V SA/Wa 1591/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-13

Skład orzekający: Izabella Janson, Irena Jakubiec - Kudiura, Joanna Gierak - Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, nie przeprowadzając wystarczająco wnikliwej analizy sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Organ rentowy nie przeprowadził wystarczająco wnikliwej analizy sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawcy, co skutkowało wydaniem decyzji z istotnym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3, art. 11, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80. Wobec tego, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Pan D. W. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, powołując się na trudną sytuację finansową i rodzinną. Organ rentowy odmówił umorzenia, uznając, że wnioskodawca posiada dochody i majątek (samochód), a należności są objęte postępowaniem egzekucyjnym. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do WSA, podnosząc, że opłacenie należności pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Asesor WSA - Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2008 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi z 23 maja 2008 r. (data złożenia), wniesionej przez Pana D. W. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2008 r. nr [...], wydana w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, wraz z odsetkami za zwłokę, w łącznej kwocie 42.211,33 zł, w następującym stanie faktycznym: W dniu 7 grudnia 2007 r. D. W. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek. Uzasadniając wniosek wskazał na swoją trudną sytuację finansową. Podał, że z uwagi na brak zleceń i dużą konkurencję z dniem 1 stycznia 2006 r. zlikwidował działalność gospodarczą, a żona od 31 grudnia 2005 r. pozostaje bez pracy. Wskazał, że utrzymują się jedynie z wykonywanych przez niego prac dorywczych oraz pomocy rodziny. W kwestionariuszu o możliwościach płatniczych płatnika składek wnioskodawca wskazał, że prowadził działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej z I. W. Wskazał też, że ma na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci. Nie posiada żądnego majątku nieruchomego, mieszka wraz z rodziną w mieszkaniu użyczonym przez rodziców. Swoje dochody z prac dorywczych określił na kwotę 900 zł miesięcznie, natomiast wydatki - na kwotę 376,30 zł, w tym za gaz, prąd, wodę, telefon i opał oraz wywóz śmieci. Podał, że jest współwłaścicielem samochodu osobowego [...] z 1987 r. Podał też, że posiada zadłużenie w podatku w kwocie 2618,70 zł, które będzie spłacał poborcy skarbowemu. W piśmie z 4 stycznia 2008 r. zainteresowany uzupełnił swój wniosek. Wskazał, m.in. na posiadanie zaległości w bieżących opłatach za wywóz śmieci, telewizję kablową, korzystanie z usług telekomunikacyjnych [...]. Decyzją z [...] lutego 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie 42.211,33 zł, w tym na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, wraz z odsetkami za zwłokę. W sentencji decyzji organ powołał art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do umorzenia zadłużenia ani w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ani w oparciu o ust. 3a wskazanego artykułu i przesłanki wynikające z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zakład stwierdził, że wnioskodawca aktualnie pracuje i zarabia około 900 zł miesięcznie oraz jest współwłaścicielem samochodu. Wskazał też, że należności z tytułu składek objęte są postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Nadto organ rentowy zaznaczył, iż wnioskodawca nie wykazał okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności pomimo braku całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Nie udowodnił, że nawet minimalne ratalne regulowanie należności z tytułu składek pozbawiłoby go oraz członków jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. We wniosku z 1 marca 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zainteresowany podtrzymał swoje żądanie dotyczące zastosowania ulgi w postaci umorzenia zadłużenia. Wyjaśnił, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, a rodzinę utrzymuje tylko z prac dorywczych. Przy czym zaznaczył, że w okresie zimowym znalezienie zajęcia dorywczego jest bardzo trudne, co powoduje, że przez kilka miesięcy w ogóle nie uzyskuje żadnego dochodu. Wskazał też, że do wniosku dołączył szereg dokumentów i rachunków świadczących o trudnej sytuacji finansowej jego rodziny, a więc -jak stwierdził- załączonym do wniosku materiałem dowodowym udowodnił, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić naliczonych zaległości. Nadto wskazał, że składki za rok 1999 oraz od stycznia do lipca 2000 r. uległy przedawnieniu po 5 latach. W dniu 7 kwietnia 2008 r. wnioskodawca złożył do akt sprawy kartę informacyjną z leczenia szpitalnego z [...] marca 2008 r. Decyzją z [...] kwietnia 2008 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję z [...] lutego 2008 r. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu sprawy i podstaw faktycznych oraz przepisów prawa materialnego regulujących umarzanie należności z tytułu składek, organ stwierdził, iż rozstrzygnięcie wydane w I instancji było zasadne oraz zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Następnie wskazał, że przedstawiony w decyzji przez organ I instancji stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie. W złożonym odwołaniu strona nie wniosła żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie umorzenia zaległych składek i pozwoliłyby na umorzenie należności pomimo braku całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Analizując sprawę w kontekście przesłanek z ust. 3 i ust. 3a art. 28 ww. ustawy, organ przywołał te same okoliczności jak w decyzji wydanej w I instancji. Wskazał, że aktualnie wnioskodawca pracuje dorywczo, nie korzysta z pomocy społecznej, jest współwłaścicielem samochodu, a należności objęte są postępowaniem egzekucyjnym. Wskazał też, że ocena stanu faktycznego daje podstawy do twierdzenia, że spłata należności nie pociągnie za sobą zbyt ciężkich skutków dla osoby zobowiązanej i jej rodziny. Zaznaczył przy tym, iż wnioskodawca nie udowodnił w sposób przekonywujący okoliczności, które przemawiają za umorzenie należności pomimo braku całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. W skardze na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący - D. W. podniósł, że w postępowaniu administracyjnym uzasadnił załączoną dokumentację, że opłacenie należności składkowych pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Podkreślił, iż w chwili obecnej ze względu na stan zdrowia nie pracuje i nie osiąga dochodów. W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że narusza ona prawo i jako taka nie może pozostać w obrocie prawnym. Przed wskazaniem przyczyn uchylenia zaskarżonego orzeczenia Sąd zauważa, iż wobec treści wniosku skarżącego, wszczynającego kontrolowane postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miały przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej powoływanej jako u.s.u.s., w szczególności przepis art. 28. Stosownie natomiast do treści art. 123 u.s.u.s., w sprawach uregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. Analogiczne unormowanie zawiera także art. 180 § 1 k.p.a. stanowiący, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Sąd zauważa również, iż z uwagi na podniesione przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego okoliczności, istotne znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego o umorzenie zadłużenia miał przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s., umożliwiający umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przytoczona regulacja prawna, posługująca się sformułowaniem: "może umorzyć", należy do sfery uznania administracyjnego, a to oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., sygn. akt II S.A. 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s.36). W wyroku z 16 listopada 1999 r. (sygn. akt III SA 7900/98, LEX nr 47243) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, iż "W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 kpa". W wyroku z 20 marca 2007 r. (sygn. akt GSK 345/06) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął zaś, iż "ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał dowodowy będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym". Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II SA 2486/01, LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych". Uznaniowy charakter przepisu nie może zatem prowadzić do wydania rozstrzygnięcia dowolnego, tj. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie i bez odniesienia się do wszystkich okoliczności w niej występujących a mogących mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Fakultatywny charakter art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 ust. 1 powyżej cytowanego rozporządzenia nie zwalnia bowiem organu z obowiązku wnikliwej oceny wystąpienia przesłanek umorzenia i jednoznacznego wskazania, czy i która przesłanka wystąpiła w konkretnej sprawie. W ocenie Sądu, przywoływane przez skarżącego okoliczności i złożone dowody wskazywały na to, iż niezbędny zakres postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie określał w znacznej mierze przepis § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Skoro zaś przepis ten jako przesłankę umorzenia składek wskazuje okoliczność negatywnego wpływu zapłaty zaległych składek na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych ubezpieczonego i jego rodziny, to organ orzekający w sprawie miał obowiązek szczególnie wnikliwego wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego i ustalenia, czy zapłata składek wraz z odsetkami za zwłokę rzeczywiście może zagrozić jego egzystencji. Wynik postępowania organu prowadzonego w tym zakresie winien zaś znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie, jako jeden z elementów decyzji, winno bowiem zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego. Kierując się powyższym Sąd uznał, iż skarżona decyzja nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego w kontekście art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i przesłanek określonych w cytowanym rozporządzeniu. Uzasadnienie decyzji w tej części Sąd uznał za zbyt ogólnikowe i powierzchowne. Nie wynika z niego, aby organ przeprowadził w sprawie postępowanie wyjaśniające w stopniu umożliwiającym prawidłowe zastosowanie ww. przepisów. Przede wszystkim trzeba wskazać, iż organ rentowy nie uwzględnił wszystkich istotnych tu okoliczności oraz zgromadzonych dowodów. Nie przedstawił pełnej i spójnej analizy stanu faktycznego w świetle § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. Analizując i uzasadniając sprawę w zakwestionowanej części, organ ograniczył się do ogólnikowych stwierdzeń, bez jakiegokolwiek ich uzasadnienia poprzez nawiązanie do okoliczności wynikających z akt oraz materiału dowodowego. W konsekwencji nie wyjaśnił czym kierował się przyjmując, iż nie występuje tu sytuacja, w której opłacenie należności (a więc kwoty ponad 42.000 zł) pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę niezbędnych potrzeb życiowych. W tym miejscu Sąd jeszcze raz wyjaśnia, iż w świetle przepisów powyżej cytowanego rozporządzenia oraz z uwagi na okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego (począwszy od pierwotnego wniosku), obowiązkiem organu orzekającego było w szczególności zbadanie sytuacji finansowej zobowiązanego, a więc tak jego dochodów jak i niezbędnych wydatków. Postępowanie to powinno bowiem w efekcie pozwolić na ustalenie, czy opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawi płatnika oraz jego najbliższych, pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (małżonki i dwójki dzieci), możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Uzasadnienie skarżonej decyzji nie wskazuje na to, aby Prezes ZUS postępowanie dowodowe w takim zakresie przeprowadził. W szczególności organ nie skonfrontował sytuacji materialnej skarżącego z wysokością zaległej należności i nie wskazał dochodów wnioskodawcy, które -jego zdaniem- byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia, którego wniosek o umorzenie dotyczy, choćby w systemie ratalnym. Organ nie porównał również miesięcznego dochodu wnioskodawcy z jego miesięcznymi i podstawowymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie gospodarstwa domowego. Nie ustalił tym samym możliwości płatniczych zobowiązanego. Prezes ZUS wskazał wprawdzie, że skarżący uzyskuje dochód z prac dorywczych, ale już innych okoliczności związanych z sytuacją finansową zobowiązanego nie wziął pod uwagę, chociaż wynikały one z akt sprawy. Przede wszystkim organ rentowy nie dostrzegł, że dochód skarżącego wynosi około 900 zł miesięcznie. Nie wziął również pod uwagę, że skoro jest to dochód z prac dorywczych, to może być uzyskiwany jedynie okresowo - tj. nieregularnie (okoliczność tą skarżący podnosił we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Nie uwzględnił także, że skarżący ma problemy ze zdrowiem, co może utrudniać mu wykonywanie pracy (w skardze skarżący podał, że w chwili obecnej nie pracuje i nie uzyskuje dochodu). Następnie zauważyć trzeba, że Prezes ZUS pominął zupełnie w swoich rozważaniach w kontekście art. 28 ust. 3a fakt, iż skarżący ma na utrzymaniu bezrobotną żonę i dwójkę uczących się dzieci; że wydatki tej rodziny na bieżące opłaty wynoszą około 380 zł; że zobowiązany ma problem z regulowaniem miesięcznych opłat związanych z utrzymaniem mieszkania oraz posiada zadłużenie w podatku. Nie wziął też pod uwagę, że koszty określone w wysokości około 380 zł nie są to jedyne koszty, które wiążą się z utrzymaniem rodziny skarżącego. Nie może bowiem budzić żadnych wątpliwości, że osoby te muszą ponosić choćby wydatki na wyżywienie i ubranie. Organ nie dostrzegł także, że po zapłaceniu opłat miesięcznych rodzinie wnioskodawcy (przy założeniu, iż rodzina ta utrzymuje się jedynie z kwoty 900 zł miesięcznie) pozostaje niewielka kwota na utrzymanie, tj. 520 zł dla czteroosobowej rodziny. W przypadku niezakwestionowania takich okoliczności w sprawie, trudno przyjąć za Prezesem ZUS, że spłata zadłużenia nie pociągnie za sobą zbyt ciężkich skutków dla osoby zobowiązanej i osób pozostających na jej utrzymaniu. Twierdzenia organu w tym zakresie pozostają -jak wynika z powyższego- w sprzeczności z materiałem dowodowym i okolicznościami sprawy, których organ nie weryfikował i nie podważył w postępowaniu dowodowym. Reasumując Sąd stwierdza, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie dokonano należytej analizy dochodów rodziny skarżącego oraz wydatków, jakie są oni zmuszeni ponosić. Nie ustalono tym samym możliwości płatniczych wnioskodawcy, a efekcie, czy zapłata należności z tytułu składek w kwocie ponad 42.000 zł nie doprowadzi do pozbawienia tej rodziny środków do życia. Z uzasadnienia skarżonej decyzji nie wynika więc, aby organ w sposób kompleksowy i zgodny z zasadami postępowania dowodowego rozważył wszystkie okoliczności i dowodowy występujące w sprawie a mogące mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, i wyciągnął następnie na tej podstawie prawidłowe wnioski kierując się przy tym przesłankami wynikającymi z przepisów prawa materialnego znajdujących tu zastosowanie. Powyższe zdaniem Sądu świadczy bezspornie o tym, że skarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 107 § 3, art. 11 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a to czyniło zasadnym jej uchylenie. W ponownie prowadzonym postępowaniu, uwzględniając poczynione przez Sąd uwagi, ocena zebranych w sprawie dowodów powinna odbyć się stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji winno natomiast odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż Prezes ZUS swoją decyzję winien oprzeć na aktualnych okolicznościach dotyczących sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego. Niezbędne jest więc uzupełnienie akt sprawy o taki materiał dowodowy, który pozwoli na ustalenie wszystkich dochodów tej rodziny (tak zobowiązanego jak i pozostałych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym - małżonki, ewentualnie dzieci), oraz niezbędnych ich wydatków. Przydatne w sprawie może okazać się także skorzystanie z pomocy pracownika socjalnego z ośrodka pomocy społecznej, celem ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej i finansowej zobowiązanego (poprzez przeprowadzenie wywiadu w miejscu jego zamieszkania). Należy też wziąć pod uwagę aktualny stan zdrowia skarżącego i ustalić wpływ tej okoliczności na wynik sprawy. Nadto, Sąd podkreśla, iż w uzasadnieniu decyzji organ rentowy obowiązany jest nie tylko wymienić dowody i opisać ustalone fakty, ale także poddać cały materiał dowodowy odpowiedniej ocenie w kontekście przepisów regulujących ulgę w postaci umarzania należności z tytułu składek. Na koniec Sąd zauważa, iż ustawodawca przewidział również częściowe umarzanie należności, zarówno co do poszczególnych składek, jak i samych odsetek. Zatem ponownie podejmując decyzję należy także i taką ewentualność rozważyć, szczegółowo ją uzasadniając. Z wymienionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło