V SA/Wa 1594/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. "[...]" w L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznych dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 9 sierpnia 2012r. referendarz sądowy odmówił M. P. "[...]" w L. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy oparł się na treści urzędowego formularza "PPPr." oraz załączonego rachunku zysków i strat (za I półrocze 2012r.) podkreślił także, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy została rozpatrzona w dwóch aspektach, z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zmuszona ponieść zobowiązana w postępowaniu, z drugiej strony jej realne możliwości majątkowe i finansowe. Ważnym podkreślenia, co wynika z treści postanowienia jest fakt, że P. jest podmiotem prowadzącym działalność w dużych rozmiarach i posiadającym majątek znacznej wartości. Zatem uiszczenie kwoty wpisu w żaden sposób nie może doprowadzić do wniosku, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak podkreślił rozpoznający wniosek, skarżący nie utracił płynności finansowej, uzyskuje dochody z bieżącej działalności, w tym z działalności komercyjnej. Z tak przyjętym rozstrzygnięciem w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie zgodził się skarżący, który złożył sprzeciw na postanowienie referendarskie z 9 sierpnia 2012r. Autor sprzeciwu wskazał na trudną sytuację finansową jednostki, czego potwierdzenie ma stanowić sprawozdanie finansowe oraz wyciąg z rachunku bankowego, na którym nie ma środków na uiszczenie wpisu sądowego. Zaznaczył, iż jednostka dysponuje mieniem znacznej wartości ale stanowi on własność organu założycielskiego czyli M. Składający sprzeciw podkreślił, iż jednostka czyni starania aby wykonywać na bieżąco kontrakt z NFZ oraz wypłacać bieżące wynagrodzenia dla pracowników. Zarządzeniem z 5 września 2012r. skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień, czy poza realizacją obowiązkowych zadań uzyskuje dodatkowe dochody np. z wynajmu powierzchni lokalowej, czy wynajmuje sprzęt, laboratorium lub udziela płatnych konsultacji lekarskich. W odpowiedzi skarżący pismem z 14 września 2012r. wskazał, że przychody miesięczne z tytułu wynajmu lokalu to [...] zł., z tytułu wynajmu sprzętu medycznego to [...] zł. oraz przychody z tytułu płatnych konsultacji specjalistycznych w kwocie [...] zł. Jednocześnie autor pisma podał, że przychody przeznaczone są w całości na pokrycie straty powstałej na skutek prowadzenia działalności bieżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż straciło ono moc, a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd (art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2012r., poz. 270 dalej p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu PPPr., a także twierdzenia podniesione w sprzeciwie oraz w treści pisma z 14 września 2012r. z uwzględnieniem zarówno obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, jak i jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi 1000 zł. (stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) jest to z całą pewnością kwota wpisu, która nie przekracza możliwości finansowych skarżącego. Przedmiotem rozważań Sądu po wniesionym sprzeciwie, jest sytuacja majątkowa, w której znajduje się obecnie P. Celem statutowym jednostki jest podejmowanie działań na rzecz ochrony oraz poprawy stanu zdrowia ludności poprzez organizowanie, prowadzenie działalności leczniczej, profilaktycznej i rehabilitacyjnej. Jak wynika z przedstawionych oświadczeń i przedłożonych dokumentów, kapitał zakładowy skarżącego wynosi [...] złotych, kapitał podstawowy – [...] zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok - [...] zł. Podano również, że wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wynosi [...] zł. Skarżący posiada rachunek bankowy w M. S.A. ze stanem konta [...] zł. Wskazać też należy na przychody miesięczne z tytułu wynajmu lokalu, sprzętu medycznego, czy płatnych konsultacji specjalistycznych, te działania komercyjne, mimo, że stanowią jedynie niewielki procent przychodów uzyskiwanych z kontraktu z NFZ to są to na tyle znaczne kwoty, że pozwalają skarżącemu na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosku tego nie może zmienić fakt, że przychody są przeznaczone na pokrycie straty powstałej wskutek działalności bieżącej oraz wykazanej w I półroczu 2012 roku straty. Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Wskazać też należy, że konieczność wykonywania na bieżąco kontraktu zawartego z NFZ oraz wypłacanie wynagrodzeń pracownikom nie może być traktowana priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie formę kredytu udzielonego ze Skarbu Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili złożenia skargi i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w toku postępowania. Z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych - m.in. odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 20 lipca 2012 r. wynika, iż P. nie znajduje się w stanie upadłości, nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje dochody z bieżącej działalności. Należy podkreślić, iż wpis sądowy jest wydatkiem, który wiąże się z bieżącą działalnością strony i jako taki wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Literalna wykładnia art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. W tym zakresie Sąd – analizując oświadczenia złożone we wniosku, w treści sprzeciwu oraz piśmie z 14 września 2012r. – uznał, iż P. nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, iż w ocenie Sądu wnioskująca jednostka jest w stanie partycypować w kosztach postępowania na jego obecnym etapie. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.