V SA/Wa 1598/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015r. sprawy ze skargi G.C. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2014r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę Rozstrzygnięciem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała G.C., iż odmówiła pomocy o która wnioskowała z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 10 ust. 2 pkt 1, 18 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, z późn. zm.). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podkreślono m.in., że wnioskodawca pomimo ponownego wezwania do złożenia uzupełnień, nie usunął w terminie wszystkich nieprawidłowości – nie dostarczył kompletu poprawnych załączników do wniosku o przyznanie pomocy a mianowicie: 1) Nie dostarczono tytułu prawnego do nieruchomości będącej miejscem lokalizacji planowanej operacji tj. Umowy użyczenia lokalu, która w treści wskazywałaby precyzyjnie zakres użyczenia pozwalający jednoznacznie stwierdzić posiadanie nieruchomości niezależnej od działalności Użyczającego tj. Ojca wykonującego działalność pokrewną i komplementarną do planowanej działalności Wnioskodawcy. Organ podkreślił, że przedmiot użyczenia w postaci powierzchni usługowej pod produkcję elementów z drewna jest powiązany zarówno technologicznie jak i funkcjonalnie z działalnością Użyczającego R.C., prowadzącego w budynku, którego część niewydzieloną funkcjonalnie planuje użyczyć, działalność w zakresie produkcji elementów stolarki dla budownictwa. Organ uznał, że nie można uznać przedstawionej umowy użyczenia jako potwierdzenia posiadania niezależnej funkcjonalnie wyodrębnionej części nieruchomości dla potrzeb realizacji planowanej operacji posiadającej przestrzeń produkcyjną, przestrzeń zaplecza magazynowego oraz magazynu wyrobów gotowych jak również niezależnych pomieszczeń socjalnych dla pracowników. Z dostarczonych dokumentów wynika, że lokal objęty umową użyczenia w którym ma zostać utworzony zakład stolarski nie posiada samodzielnej, odpowiedniej instalacji odpylającej, wentylacyjnej, zasilającej i elektrycznej. 2) Nie dostarczono pozwolenia na budowę lub zgłoszenia wykonania robót budowlanych/ zmiany sposobu użytkowania właściwemu organowi, potwierdzone przez ten organ. Powyższe dotyczyło systemu wentylacji pod planowany zakup centrum obróbczego w sytuacji, gdyby planowana była odrębna wentylacja, niezależna od już istniejącej wentylacji w pozostałej części budynku, przeznaczonej pod odrębną działalność stolarską R.C.. Dostarczone dokumenty wskazują na posiadanie wentylacji w budynku w którym mieści się użyczany lokal ale całkowicie zależnej technologicznie od pozostałej części budynku w której prowadzona jest działalność stolarni R.C.. Wyjaśnienia Wnioskodawcy o mobilnej instalacji /urządzeniu odpylającym jest niezgodne z dostarczonymi rzutami, na których czytelnie wskazano, że istniejącą w pozostałej części budynku stolarni (Ojca Wnioskodawcy) instalacja odpylająca, posiada wyciąg przygotowany pod całościową linię technologiczną, w tym wyciąg w użyczonej części. 3) Niedostatecznie wyjaśniono niezależność i rozdzielność planowanej działalności gospodarczej Wnioskodawcy, w kontekście działalności jaką prowadzi R.C.. Przeprowadzona przez ARiMR kontrola krzyżowa wykazała konflikt lokalizacyjny. Zgodnie z informacjami zawartymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pod adresem [...] prowadzona jest działalność przez R.C. [...]. Działalność wykonywana jest m.in. w ramach kodu PKD 16.23.Z Produkcja pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa. Zdaniem organu nie wyjaśniono ewentualnych powiązań biznesowych, dotyczących zaplecza, maszyn oraz surowców wskazujących na brak powiązania planowanej działalności z działalnością prowadzoną w tym samym budynku przez R.C. w ramach kodu PKD 16.23.Z Produkcja pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa. 4) Nie wyjaśniono planowanej działalności gospodarczej, w kontekście działalności jaką prowadzi ojciec wnioskodawcy jak również nie wskazano braku powiązań biznesowych, dotyczących zaplecza, maszyn oraz surowców. Także nie dostatecznie wyjaśniono i nie wskazano osobne grupy odbiorców dla oferowanych produktów /usług z uwzględnieniem działalności prowadzonej przez podmiot powiązany na tym samym rynku. 5) Nie wskazano niezależności funkcjonalno/użytkowej i organizacyjnej na rzutach/rysunkach poszczególnych pomieszczeń użytkowych budynku. Z dostarczonych dokumentów wynika, że nie można ocenić planowanej przez Wnioskodawcę operacji, jako działalności niezależnej i rozdzielnej z działalnością z tego samego kodu PKD podmiotu zlokalizowanego w tym samym budynku. Zatem w ocenie organu wydzielony w sposób budzący wątpliwości lokal objęty umową użyczenia, w którym planowana jest realizacja operacji objętej Wnioskiem o dofinansowanie tj. otworzenie zakładu stolarskiego, nie jest odrębnym funkcjonalnie zakładem – samodzielnie funkcjonującym. Rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. zaskarżyła G.C. zarzucając mu błędną interpretację umowy użyczenia, która doprowadziła do przyjęcia przez Organ, że w sprawie brak jest funkcjonalnego wyodrębnienia działalności Wnioskodawczyni, albowiem organ oparł swe wywody na założeniu, że umowa użyczenia lokalu nie reguluje kwestii wspólnej wentylacji, przez co pozbawia przedsiębiorstwo Wnioskodawczyni odrębności funkcjonalnej. W ocenie skarżącej założenie, że taka regulacja musi istnieć, nie wynika z przepisów prawa cywilnego regulujących ex lege stosunek użyczenia, nie wynika także z samej czynności prawnej zawartej między stronami. Zatem takie stanowisko Organu narusza art. 712 k.c. , wskazujący, że biorący może używać rzecz w sposób odpowiadający jej właściwościom i przeznaczeniu. Używanie danego odcinka wentylacji w użyczonym lokalu jest integralną częścią praw i obowiązków umowy użyczenia. Sprzecznym z racjonalnym obrotem gospodarczym jest żądanie od biorącego tworzenia odrębnej wentylacji, gdy ta, która istniej może jemu służyć. Zdaniem skarżącej organ dokonał własnej wykładni umowy w zakresie jej obowiązywania w sposób sprzeczny z przepisami kodeksu cywilnego, ale też i obrotu gospodarczego. Skarżąca stwierdziła nadto, że: - organ został poinformowany o przebiegu wentylacji w użyczonym lokalu (złożono inwentaryzację z rzutem istniejącej wentylacji). Jest to wentylacja wystarczająca na potrzeby prowadzonej działalności. Natomiast funkcja odpylania- bardzo ważna w tej sprawie- jest rozwiązana za pomocą maszyny odpylającej współpracującej z maszyną CNC. Wnioskodawczyni zakupi i zainstaluje maszynę odpylającą o wydajności adekwatnej do potrzeb maszyny CNC, która zapewni niezależność funkcjonalną sposobu odpylania. - działalność Ojca wnioskodawczyni obejmuje: jako działalność przeważającą produkcję mebli kuchennych 31.02.Z. ; Zatem działalność ojca wnioskodawczyni jest o wiele szersza od działalności samej Wnioskodawczyni. Poza tym w ciągu ubiegłego i bieżącego roku Ojciec wnioskodawczyni nie produkował wyrobów, których produkcję planuje rozpocząć wnioskodawczyni. Przez ostatnie lata specjalizuje się on w produkcji komponentów do składania domów z drewna. Prowadząc inwestycje, do których potrzebne były schody i stolarka okienna zakupił te wyroby u innych wykonawców. Zdaniem skarżącej znaczenie w sprawie ma także fakt, że odrębność funkcjonalna obu działalności wynika ze specyfiki samej produkcji. Maszyna CNC objęta wnioskiem to wysoko wyspecjalizowane narzędzie, którego rzadkie parametry należy przede wszystkim wykorzystać do precyzyjnej obróbki drewna. Ta maszyna to precyzyjna obrabiarka programowana i sterowana za pomocą komputera służąca do obróbki drewna, metalu lub tworzyw sztucznych. Jest wyposażona w kompletny zestaw narzędzi, może pracować niezależnie od innych urządzeń. Zatem nie ma potrzeby posiadania innych dodatkowych maszyn, które stanowiłyby powiązanie z własnością ojca wnioskodawczyni i byłyby przez nią wykorzystywane w otwieranej działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała odnosząc się do zarzutu, że " nie wykazano braku powiązań biznesowych, dotyczących zaplecza, maszyn oraz surowców", że wykazanie czegoś, co nie istnieje napotyka się na spore trudności logiczno-techniczne. Udowodnieniu podlegają stany lub relacje istniejące. Podkreśliła, że w zakresie "braku powiązań