V SA/Wa 1597/08

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. A. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z 3 października 2008 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. A. na decyzję działającego w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Prezesa Zakładu z [...] kwietnia 2008 r. Wnioskiem – sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 26 listopada 2008 r. – skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem i ojcem, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż nie osiąga żadnego dochodu, zaś źródłem utrzymania jej oraz osób pozostających z nią w gospodarstwie domowym jest świadczenie rentowe męża w wysokości 460 zł brutto oraz świadczenie emerytalne ojca w wysokości 833 zł brutto. W uzasadnieniu wyjaśniła swoją sytuację osobistą podnosząc w szczególności, iż jest osobą schorowaną a stan jej zdrowia uniemożliwia zatrudnienie, jej małżonek i ojciec są osobami niepełnosprawnymi, zamieszkują w domu stanowiącym własność syna, z którego pomocy finansowej korzystają. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, wezwaną ją do złożenia dodatkowego oświadczenia w terminie 7 dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. W piśmie z 17 grudnia 2008 r. skarżąca przedstawiła w sposób szczegółowy miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w wysokości 1.732 zł. Wskazała, iż prócz dochodów męża i ojca uzyskuje pomoc materialna od syna w wysokości 300 zł, jednakże nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Podniosła, iż nie posiada oszczędności pieniężnych ani majątku ruchomego oraz że brakuje jej na opłacenie niektórych rachunków i zakup odzieży. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę opisaną przez skarżącą sytuację rodzinną i majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W pozostałej części – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – wniosek strony jest bezprzedmiotowy i jako taki podlega oddaleniu. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem skarżąca nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu. Natomiast wobec tego, iż przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują możliwości umorzenia postępowania z wniosku o prawo pomocy w razie jego bezprzedmiotowości, należało orzec jak w punkcie 2 sentencji postanowienia. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.