V SA/Wa 1597/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1597/08 w sprawie ze skargi Z A na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: 1) Uchylić postanowienie z dnia 20 kwietnia 2009 r.; 2) Przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 3 października 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1597/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z A na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008r., który to wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 17 listopada 2008r. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2009r. przyznano Z A pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w W wyznaczyła adw. A S. W dniu 18 marca 2009r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 października 2008r. o sygn. akt V SA/Wa 1597/08. Jednocześnie pełnomocnik złożył skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, iż niezwłocznie po wyznaczeniu go przez Okręgową Radę Adwokacką w W pełnomocnikiem z urzędu, zwrócił się do skarżącej o nadesłanie pełnomocnictwa, które otrzymał w dniu 3 marca 2009r., co dało mu możliwość wglądu w akta sprawy, z czego skorzystał w dniu 5 marca 2009r. W ocenie pełnomocnika dopiero od tej chwili przygotowanie skargi kasacyjnej stało się możliwe, a przywrócenie terminu do jej wniesienia uzasadnia czasochłonna procedura, na którą skarżąca nie miała wpływu. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 października 2008r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż przy najkorzystniejszym dla wnioskodawczyni sposobie oceny złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz przyjęciu za dzień ustania przyczyny uchybienia dzień zapoznania się pełnomocnika z aktami sprawy tj. 5 marca 2009r. termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 12 marca 2009r. W związku z powyższym Sąd uznał wniosek pełnomocnika skarżącej z dnia 18 marca 2009r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej za spóźniony z uwagi na jego wniesienie do Sądu z naruszeniem ustawowego terminu, określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Sygn. akt V SA/Wa 1597/08 Pismem z dnia 4 maja 2009 r. pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2009 r. zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną interpretację polegająca na uznaniu, iż wraz z otrzymaniem przez pełnomocnika skarżącej pisemnego pełnomocnictwa ustały przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W treści pisma wskazał, iż WSA w Warszawie nie uwzględnił szczególnej sytuacji strony, której przyznano pełnomocnika z urzędu, ograniczając tym samym skarżącej prawo do wniesienia środka prawnego, co zdaniem pełnomocnika jest ograniczeniem prawa do sądu. Zaznaczył, iż pismem nadesłanym w dniu 19 lutego 2009 r. przez Okręgową Radę Adwokacką otrzymał informację, o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w przedmiotowej sprawie. Podkreślił, iż przywrócenie terminu do wniesienia. skargi kasacyjnej uzasadnia okoliczność, iż została wysłana w dniu 18 marca 2009 r. tj. w terminie 30 dni od uzyskania wiedzy o wyznaczeniu go pełnomocnikiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zażalenie skarżącej jest zasadne. Stosownie do art. 195 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W niniejszej sprawie niespornym jest, że pełnomocnik skarżącego nie zachował terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy zaś wyjaśnić, iż czynność w postępowaniu Sygn. akt V SA/Wa 1597/08 sądowym podjęta przez stronę po terminie jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Tym samym zasadnie pełnomocnik skarżącego wystąpił o przywrócenie uchybionego terminu. Należy zaznaczyć, iż za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy uznać dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej, nie później jednak, niż trzydzieści dni od dnia zawiadomienia strony przez właściwą korporację zawodową o wyznaczeniu osoby do wykonywania przyznanego jej prawa ( v postanowienie NSA z 12 października 2006 r.- sygn. akt I FZ 371/06). Podobne stanowisko przyjął również Sąd Najwyższy w Uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 lutego 2009r. sygn. akt III CZP 117/08 w której wskazał, iż przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej wniesienia, nie później jednak niż z upływem dwóch miesięcy od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem. Wymaga wyjaśnienia, iż dwumiesięczny termin określony w w/w uchwale Sądu Najwyższego wynika z odmiennego niż w p.p.s.a. uregulowania na gruncie Kodeksu Postępowania Cywilnego. ( Dz. U, z 1964 r. Nr 43, poz. 296 z późn. zm. ) terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który wynosi zgodnie z art., 3985. § 1 tej ustawy dwa miesiące od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. Mimo odmiennych uregulowań w/w ustaw stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w w/w uchwale znajduje swe zastosowanie również w odniesieniu do przepisów p.p.s.a. Sąd zauważa, iż w niniejszej sprawie ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika dla strony w celu umożliwienia jej wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło po upływie 30 dniowego terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Przyjmując, iż przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje z dniem dowiedzenia się przez pełnomocnika o jego wyznaczeniu, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz wniesienia wraz z nim skargi kasacyjnej wynosi 7 dni. Tym samym termin do wniesienia skargi kasacyjnej ulega znacznemu skróceniu. Sąd uznał, iż z uwagi na gwarancyjny charakter przepisów o przywróceniu terminu mających zapewnić stronie możliwość uniknięcia niekorzystnych dla niej skutków procesowych niedopełnienia w terminie czynności procesowej w sytuacji, w której nie była w stanie im zapobiec, nie można rygorystycznie wiązać ustania Sygn. akt V SA/Wa 1597/08 przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd z dniem, w którym dowiedział się on o wyznaczeniu go pełnomocnikiem. Oceniając przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej należy wziąć pod uwagę realną możliwość jej sporządzenia i wniesienia Wymaga podkreślenia, iż skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym charakteryzującym się wysokim stopniem sformalizowania. Możliwość uniknięcia niekorzystnych skutków procesowych przez stronę która z przyczyn niezawinionych przez siebie nie mogła dochować ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy rozumieć jako możliwość dopełnienia opóźnionej czynności ze skutecznością potencjalnie nie mniejszą jak wtedy gdy dokonuje jej bez opóźnienia. Znaczne skrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w istotny sposób ogranicza, a w sytuacjach skrajnych wręcz uniemożliwia osiągnięcie takiego skutku, co zdaniem Sądu ogranicza prawo skarżącego do Sądu określone w art. 45 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy należy wskazać, iż fakt wyznaczenia pełnomocnika z urzędu po upływie 30 - dniowego terminu na wniesienie skargi kasacyjnej oraz podjęcie stosownych czynności przez pełnomocnika w terminie nie późniejszym niż 30 dni licząc od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem strony stanowią okoliczności świadczące o braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i stanowią podstawę do przywrócenia tego terminu (v. postanowienie NSA z 31 sierpnia 2005 r.- sygn. akt II OZ 733/05.,) Sąd zauważa, iż zawiadomienie o ustanowieniu pełnomocnikiem strony zostało doręczone po dniu 19 lutego 2009 r. natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną został złożony w dniu 18 marca 2009 r. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 oraz art. 195 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.