V SA/Wa 1588/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-18
Skład orzekający: Michał Sowiński, Jolanta Bożek, Krystyna Madalińska - Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej udzielił stronie należytego pouczenia o terminie do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a jeśli nie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek udzielić stronie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. W sytuacji, gdy strona podnosi zarzut braku takich pouczeń, organ musi wykazać, że zostały one udzielone, np. poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań pracowników. Brak takiego dowodu i oparcie się jedynie na ogólnym stwierdzeniu o informowaniu beneficjentów o terminach, nie jest wystarczające do uznania, że strona została prawidłowo poinformowana i że uchybienie terminu nastąpiło z jej winy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności po śmierci męża. Następnie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, tłumacząc opóźnienie chorobą członka rodziny i brakiem świadomości pilności. Organ I instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy strony. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca zarzuciła organom udzielenie jej błędnych i niepełnych informacji o obowiązku złożenia dokumentu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. i utrzymane nim w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi B. C. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku; uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. nr [...] z [...] czerwca 2009 roku.
B. C. złożyła w dniu [...] grudnia 2008 r. wniosek o przyznanie płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej po śmierci męża – Z. C..
Pismem z [...] czerwca 2009 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym mężu, składając jednocześnie postanowienie Sądu Rejonowego w S. z [...] lutego 2009 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. C.. Wnioskodawczyni zaznaczyła w uzasadnieniu, iż postanowienie odebrała [...] czerwca 2009 r., ponieważ wcześniej nie była świadoma faktu, że jest ono tak pilne, a ponadto w tym czasie chorował, jak również w szpitalu przebywał jej [...]. Podkreśliła, iż nie była poinformowana o obowiązku dostarczenia dokumentu.
Postanowieniem z [...] czerwca 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w S. odmówił przywrócenia terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, wskazując w uzasadnieniu, iż użyte we wniosku o przywrócenie terminu dowody, w ocenie organu wydającego postanowienie nie uprawdopodobniły, że uchybienie nastąpiło bez winy beneficjenta.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wskazała, iż w Biurze Powiatowym ARiMR w S. nie otrzymała wiadomości, że jest jakiś termin do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Podkreśliła, iż podczas wielokrotnych wizyt w Biurze Powiatowym ARiMR w S. nikt nie udzielił jej informacji o terminie do złożenia postanowienia sądu, choć pytała jak wygląda procedura przy śmierci rolnika. Skarżąca zaznaczyła, iż brak właściwych informacji uniemożliwił jej zachowanie terminu do złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wskazano, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do usunięcia braków nastąpiło bez jej winy. Zauważono, iż strona składając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności w dniu [...] grudnia 2008 r. złożyła oświadczenie, że znane są jej zasady przyznawania dopłat bezpośrednich. Wyjaśniono, iż, jak wynika ze stanowiska Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. w przedmiotowej sprawie, w każdym przypadku złożenia wniosku transferowego przejmujący jest informowany o wszelkich terminach obowiązujących w postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wskazała, iż w Biurze Powiatowym ARiMR w S. udzielono jej błędnych i niepełnych informacji. Podkreśliła, iż poinformowano ją jedynie o obowiązku dostarczenia zaświadczenia sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzeniu nabycia spadku, który to dokument złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w S.. Zaznaczyła, iż w związku z dużą ilością prac w gospodarstwie i opieką sprawowaną nad [...] nie miała możliwości jeździć do ARiMR i dowiadywać się o stanie jej sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, z późn. zm.) w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Skarżąca była zatem uprawniona do uzyskania od organu I instancji należytej informacji o terminie do złożenia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. W zażaleniu na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu strona skarżąca podniosła, iż pomimo wystąpienia o udzielenie informacji dotyczącej procedury stosowanej w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności, w Biurze Powiatowym ARiMR w S. nikt nie udzielił jej informacji o terminie do złożenia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Podobnej treści zarzut sformułowany został również we wniosku o przywrócenie terminu.
W ocenie składu orzekającego, w kontekście podniesionego przez stronę skarżącą zarzutu, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenie, iż zgodnie ze stanowiskiem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. w każdym przypadku, gdy wpływa wniosek transferowy przejmujący jest informowany o wszelkich terminach obowiązujących w postępowaniu transferowym, nie może zostać uznane za element uzasadnienia faktycznego wystarczający do wykazania, iż uzasadnienie to spełnia standardy określone w stosowanym odpowiednio art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). Brak jest w nim bowiem wskazania dowodów, na których organ oparł twierdzenie o udzieleniu stronie należytej informacji o terminie do złożenia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Rozpoznając sprawę ponownie organ winien zatem przeprowadzić dowód z zeznań pracowników Biura Powiatowego ARiMR w S. na okoliczność potwierdzenia faktu udzielenia stronie żądanego pouczenia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło