poniedziałek (przed 12.00 w południe czasu brukselskiego) o powiadomieniach otrzymanych zgodnie z art. 78 ust. 1 i art. 85 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 od poniedziałku do środy poprzedniego tygodnia; oraz
• w każdy czwartek (przed 12.00 w południe czasu brukselskiego) o powiadomieniach otrzymanych zgodnie z art. 78 ust. 1 i art. 85 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 od czwartku do soboty poprzedniego tygodnia.
W przypadku, gdy Komisja stwierdzi, na podstawie powiadomień, że pomoc finansowa Unii, która ma zostać przyznana w wyniku tych powiadomień, przekroczy jedną kwotę lub większą liczbę kwot ustanowionych w art. 2, niezwłocznie informuje wszystkie Państwa członkowskie, że nie będzie przyjmowała dalszych powiadomień dotyczących wszystkich produktów lub dalszych powiadomień dotyczących produktów, w odniesieniu do których przyznana kwota została przekroczona, w zależności od przypadku (art. 9 akapit 2 rozporządzenia nr 932/2014). Stosownie natomiast do treści art. 9 akapit 3 rozporządzenia nr 932/2014 w przypadku gdy Komisja nie przyjęła powiadomienia przed poinformowaniem państw członkowskich o swoich ustaleniach zgodnie z akapitem drugim, nie przyznaje się żadnej pomocy finansowej Unii na dane operacje wycofania, niezbierania plonów lub zielonych zbiorów.
Uwzględniając powyższe regulacje unijne Agencja Rynku Rolnego w dniu 4 września 2014 r. (czwartek) dokonała powiadomienia Komisji Europejskiej o powiadomieniach złożonych w terminie od dnia 18 sierpnia do dnia 30 sierpnia 2014 r., a w dniu 8 września 2014 r. (poniedziałek) o powiadomieniach złożonych w terminie od dnia 1 września do dnia 3 września 2014 r.
W dniu 10 września 2014 r. Komisja wstrzymała przyjmowanie dalszych powiadomień ze względu na przekroczenie dostępnej kwoty i ogłosiła, że rozpatrywaniu podlegać będą jedynie powiadomienia złożone pomiędzy 18 sierpnia 2014 r. a 3 września 2014 r. W tym samym dniu Agencja Rynku Rolnego przekazała stosowną informację zainteresowanym podmiotom umieszczając na stronie internetowej komunikat, co było zgodne z § 8 ust. 1 rozporządzenia RM w zw. z art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 932/2014.
W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że skarżący złożył powiadomienie w dniu 4 września 2014 r. czyli przed poinformowaniem państw członkowskich przez Komisję – na podstawie art. 9 akapit 2 rozporządzenia nr 932/2014 - o nie przyjmowaniu powiadomień w związku z przekroczeniem maksymalnej kwoty pomocy finansowej, określonej w art. 2 rozporządzenia nr 932/2014. W dniach 8 i 10 września 2014 r. skarżący dokonał wycofania z rynku produktów, przekazując łącznie 40.000 kg śliwek do Banku Żywności w K. w ramach bezpłatnej dystrybucji. Wycofany produkt zgodny był z normami handlowymi Unii Europejskiej. Jednakże powiadomienie skarżącego nie zostało przyjęte przez Komisję jako złożone po 3 września 2014 r. i nie kwalifikowało się do wypłaty pomocy finansowej Unii. Zaistniały zatem okoliczności określone w art. 9 akapit 3 rozporządzenia nr 932/2014 uniemożliwiające przyznanie pomocy finansowej Unii na operacje wycofania.
W świetle powyższych regulacji prawnych i niespornego w sprawie stanu faktycznego zaskarżoną decyzję Prezesa ARR należało uznać za prawidłową.
Nieuzasadnione są zarzuty skargi. Skarżący składając w dniu 4 września 2014 r. powiadomienie wyraził zgodę, że decydując się na podjęcie czynności objętych powiadomieniem przed opublikowaniem obowiązujących przepisów krajowych – ryzyko podjęcia czynności objętych powiadomieniem obciąża producenta a wykonanie czynności przez ARR, w zakresie złożonego powiadomienia, następuje warunkowo, jeżeli wycofane z rynku owoce zostaną objęte dofinansowaniem ze środków UE oraz w przypadku zakwalifikowania deklaracji do rekompensat, jeżeli zostaną spełnione wymogi w zakresie udokumentowania ilości i jakości owoców podlegających wycofaniu. Jednocześnie skarżący oświadczył, że w przypadku nie zakwalifikowania powiadomienia do rekompensaty złożona deklaracja nie stanowi podstawy dochodzenia jakichkolwiek roszczeń przez producenta owoców. Wbrew stanowisku skarżącego przepisy prawa regulujące zasady udzielania wsparcia nie uległy zmianie i nie działały wstecz, lecz od początku były sformułowane warunkowo, o czym zresztą skarżący wiedział od momentu złożenia powiadomienia w dniu 4 września 2014 r. Należy podkreślić, czego zdaje się nie dostrzega skarżący, że udzielana pomoc nie była pomocą krajową tylko unijną i jednym z warunków uzyskania tej pomocy było istnienie wystarczających środków finansowych potrzebnych do jej udzielenia (przyjęcie powiadomienia przez Komisję Europejską). Środki finansowe zgodnie z rozporządzeniem nr 932/2014 były środkami ograniczonymi (43 mln euro – art. 2 rozporządzenia nr 932/2014) i wystarczyły tylko dla producentów rolnych, którzy złożyli swoje powiadomienia do 3 września 2014r., a zatem wobec braku środków finansowych brak było jakiejkolwiek możliwości przyznania stronie pomocy.
Trzeba jeszcze raz podkreślić, że przepisy regulujące udzielenie pomocy, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie uległy zmianie. Zarówno w dniu składania przez stronę powiadomienia z 4 września 2014r., jak i w dniu 5 września 2014r. (data wejścia w życie rozporządzenia RM) obowiązywało rozporządzenie nr 932/2014 i to właśnie to rozporządzenie, a w szczególności art. 9 i art. 10 ust 2 rozporządzenia nr 932/2014 stanowiły podstawę odmowy udzielenia pomocy. Dlatego też zarówno organy ARR jak i sąd miały obowiązek uwzględnić w tej sprawie przepisy tego rozporządzenia nr 932/2014 poprzez przepisy art. 91 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, zgodnie z którymi, ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy a, umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Umową taką jest Traktat o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/30). Traktat ten wiąże Polskę od dnia 1 maja 2004 r. z racji podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 kwietnia 2003 r. aktu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, ratyfikowanego za uprzednią zgodą wyrażoną w referendum ogólnokrajowym - Obwieszczenie Rządowe z dnia 21 kwietni 2004 r. w sprawie mocy obowiązującej Traktatem, dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, podpisane w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 865). Zgodnie z artykułem 249 TWE w celu wykonania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych w niniejszym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają zalecenia i opinie. Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Analogiczną treść zawiera obecnie obowiązujący art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zatem nie ma żadnych wątpliwości, że rozporządzenie nr 932/2014 w całości jest skuteczne erga omnes i mogło stanowić podstawę odmowy udzielenia pomocy.
Natomiast to, że rozporządzenie RM miało być stosowane również do powiadomień złożonych przed datą ogłoszenia rozporządzenia RM nie ma żadnego znaczenia w sprawie, gdyż trzeba podkreślić, że po pierwsze nie stanowiło podstawy odmowy udzielania pomocy i co najważniejsze nie nakładało ono na beneficjentów obowiązków z mocą wsteczną, tylko przyznawało uprawnienia z mocą wsteczną. Skarżący natomiast w dniu złożenia powiadomienia nie nabył żadnych praw, które podlegałyby ochronie, gdyż mógł on uzyskać pomoc dopiero w wypadku zaistnienia określonych warunków, w tym posiadania przez Komisję Europejską środków finansowych niezbędnych do udzielenia pomocy. Natomiast Komisja Europejska posiadała środki finansowe, które wystarczyły do udzielania pomocy do powiadomień złożonych do dnia 3 września 2014r. i poinformowała o nie przyjęciu dalszych powiadomień złożonych po tej dacie, w tym powiadomienia skarżącego.
Z niekwestionowanego stanu faktycznego wynikało ponadto, że organy ARR w sposób prawidłowy wywiązały się ze swoich obowiązków, tj. m.in. w zakreślonym terminie poinformowały Komisję Europejską o złożonych powiadomieniach, a także w sposób niezwłoczny poinformowały (komunikat na stronie internetowej Agencji) o uzyskanym komunikacie Komisji Europejskiej. To, że skarżący wcześniej (przed dowiedzeniem się o ww. komunikacie) przekazał do Banku Żywności w K. w ramach bezpłatnej dystrybucji określoną ilość śliwek, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie. Dokonał on bowiem tej czynności na własne ryzyko, czego był świadomy składając powiadomienie wraz z określonymi oświadczeniami.
Zatem w związku z informacją Komisji z 10 września 2014 r. powiadomienia złożone po 3 września 2014 r., w tym również skarżącego, nie były przyjmowane przez Komisję i nie kwalifikowały się do wypłaty unijnej pomocy finansowej. W tej sytuacji niezasadne jest twierdzenie skarżącego, że w sprawie wystąpiły wszystkie warunki niezbędne dla otrzymania wsparcia, gdyż jednym z tych warunków (niezależnych od skarżącego) było istnienie środków finansowych niezbędnych do udzielenia pomocy.
W ocenie sądu organy orzekające w obu instancjach działały na podstawie mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa (krajowych jak i unijnych) i wydane przez nich rozstrzygnięcia są zgodnie z zasadą praworządności określoną w art. 6 k.p.a. Organ również nie naruszył zasady zaufania do władzy publicznej, gdyż udział w omawianym mechanizmie miał charakter dobrowolny i od początku obarczony był ryzykiem, cechowała go duża niepewność co do objęcia dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej - spełnienie warunków uzyskania dofinansowania w całości nie zależało od strony, a było uzależnione także od posiadania przez Komisję określonych w rozporządzeniu środków finansowych. Jednakże z tym ryzykiem skarżący liczył się podpisując stosowne oświadczenie. Co więcej, jak słusznie organ zauważył w odpowiedzi na skargę, wdrożenie wsparcia nastąpiło w związku z sytuacją kryzysową powstałą na rynku owoców i warzyw, a więc wszelkie czynności w tym zakresie były podejmowane w krótkim czasie, co skutkowało potrzebą pełnej mobilizacji i zaangażowania zarówno ze strony Agencji, jak i uczestników mechanizmu. Szczególnie, gdy produktami przeznaczonymi do bezpłatnej dystrybucji były owoce lub warzywa szybko psujące się, a tak było w przypadku skarżącego, który zgłosił zamiar wycofania śliwek. Zatem brak jest podstaw do stawiania organowi wskazanego powyżej zarzutu.
Wobec braku zasadności pozostałych zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło