V SA/Wa 1593/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Przedmiotem skargi J.K. (dalej jako "Skarżący", "Zobowiązany") jest postanowienie Ministra Finansów (dalej "organ II instancji", "organ odwoławczy") z dnia [...] marca 2016 r., [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (dalej "organ I instancji", "Dyrektor IS") z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. (dalej "organ egzekucyjny") z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Naczelnik US na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] wystawionego przez Wojewodę [...] prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego w celu wyegzekwowania grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] zajął wierzytelność z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r.. Zawiadomienie doręczono zobowiązanemu w dniu 28 lipca 2014 r. W wyniku realizacji ww. zajęcia należności objęte tytułem wykonawczym zostały w dniu 15 lipca 2014 r. wyegzekwowane. W dniu 4 sierpnia 2014 r. Skarżący złożył do Naczelnika US pismo dotyczące powyższego zajęcia. Z uwagi na niejednoznaczną treść podania organ wezwał Zobowiązanego do sprecyzowania żądania. W piśmie z dnia 25 września 2014 r. Zobowiązany poinformował, że wniosek złożony w dniu 4 sierpnia 2014 r. należy potraktować jako wniosek o umorzenie należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu oraz kosztów egzekucyjnych objętych ww. tytułem wykonawczym. Następnie w dniu 6 listopada 2014 r. Skarżący wniósł do Dyrektora IS, pismo w którym zaskarżył zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku od osób fizycznych za 2013 r. dokonane zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2014 r.. Podkreślił również, że pismo z 6 listopada 2014 r. należy traktować jako "uzupełnienie zarzutów i skargi na czynności egzekucyjne do pisma złożonego w dniu 4 sierpnia 2014 r." Dyrektor IS postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. odmówił wszczęcia postępowania dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną, tj. zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r., dokonaną przez Naczelnika US zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego Minister Finansów zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora IS. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 54 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., Dz. U z 2014 r., poz. 1619 j.t., dalej u.p.e.a.) termin na wniesienie skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, wynosił 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Skoro zatem zawiadomienie z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank doręczono Zobowiązanemu w dniu 28 lipca 2014 r., to termin na wniesienie skargi egzekucyjnej minął w dniu 11 sierpnia 2014 r.. Skarżący nie zachował więc czternastodniowego terminu określonego w art. 54 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Minister Finansów za bezzasadny uznał postulat Skarżącego aby pismo z dnia 6 listopada 2014 r. potraktować jako uzupełnienie zarzutów i skargi na czynności egzekucyjne. Podkreślił, iż skarżący wezwany do sprecyzowania żądania w piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r. do wskazania czy pismo należy traktować jako skargę na czynność egzekucyjną, czy jako wniosek o umorzenie należności i kosztów egzekucyjnych, jednoznacznie poinformował, że pismo z dnia 4 sierpnia 2014 r. jest wnioskiem o umorzenie należności z tytułu grzywny oraz kosztów egzekucyjnych, a nie skargą na czynności egzekucyjne. W związku z tym, zgodnie z żądaniem Zobowiązanego, organ egzekucyjny wniosek w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych rozstrzygnął postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. Zatem pismo z dnia 4 sierpnia 2014 r., zgodnie z wolą Zobowiązanego, nie było rozpatrywane jako skarga na czynność egzekucyjną dotycząca zajęcia nadpłaty i nie stanowiło skargi, która mogła być uzupełniona pismem z dnia 6 listopada 2014 r.. W związku z powyższym organ I instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.. W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i uznanie, że skarga na czynność egzekucyjną była skuteczna i terminowo wniesiona wraz z jej uzupełnieniem, wydanie postanowienia, iż organy złamały prawo i bezprawnie zajęły wierzytelność, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż wniósł terminowo skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności, gdyż zawiadomienie o tej czynności otrzymał w dniu 27 lipca 2014 r., a w dniu 4 sierpnia 2014 r. wniósł zastrzeżenia jako skargę, zabezpieczając termin wpływu skargi i zastrzeżeń w dacie 6 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."). Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie pozostawała zgodność z prawem postanowienia organu odwoławczego, którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Zdaniem Ministra Finansów, skarżący nie wniósł skargi na czynność egzekucyjną, tj. zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r., gdyż pismo z dnia 4 sierpnia 2014 r., wniesione w terminie do złożenia skargi na czynność egzekucyjną, zgodnie z wolą Zobowiązanego, wyrażoną w piśmie z dnia 25 września 2014 r., zostało uznane za wniosek o umorzenie należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu i kosztów egzekucyjnych objętych tytułem wykonawczym. Natomiast według skarżącego ww. pismo jest skargą na czynność egzekucyjną, która została uzupełniona pismem z dnia 6 listopada 2014 r. Na tle tak zarysowanego sporu pomiędzy stronami, Sąd uznał, iż złożona skarga nie jest zasadna. Wskazać na wstępie należy, że stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 9 zdanie pierwsze k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W art. 9 zdanie drugie k.p.a., doprecyzowując wyrażoną w tym artykule ogólną zasadę informowania stron o postępowaniu, ustawodawca określił, że organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Na organach administracji publicznej ciąży zatem szeroki obowiązek informacyjny wobec stron postępowania, co nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym. Każde bowiem zaniedbanie organu egzekucyjnego w zakresie informowania podmiotów postępowanie egzekucyjnego może skutkować powstaniem nieodwracalnej szkody. W przedmiotowej sprawie pismo z dnia 4 sierpnia 2014 r., złożone przez skarżącego w terminie do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, nie zawierało dostatecznie sprecyzowanych żądania. Zobowiązany wskazał m.in. w jego treści, iż "nie uznaje zajętej wierzytelności" oraz, że wnosi o "umorzenie mandatu i kosztów egzekucyjnych". Organ egzekucyjny zasadnie więc uznał, iż należy wezwać skarżącego do sprecyzowania czy pismo to stanowi skargę na czynność egzekucyjną dokonaną na podstawie zawiadomienia o zajęciu nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. czy jest to wniosek o umorzenie należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu i kosztów egzekucyjnych objętych w/w objętych tytułem wykonawczym, co uczynił postanowieniem z 1 września 2014 r. Skarżący zaś wykonując powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 25 września 2014 r. w sposób wyraźny wskazał, iż pismo z dnia 4 sierpnia 2014 r. stanowi wyłącznie wniosek o umorzenie należności z tytułu grzywny. W takim stanie rzeczy organ egzekucyjny był zobligowany do rozpoznania wniosku, o treści jakiej ostatecznie nadała mu strona. Wskazać bowiem należy, iż obowiązek informacyjny wynikający z art.. 9 k.p.a. nie polega bowiem na wskazaniu stronie optymalnego rozstrzygnięcia, czy też udzieleniu szczegółowej pomocy prawnej (wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2598/14, LEX nr 2100640). Skoro zatem organ egzekucyjny wskazał Skarżącemu, iż złożone przez niego pismo z dnia 4 sierpnia 2014 r. może stanowić dwa różne podania, a strona jednoznacznie i jasno sprecyzowała, iż pismo to stanowi wniosek o umorzenie należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu i kosztów egzekucyjnych objętych w/w objętych tytułem wykonawczym, to strona ponosi konsekwencje prawne tego wyboru, w postaci rozpoznania wniosku w odpowiednim trybie zgodnie z jej żądaniem. Zaznaczyć należy, iż charakteru wniosku skarżącego z dnia 4 sierpnia 2014 r., nie mogła zmienić treść pisma 6 listopada 2014 r., gdyż jak słusznie podkreślił organ II instancji, Zobowiązany nie mógł uzupełnić skargi na czynność egzekucyjną, której skutecznie nie wniósł. Pismo to nie mogło być również rozpoznane przez Naczelnika US jako skarga na czynności egzekucyjne, gdyż zostało wniesione po terminie do jej złożenia. Należy przypomnieć, iż termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną zgodnie z art. 54 § 4 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.), wynosił 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. doręczono Zobowiązanemu w dniu 28 lipca 2014 r., co oznacza, iż zgodnie z treścią art. 57 k.p.a., termin na wniesienie skargi na czynność egzekucyjną, przewidziany w art. 54 § 4 u.p.e.a. upłynął w dniu 11 sierpnia 2014 r., natomiast skarżący wniósł pismo zatytułowane "uzupełnienie zarzutów i skargi na czynności egzekucyjne do pisma złożonego w dniu 4 sierpnia 2014 r." w dniu 6 listopada 2014 r. Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdza, iż w przedmiotowym stanie faktycznym prawidłowym było rozstrzygnięcie organu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Przepis art. 61a § 1 k.p.a.. na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie, stanowi bowiem, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Za przyczynę taką należy niewątpliwie uznać brak formalny pisma niepodlegający uzupełnieniu tj. złożenie skargi na czynność egzekucyjną po przewidzianym ustawowo terminie. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.