V SA/Wa 1585/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. E. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. oddala skargę W dniu [...].08.2009r. do [...] Oddziału ZUS w W. wpłynął wniosek A.E. o rozłożenie zadłużenia na raty za zatrudnionych pracowników w części dotyczącej płatnika oraz o umorzenie należności z tytułu składek za siebie jako osobę prowadzącą działalność z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Zakład dokonał ustaleń faktycznych właściwych i niezbędnych do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i oceny zasadności umorzenia w ramach tzw. uznania administracyjnego. Decyzją z [...] lutego 2010r. nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych [Dz.U. z 2009r. nr 11, poz. 74 ze zm.], dalej: u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. E. umorzenia należności w łącznej kwocie [...] zł na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W decyzji o odmowie umorzenia Zakład orzekł, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. nr 205 poz. 1585), w sprawie nie zaszły okoliczności wskazujące na wystąpienie całkowitej nieściągalności w oparciu o kryterium całkowitej nieściągalności bowiem jest ono objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. P., który nie stwierdził nieściągalności zobowiązań, W przedmiotowej sprawie nie jest także oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne, o których stanowi art. 28 ust. 3 pkt. 5 i 6 u. s. u. s. Wskazano również na występowanie na przestrzeni kilku lat problemów finansowych w funkcjonowaniu działalności gospodarczej, skutkującej brakiem dochodów. Przedsiębiorca nie podjął decyzji o zlikwidowaniu, a nawet wcześniejszym zawieszeniu działalności. Takim postępowaniem w opinii Zakładu przyczynił się do stanu faktycznego, który rodzi skutki prawne w postaci obowiązku uiszczenia zaległych składek wraz z odsetkami. Orzekając w sprawie wierzyciel wziął pod uwagę posiadanie innych zobowiązań wnioskodawcy. Żaden z wierzycieli nie odstąpił od dochodzenia swoich roszczeń. W podjętym rozstrzygnięciu również odmówiono umorzenia należnych składek, uznając, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia "ważnego interesu osoby zobowiązanej", o którym mowa jest w art. 28 ust. 3a i 3b oraz w wydanym na ich podstawie rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., w sprawie szczegółowych zasad umarzania składek na ubezpieczenia społeczne. Zakład wskazał, iż w niniejszej sprawie nie ma również zastosowania przesłanka przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania osobistej opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Udokumentowano [...] rozpoznaną od ok. 30 lat, jednakże w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego, iż w wyniku tej choroby wobec wnioskodawcy orzeczono całkowitą niezdolność do pracy pozbawiającą możliwości uzyskiwania dochodu, oraz zaświadczenia o konieczności sprawowania bezpośredniej opieki nad chorymi członkami rodziny. Powstanie zaległości nie było spowodowane wystąpieniem wyjątkowych, niepowszednich zdarzeń, na które przedsiębiorca nie miał wpływu i które były niezależne od sposobu postępowania. Zakład podkreślił przy tym, że okoliczności wskazywane przez A. E. odnoszą się, jedynie do ryzyka związanego z opłacalnością prowadzonej działalności. Ocena możliwości płatniczych strony wskazanych we wniosku uwzględniała również sytuację rodzinną. Po analizie materiału dowodowego w kontekście możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych Zakład uznał, że rodzina nie znajduje się na granicy ubóstwa, czy też w sytuacji, w której nie posiada środków na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych. Organ wskazał, że w [...] roku wnioskodawca zawarł związek małżeński z B.E., natomiast w listopadzie 2004r. zawarto umowę wyłączającą obowiązującą wspólność ustawową. Jak wynikło ze złożonego oświadczenia do protokołu przesłuchania strona jest na utrzymania małżonki, z którą pozostaje we wspólności domowej. Wszelkie koszty utrzymania pokrywa małżonka. Zakład poinformował również o innym sposobie uregulowania należności z tytułu składek, a mianowicie w oparciu o art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2007r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) złożenie wniosku o rozłożenie zaległości na raty również za osobę prowadzącą działalność. W dniu 02.03.2010r. wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności. W piśmie wniesiono o wydanie nowej decyzji zgodnie z wnioskiem, bowiem jak wskazano w obecnym czasie i wielce prawdopodobnie iż w przyszłości Wnioskodawca nie będzie w stanie udźwignąć innego sposobu uregulowania należności niż określonego we wniosku o układ ratalny. Ponadto podniesiono stronniczy i merytoryczny ton wydanej decyzji, a nie ocenienie faktów w nim zawartych. Innym zarzutem wystosowanym przez Wnioskodawcę są błędy w przedmiotowej decyzji i wyciąganie niczym nie uzasadnionych i nieuprawnionych wniosków, a nie interpretacja przedstawianych faktów i losowych niepomyślnych splotów zdarzeń w życiu wnioskodawcy. Bezpodstawna i jednoznacznie sugestywna ocena zdolności zawodowych i stanu zdrowia świadczą dobitnie o braku wnikliwości i stronniczości w rozpatrywaniu sprawy. Do wniosku dołączono zaświadczenie z dn. [...].02.2010r. o wynagrodzeniu za pracę B. E. wystawione przez [...]. Postanowieniem z dnia [...].03.2010r. znak [...] Zakład sprostował oczywistą omyłkę pisarską i rachunkową zawartą w decyzji z dnia [...].02.2010 r., znak [...]. Niniejsze sprostowanie nie miało wpływu na ustalony stan faktyczny jak i na zgodne z przepisami prawa rozstrzygnięcie zawarte w decyzji. Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu decyzją z [...] kwietnia 2010r. nr [...] wydaną na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2010r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz w pełni podzielił argumentację wyrażoną w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję z dnia [...] kwietnia 2010r. A. E. podkreślił, że jest na utrzymaniu małżonki i bez własnych środków finansowych na codzienne życie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w wydanych w sprawie decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Sąd Administracyjny zgodnie ze swoimi ustawowymi kompetencjami bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Rozstrzygając w powyższym zakresie sprawę, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2010r., zawiera ustalenia co do sytuacji materialnej i życiowej skarżącego A. E. W odniesieniu do skarżacego, nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności składek o jakiej jest mowa w art. 28 ust. 2 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazać należy, iż materiał dowodowy został uzupełniony o zaświadczenie wystawione przez pracodawcę B. E., z którego wynika, że dochody miesięczne małżonki Wnioskodawcy z tytułu wynagrodzenia za pracę na pełnym etacie wynoszą [...] zł brutto, netto [...] zł. Natomiast nie zostały wykazane dochody małżonki Wnioskodawcy z ostatnich trzech lat, które pozwoliłyby na dokonanie oceny sytuacji materialnej rodziny i potwierdzenie przez skarżącego trudnej sytuacji. Również brak jest dokumentów określających wysokość wydatków oraz kosztów utrzymania co skutkuje niemożnością wyważenia czy osiągane dochody zaspokajają podstawowe potrzeby życiowe. Fakt, iż skarżący pozostaje bez zatrudnienia nie świadczy o całkowitym braku możliwości wyegzekwowania składek. Jak słusznie orzekł Zakład Ubezpieczeń Społecznych w decyzji o odmowie umorzenia prowadzona działalność została zawieszona na okres 24 miesięcy, jednak w tym okresie istnieje możliwość podjęcia zatrudnienia, gdyż posiadane kwalifikacje świadczą o potencjale zawodowym umożliwiającym uzyskanie stałego dochodu, a tym samym poprawę sytuacji. Ważnym dla sprawy jest fakt, że spłata części zadłużenia za zatrudnionych pracowników ma nastąpić w układzie ratalnym, należy więc wnioskować, że ta forma spłaty może obejmować również pozostałe zadłużenie. Powyższe okoliczności nie potwierdzają, tym samym, aby w niniejszej sprawie zachodziła całkowita nieściągalność, o której mowa w ww. przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Należy ponadto zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w sprawie nie zostały również spełnione przesłanki określone w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W aktach sprawy brak jest bowiem dowodów, z których wynikałoby, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną wnioskodawcy nie jest w stanie opłacić należności wobec Zakładu, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W tym kontekście Sąd zwraca również uwagę, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje aby do płatnika miała zastosowanie przesłanka przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej osobę zobowiązaną do możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego spłatę zadłużenia. Zaświadczenie wystawione w dniu 29 marca 2010 r. zawiera informację, że skarżący powinien prowadzić oszczędny tryb życia unikać stresów i znacznych wysiłków oraz używek (zwłaszcza papierosów) ze względu na [...] (w trakcie diagnostyki). Jednakże w aktach sprawy brak jest dokumentu stwierdzającego całkowitą niezdolność do pracy wnioskodawcy oraz zaświadczenia o konieczności sprawowania bezpośredniej opieki na chorymi członkami rodziny. Zdaniem Sądu Zakład odmawiając umorzenia właściwe ocenił, że nieopłacenie składek nie było spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, na które zobowiązany nie miałby bezpośredniego wpływu. Nieuczciwość zleceniodawcy nie jest przesłanką zwalniającą płatnika składek z wywiązania się z jego obowiązków wynikających z prowadzenia działalności gospodarczej. Dokonując oceny postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, Sąd jest zdania, że zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo zgromadził i poddał ocenie materiał dowodowy sprawy. Zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne oraz posiadała prawidłową podstawę prawną. W związku z powyższym należy przyjąć, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tych zasad, które nakazują organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2010r. jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.