V SA/Wa 1595/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi E. S. na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej: "ARiMR"), zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: E. S. (dalej jako: "skarżąca") złożyła w dniu 26 kwietnia 2013 r. wniosek o przyznanie pomocy – w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" – dla operacji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego oraz zakupie urządzeń i wyposażenia do budynku w celu podjęcia działalności gospodarczej. Pismem z dnia 25 lipca 2013 r. ARiMR poinformowała skarżącą, iż jej wniosek wymaga uzupełnienia, złożenia poprawnych dokumentów, a także złożenia wyjaśnień. W przedmiotowym piśmie wskazano, jakie dokumenty należy dostarczyć oraz jakie wyjaśnienia należy złożyć w terminie 21 dni kalendarzowych. W dniu 12 sierpnia 2013 r. skarżąca złożyła dokumenty stanowiące uzupełnienie wniosku. Dodatkowo w dniu 30 września 2013 r. skarżąca złożyła pismo wyjaśniające wraz z uzupełnieniem kosztorysu dostarczonego wraz z dokumentami w ramach pierwszego uzupełnienia. Pismem z dnia 21 października 2013 r. ARiMR ponownie poinformowała skarżącą, iż wniosek wymaga uzupełnienia, złożenia poprawnych dokumentów, a także złożenia wyjaśnień w terminie 21 dni kalendarzowych. W dniu 15 listopada 2013 r. skarżąca złożyła podanie o wydłużenie terminu na złożenie uzupełnień o 30 dni. W odpowiedzi pismem z dnia 2 grudnia 2013 r. ARiMR wyraziła zgodę na wydłużenie ww. terminu. W dniu 19 grudnia 2013 r. skarżąca uzupełniła wniosek o dodatkowe dokumenty. Zaskarżonym pismem z dnia [...] marca 2014 r. o numerze [...], ARiMR odmówiła przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 10 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883 ze zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 17 lipca 2008 r."). W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku weryfikacji dokumentów i wyjaśnień złożonych w ramach uzupełnienia kompletności wniosku stwierdzono, że skarżąca w ramach planowanej operacji zamierza prowadzić, między innymi, sprzedaż kwiatów, roślin, nasion, nawozów, która mieści się w grupowaniu Polskiej Klasyfikacji Działalności pod kodem 47.76.Z Sprzedaż detaliczna kwiatów, roślin, nasion, nawozów, żywych zwierząt domowych, karmy dla zwierząt domowych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. W ocenie organu ww. działalność zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r. nie jest działalnością wspieraną w ramach działania Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw. W odpowiedzi na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca pismem z dnia 2 kwietnia 2014 r. wezwała Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowość wydania rozstrzygnięcia odmownego w niniejszej sprawie. Stosując się do pouczenia zawartego w piśmie ARiMR z dnia z dnia [...] marca 2014 r., Ewa Szymborska złożyła w dniu 1 czerwca 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ARiMR. Skarżąca zarzuciła sprzeczność skarżonego rozstrzygnięcia z prawem proceduralnym i materialnym, co doprowadziło do naruszenia zasady równego dostępu do pomocy i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów oraz zasady rzetelnej i bezstronnej oceny projektów pośrednio wyrażonej w art. 31 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, jak również przekroczenie granic uznania administracyjnego. Rozwijając powyższe zarzuty w uzasadnieniu skargi, skarżąca wyjaśniła, iż przedmiotowy wniosek spełniał kryteria do przyznania pomocy bowiem planowana operacja i wnioskowane wsparcie zgodnie ze złożoną dokumentacją obejmowały otwarcie działalności w pawilonie handlowo-usługowym wybudowanym w wyniku realizacji zadania pod kodem działalności planowanej oparci PKD 47.52.Z Sprzedaż detaliczna drobnych wyrobów metalowych, farb i szkła. Dodała, iż taki kod jak i opis zostały zawarte zarówno we wniosku o przyznanie pomocy jak i Ekonomicznym Planie Operacji, zaś na tym kodzie oparta była cała zaplanowana działalność gospodarcza, co wynika zarówno z charakteru inwestycyjnego operacji jak i późniejszej działalności sprzedażowo-usługowej, a także struktury przychodów z prowadzonej działalności. Skarżąca podkreśliła, iż na ten kod od początku konsekwentnie wnioskowana była pomoc, co było także podkreślane w bezpośrednich konsultacjach z opiekunem projektu po stronie [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Stwierdziła, iż podczas konsultacji, w żadnym momencie nie padło stwierdzenie o niekwalifikowalności jakiegokolwiek elementu zaplanowanej do prowadzenia działalności gospodarczej w ramach działania Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw. Podkreśliła, iż wszelkich uzupełnień wymaganych dokumentów i wyjaśnień dokonywała w przypisanym terminie, natomiast ani razu nie została poproszona o wyjaśnienia związane ze strukturą planowanej sprzedaży. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 27 czerwca 2014 r., ARiMR stwierdziła, że nie doszło do naruszenia prawa. Odnosząc się do zarzutów zawartych w wezwaniu organ zauważył, iż z uwagi na fakt, iż wskazana przez skarżącą działalność gospodarcza objęta kodem PKD 47.76.Z, nie mieści się w wykazie działalności nierolniczych, w zakresie których może być przyznana pomoc w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r., a Oddział Regionalny dwukrotnie wskazywał na występujące nieprawidłowości w tym zakresie oraz pouczał o braku możliwości łączenia dwóch niepokrewnych branż w ramach jednego wniosku o przyznanie pomocy, należy potwierdzić, iż skarżąca nie spełnia warunku określonego w przepisie § 10 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r., co stanowi podstawę odmowy przyznania pomocy Organ dodał, iż za prawidłowe sporządzenie wniosku i jego załączników ostatecznie odpowiada Wnioskodawca, a zatem po stronie skarżącej istniał obowiązek przygotowania oraz dostarczenia poprawnej dokumentacji wniosku o przyznanie pomocy. W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: “p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżone pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2014r. jest zgodne z prawem. Wskazać należy, że skarżąca zgłosiła wniosek pomocowy do programu rozwoju obszarów wiejskich w zakresie działania: Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw. Na gruncie prawa krajowego zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach tego działania reguluje rozporządzenie MRiRW z dnia 17 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-2013 , wydane w oparciu o delegację ustawową z art. 29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. z 2013r. j.t. poz.173, dalej ustawa z dnia 7 marca 2007r. ). Ustawa z dnia 7 marca 2007 w art. 22 ust. 2 stanowi, że do postępowań w sprawach przyznania pomocy w ramach omawianego działania nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W odniesieniu do działania Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw ARiMR pełni zadania instytucji zarządzającej w myśl art. 6 ust.1 pkt. 3 wymienionej ustawy z dnia 7 marca 2007r. Pomoc w ramach ww. działania jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej ( art. 22 ust.1 ustawy). W przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy ( art. 22 ust. 3 ustawy). W przedmiotowej sprawie brak było warunków do przyznania pomocy o czym skarżąca została powiadomiona w formie i treści odpowiadającej wymaganiom art.22 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. Przypomnieć należy, że skarżąca wnioskowała o pomoc finansową na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z zagospodarowaniem terenu i zakupem sprzętu i wyposażenia, wskazując przedmiot działalności jako sprzedaż detaliczną drobnych wyrobów metalowych, farb i szkła, wg. kodu PKD 47.52.Z. Wniosek został złożony w ramach działania Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw w PROW 2007-2013r. Wsparcie przewidziane w tym działaniu odnosi się wyłącznie do mikroprzedsiębiorstw, o czym stanowi art. 54 rozporządzenia Rady (WE) nr. 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), (Dz. Urz. UE L z 2005r. 277.1). Ustawa z dnia 7 marca 2007r jest uzupełnieniem wymienionej regulacji unijnej. Zgodnie z treścią art. 1 i 2 ustawy odnosi się ona do zadań i działań określonych rozporządzeniem unijnym nr. 1698/2005 w zakresie nieokreślonym w tych przepisach Unii Europejskiej i przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia. Rozporządzenie1698/2005 określa priorytety i środki dla rozwoju obszarów wiejskich (art.1 pkt.4), ustanawia ogólne zasady wsparcia obszarów wiejskich, finansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) ustanowionego rozporządzeniem (WE) nr. 1290/2005 (art.1 pkt.1), określa cele, dla których ma się przyczynić polityka rozwoju obszarów wiejskich (art.1 pkt.2). Zgodnie z preambuła rozporządzenia i jej punktem 6 działalność EFFROW oraz operacje, do których Fundusz się przyczynia, muszą być spójne i zgodne z innymi politykami wspólnotowymi oraz zgodne z całym prawodawstwem wspólnotowym. Natomiast według punktu 46 istnieje potrzeba towarzyszenia zmianom na obszarach wiejskich poprzez udzielanie tym obszarom pomocy w różnicowaniu działalności rolniczej w kierunku działalności nierolniczej i rozwijaniu sektorów nierolniczych, wspieraniu zatrudnienia, poprawie podstawowych usług, w tym z lokalnym dostępem do technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK) oraz w prowadzeniu inwestycji uatrakcyjniających obszary wiejskie w celu odwrócenia trendów upadku gospodarczego i społecznego oraz wyludniania terenów wiejskich. W celu poprawy jakości życia na wsi i popierania różnicowania działalności gospodarczej (art.1) rozporządzenie nr. 1698/2005 wprowadziło środek wsparcia na rzecz tworzenia i rozwoju mikroprzedsiębiorstw ( art.2 lit. c, d, e w zw. z art.4 w zw. z art. 52 lit. a podpunkt ii). Jest to środek polegający na możliwości uzyskania maksymalnego dofinansowania w kwocie 300.000zł na inwestycję mikroprzedsiębiorcy zgodną z przepisami prawa. Przepisami prawa krajowego uregulowano wykaz działalności nierolniczych, w których zakresie może być przyznana powyższa pomoc. Wykaz ten został zawarty w załączniku nr. 1 do rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008r. W wykazie tym wskazano zarówno Numer Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), jak też pod tym numerem opisano rodzaj działalności. Skarżąca składając wniosek zapoznała się z tymi przepisami o czym świadczy jej oświadczenie złożone na tę okoliczność zawarte we wniosku o pomoc finansową. Zatem skarżąca miała świadomość w jakim zakresie prowadzonej działalności gospodarczej może uzyskać pomoc w przedmiotowym działaniu. Określając we wniosku zakres działalności gospodarczej skarżąca wskazała, że będzie to sprzedaż detaliczna drobnych wyrobów metalowych, farb i szkła, wg. kodu PKD 47.52.Z. Jednocześnie w Ekonomicznym Planie Operacyjnym (EPO) w sekcji C1 skarżąca opisując projekt (budowa budynku handlowo-usługowego wraz z zagospodarowaniem terenu i zakupem sprzętu i wyposażenia) podała, że w odpowiedzi na zapotrzebowanie lokalnego rynku zamierza uruchomić sklep z bardzo szerokim wachlarzem asortymentowym w postaci wyposażenia ogrodniczego, elektronarzędzi i narządzi ogrodowych a także szerokiego asortymentu wszelkiego rodzaju produktów i towarów związanych z pracami ogrodowymi i majsterkowaniem, a także pielęgnacją oraz remontami pomieszczeń i terenów zewnętrznych, ponadto w ramach planowanej działalności zostanie uruchomiony punkt serwisowo/naprawczy mechanicznego i elektrotechnicznego sprzętu ogrodowego i domowego. W tym miejscu wskazać należy, że wskazane przez skarżącą PKD 47.52.Z " Sprzedaż detaliczna drobnych wyrobów metalowych, farb i szkła prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach" obejmuje, zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.12.2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. Nr 251, poz. 1885, ze zm.) sprzedaż detaliczną: - drobnych wyrobów metalowych, - farb, lakierów i werniksu, - szkła płaskiego, - pozostałych materiałów budowlanych, takich jak: cegły, drewno, sprzęt sanitarny itp., - płytek podłogowych z korka, - okien i drzwi, - artykułów i sprzętu dla majsterkowiczów, - kosiarek do trawy, niezależnie od rodzaju napędu, - saun. Wskazany kod PKD nie odpowiadał opisowi działań gospodarczych przewidywanych do poprowadzenia przez skarżącą w wybudowanym, za pieniądze pochodzące z przedmiotowego dofinansowania, budynku. Zatem słusznie organ pismem z dnia 25 lipca 2013r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku. W punkcie 15 i 16 wezwania organ poinformował skarżącą, że zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008r, pomoc jest przyznawana na operację obejmującą wyłącznie inwestycje związane z podjęciem lub wykonywaniem działalności gospodarczej określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia stanowiącym wykaz działalności gospodarczych, w których zakresie może być przyznana pomoc. Wskazał, iż w działaniu "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" celem jest wspieranie realizowanych operacji w zakresie określonego rodzaju działalności gospodarczej, a nie wspieranie przedsiębiorstwa jako całości. W uzasadnionych ekonomicznie przypadkach mogą być wspierane działalności pokrewne, jeżeli zostały wskazane we wniosku o przyznanie pomocy jako przedmiot operacji. W sytuacji gdy planowana działalność, której dotyczy wniosek o przyznanie pomocy, będzie obejmowała więcej niż jedną podklasę, należy podać wszystkie kody PKD, z którymi będzie związana inwestycja, wymieniając je w kolejności odpowiadającej wadze każdej z działalności (działalność główna oraz działalności towarzyszące). Zwrócił też uwagę, iż w ramach jednego wniosku możliwe jest ubieganie się o wsparcie na pokrewne rodzaje działalności np. produkcja wyrobów tartacznych i produkcja opakowań drewnianych. Wskazał, że za działalności pokrewne można uznać takie, które mają tę sama grupę odbiorców. Mimo tych pouczeń skarżąca nie poprawiła wniosku. Kolejnym pismem z dnia 21 października 2013r., pkt.2 , organ wezwał skarżąca do wskazanie związku poszczególnych elementów zakresu rzeczowego, określonego w kosztorysie (np. plac do ekspozycji roślin i pojemniki na ryby ozdobne) z planowaną do zrealizowania działalnością sklasyfikowaną pod kodem PKD 47.52 Z "Sprzedaż detaliczna drobnych wyrobów metalowych, farb i szklą prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach". Ponadto, organ ponownie pouczył skarżącą, iż w ramach jednego wniosku możliwe jest ubieganie się o wsparcie na pokrewne rodzaje działalności. Dodatkowo, w punkcie 3 przedmiotowego pisma, organ poprosił o poprawne określenie kodu działalności we wniosku o przyznanie pomocy oraz zaznaczył m.in., iż kod działalności powinien obejmować zakres usług wskazanych w EPO w sekcji C-4 i być zgodny z planowanym do zrealizowania zakresem rzeczowym. Pomimo prawidłowego pouczenia skarżąca w ramach uzupełnienia przedstawiła w EPO prognozę świadczonych usług oraz sprzedawanych towarów. W tabeli C.4.1. EPO wskazała prognozę wielkości i wartości w zakresie sprzedaży towarów tj.: sprzętu ogrodniczego; materiałów budowlanych, takich jak cegły, drewno, sprzęt sanitarny; artykułów i sprzętu dla majsterkowiczów; farb, lakierów i werniksu; kwiatów, roślin, nasion; nawozów oraz mebli i oświetlenia ogrodowego a także sprzedaży usług w postaci naprawy i konserwacji sprzętu użytku ogrodniczego. Jednocześnie, w załączniku do EPO, Metodologia Analizy Finansowej Ekonomicznego Planu Operacji zaznaczyła, iż szacowana wielkość przychodów ze sprzedaży produktów i usług na skutek uruchomienia sklepu została określona m.in. w oparciu o sprzedaż detaliczną kwiatów, roślin, nasion. nawozów, zawartych w kodzie PKD 47.76.Z. Wymieniony kod PKD 47.76.Z określa nierolniczą działalność gospodarczą nie objętą treścią załącznika nr.1 do rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008r. Zatem jest to działalność, na którą przepisy nie przewidują dofinansowania w ramach działania PROW 2007-2013r. "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". W tych warunkach, po wypełnieniu procedury dwukrotnego wezwania do prawidłowego uzupełnienia wniosku wg. § 18 ust. 3 i 4 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008r., organ słusznie odmówił przyznania pomocy. Odmowa została oparta na § 10 ust.1 pkt.3a ww. rozporządzenia wykonawczego. Wymieniony przepis jest przepisem prawa materialnego i stanowi, że pomoc jest przyznawana na operacje obejmującą wyłącznie inwestycje związane z podjęciem lub wykonywaniem działalności gospodarczej w zakresie określonym w załączniku nr.1 do rozporządzenia. Zarzuty skarżącej, że nie było podstaw do odmowy przyznania dofinansowania nie znajdują uzasadnienia. Organ prawidłowo zastosował przepisy postępowania określone w rozporządzeniu MRiRW z dnia 17 lipca 2008r., dotyczące dwukrotnego wezwania do usunięcia nieprawidłowości wniosku. Następnie prawidłowo ocenił projekt przedłożony w jego ostatecznym brzmieniu. Skarżąca wnioskowała o przyznanie pomocy na zrealizowanie inwestycji, która miała jej posłużyć do prowadzenia działalności w zakresie szerszym, nieobjętym dofinansowaniem w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" PROW 2007-2013r. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna. Reasumując skarga jest nieuprawniona, a podniesione w niej zarzuty nie znajdują uzasadnienia w sprawie. Organ nie dopuścił się ani naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a.