biznesowych, dotyczących zaplecza" należy podkreślić, iż treść rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy z dnia 26 września 1997 r. (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650), nie wprowadza obowiązku dla Wnioskodawczyni zatrudniającej 3 pracowników urządzenia jadalni. Zgodnie z § 29 ust. 1 w/w rozporządzenia, "pracodawca zatrudniający powyżej dwudziestu pracowników na jednej zmianie powinien zapewnić pracownikom pomieszczenie do spożywania posiłków, zwane jadalnią." Wnioskodawczyni nie dotyczy ten obowiązek także i z tego względu, że jej przyszli pracownicy nie będą narażeni na kontakt ze szkodliwymi środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi, materiałami biologicznie zakaźnymi, ani nie będą przy pracach szczególnie brudzących (§ 29 ust. 2 w/w rozporządzenia). W ocenie skarżącej obraza powyższego rozporządzenia polega na tym, że dobrowolne wykonywanie jego przepisów wykorzystuje się przeciwko pracodawcy. W sytuacji, gdy Wnioskodawczyni urządza jadalnię ( zaplecze socjalne), pomimo braku takiego obowiązku, Organ wywodzi z tego faktu domniemanie utraty funkcjonalnej odrębności przedsiębiorstwa Wnioskodawczyni. Organ jednak nie wskazał jakimi kryteriami kieruje się w dokonywaniu tej oceny. Zdaniem skarżącej w zakresie "powiązań biznesowych" i surowców organ pominął cała sytuację rodzinno- społeczną Wnioskodawczyni ( urodziła i wychowała się ona w rodzinie z tradycją i praktyczną wiedzą stolarską i mieszka od lat w S.). Zatem nabyła w sposób naturalny wiedzę o lokalnym rynku surowców przeznaczonych do wykonywania drewnianej stolarki oraz o lokalnych producentach domów ( nie tylko drewnianych). Skoro zna dostawców surowców, to oczywistym jest, że wykorzysta tę wiedzę w prowadzonej przez siebie działalności- nie musi w tym celu nawiązywać jakichkolwiek układów gospodarczych ze swoim ojcem, co nie wyklucza sprzedaży swoich produktów ojcu, na zasadach wolnorynkowych. Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt. 1- 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. r 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.". Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno akty, jak i czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdza czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Sąd zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie zaznaczenia wymaga, że kwestie przyznawania pomocy finansowej w ramach Programy Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" mają swoje źródło w stosownych regulacjach podjętych przez Unię Europejską (Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 roku w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiające zasady przejścia do systemu wsparcia obszarów wiejskich określonego w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005, nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (EFRROW), nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich). Natomiast w zakresie przepisów krajowych kwestie te określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm., zwana w dalszej części uzasadnienia w skrócie "ustawą o wspieraniu") oraz wydane na jej podstawie, przywoływane już wyżej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 ( Dz. U. z 2008 e., nr 139, poz. 883 ze zm.). W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresy administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przedmiotowy akt dotyczy odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 18 ustawy o wspieraniu, zgodnie z którym program (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich) jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje między innymi tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw. W myśl art. 22 ust. 2 powołanej ustawy, do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie( czyli m.in. na mocy art. 5 ust. 1 pkt 18 ustawy o wspieraniu) – w ramach programu tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników, organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast ust. 3 art. 22 ustawy o wspieraniu określa sposób załatwieniu sprawy. Mianowicie w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania prawa pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę w formie pisemnej o odmowie jej przyznania. Na negatywne rozstrzygnięcie zgodnie z art. 22 ust. 4 wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W rozstrzyganej sprawie strona skarżąca prawidłowo złożyła skargę do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że Agencja odmówiła przyznania pomocy powołując się na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji UE nr 5/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady WE nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. Wyżej przywołane przepisy stanowią, że: 1) pomoc jest przyznawana jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu oraz przepisach odrębnych, których regulacje dotyczą realizacji operacji (§ 10 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia); 2) nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia ( art.4 ust. 8 w/w rozporządzenia Komisji UE); 3) działania skierowane na pozyskiwanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści prowadzą do nie przyznania lub wycofania korzyści (art. 4 ust. 3 w/w rozporządzenia Rady WE). Z akt sprawy wynika, że organ porównując wniosek skarżącej oraz działalność, którą prowadzi jej ojciec powziął wątpliwość co do tego czy działalność skarżącej może być uznana za samodzielną, czy też, że będzie ona stanowiła w istocie rozwinięcie czy wręcz uzupełnienie działalności jej ojca. Zdaniem sądu wątpliwości organu były uzasadnione. Trzeba bowiem przypomnieć, że: 1) Działalność, którą chciałaby prowadzić skarżąca miałaby polegać na utworzeniu warsztatu stolarskiego oraz zakupie maszyny wykorzystywanej do obróbki drewna. Byłaby to w istocie działalność w ramach kodu PKD 16.23 polegająca na produkcji pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, a więc działalność bliźniaczo podobna do tej, którą prowadzi ( w części budynku, który miałby być przeznaczony pod działalność skarżącej) jej ojciec. 2) Niewątpliwie część budynku użyczona skarżącej nie stanowiłaby niezależnej samodzielnej części od pozostałej ( pomieszczenia socjalne, WC, a nadto klatka schodowa miałyby być użytkowane zarówno przez pracowników skarżącej jak i jej ojca) 3) Z wyjaśnień skarżącej wynika, że odbiorcą wytwarzanych przez nią produktów będzie także jej ojciec, który dodatkowo będzie jej doradzał i pomagał w wejściu na rynek ( zob. wyjaśnienia z dnia [...] grudnia 2013 r.) 4) Nie wykazano faktycznego i jednoznacznego podziału budynku, w którym dotychczas prowadzi działalność gospodarczą ojciec skarżącej i w którym taką działalność chciałaby prowadzić skarżąca 5) Działalność jaką zamierza prowadzić skarżąca będzie się odbywać z wykorzystaniem instalacji, zaplecza oraz magazynu, które służą już prowadzonej działalności gospodarczej (którą wykonuje ojciec skarżącej). W ocenie sądu to o czym wyżej mowa wskazuje na to, że działania skarżącej skierowane są na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego poprzez sztuczne stworzenie warunków celem uzyskania tej korzyści. Dlatego też mimo, że istnieje swoboda układania określonych stosunków gospodarczych i wykonywania działalności gospodarczej to jednak organ jest zobowiązany do badania, czy stosunki te nie są układane w sposób sztuczny i w wypadku stwierdzenia takiego faktu, winien odmówić przyznania dofinansowania, co też uczynił w przedmiotowej sprawie na podstawie prawidłowej podstawy prawnej. Sąd jest również zdania, że wniosek Skarżącej jest próbą stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania wsparcia finansowego. W wypadku stwierdzenia powyższego, organ miał obowiązek odmówić przyznania pomocy finansowej. Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniły bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Sąd nie stwierdził naruszenia powołanych w skardze przepisów, a uzasadnienie skargi nie zawiera rzeczowej argumentacji. Ponadto Agencja nie uchybiła obowiązującym ją zasadom proceduralnym, w szczególności rozpatrzyła cały zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo przeprowadziła postępowanie w niniejszej sprawie. Z powyższych względów skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.