V SA/Wa 16/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie: ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy Z.K. (dalej zwany: "skarżącym" lub "stroną") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że składając skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie wiedział, że wiąże się to z koniecznością zapłaty wysokiego dla skarżącego wpisu w kwocie [...] zł. Skarżący oświadczył, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jest rencistą pierwszej grupy inwalidzkiej i otrzymuje rentę w kwocie około [...] zł. Otrzymywane świadczenie skarżący w całości przeznacza na potrzeby własne i żony związane z prowadzeniem i utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz zakupem potrzebnych leków. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych środków finansowych, które pozwoliłyby na zapłatę wpisu sądowego. Żona skarżącego również jest rencistką , z orzeczeniem pierwszej grupy inwalidzkiej, nie posiada żadnych oszczędności , papierów wartościowych. Skarżący wyjaśnił również, że w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego tj. ziemi i budynków w tym budynku mieszkalnego, posiada dożywotnią służebność mieszkania (pokój wraz z możliwością korzystania z łazienki i kuchni). Skarżący współfinansuje utrzymanie domu. Łączny dochód dwuosobowej rodziny wynosi [...] zł. Skarżący wskazał również miesięczne koszty utrzymania rodziny. Zaliczył do nich wydatki na leki – [...] zł, woda – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, śmieci – [...] zł, dwa telefonu komórkowe – [...] zł, opał na zimę – [...] zł, paliwo – [...] zł, spłata kredytu na zakup kosiarki – [...] zł, utrzymanie samochodu – [...] zł. Do wniosku skarżący załączył dwa odcinki renty. Wynika z nich, że skarżący uzyskuje świadczenie w wysokości [...] zł, a jego żona otrzymuje rentę w kwocie [...] zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie [...]złotych ([...] złotych), ewentualne przyszłe koszty postępowania (opłaty kancelaryjne, wpis od skargi kasacyjnej) jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącego podstawę utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowi dochód z renty inwalidzkiej w łącznej wysokości 1484,35 zł. Skarżący i jego żona nie posiadają majątku (przekazali gospodarstwo rolne), nie posiadają oszczędności, wartościowych przedmiotów. Skarżący ponosi koszty utrzymania (miesięcznie około 667 zł bez żywności) oraz kupuje opał na zimę (około 500 zł) i ubezpiecza samochód (300 zł). W związku powyższym wskazać należy, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.