V SA/Wa 1608/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi V.M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; - oddala skargę - Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "organ odwoławczy") decyzją z [...] kwietnia 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania obywatela [...] H. V. M. (dalej: "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji" lub "Wojewoda") z [...] stycznia 2011 r., nr [...], orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i dokonanej ocenie prawnej. W dniu 25 czerwca 2010 r. skarżący wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wniosek uzasadnił wykonywaniem pracy oraz prowadzeniem działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z [...] stycznia 2010 r. Wojewoda odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanki z art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.), ponieważ prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza nie jest korzystna dla gospodarki narodowej. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie wnosząc w nim o zmianę decyzji i udzielenie zezwolenia na zamieszkanie w Polsce w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Polemizując z uzasadnieniem decyzji organu I instancji wskazywał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest korzystna dla gospodarki narodowej, świadczy o tym to, że spółka odprowadza podatki do Skarbu Państwa i inne należności oraz przyczynia się do funkcjonowania i rozwoju innych lokalnych firm, czego Wojewoda przy wydawaniu decyzji nie wziął pod uwagę. Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie stwierdził, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza w ramach spółki sp. z o.o. nie przynosi korzyści gospodarce narodowej. Organ wskazał, że skarżący przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego przez Wojewodę [...] decyzją z [...] października 2009 r., z terminem ważności do 31 sierpnia 2010 r. w uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że "[...]" Sp. z o.o. została założona [...] lutego 2009 r. i wpisana do Krajowego Rejestru Przedsiębiorców [...] lipca 2009 r. Skarżący posiadał zezwolenie na pracę w tej spółce na stanowisku członka zarządu z wynagrodzeniem brutto 2500 zł. Z uwagi na fakt, iż skarżący prowadził działalność gospodarczą stosunkowo krótko i nie miał możliwości jej rozwinięcia, organ I instancji udzielił mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wskazując, że przedmiotowe zezwolenie jest szansą na odnalezienie się cudzoziemca w rzeczywistości gospodarczej i zaznajomienia się z realiami polskiego rynku. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący posiada 90% udziałów spółki, 10% udziałów posiada były teść skarżącego M. G.. Skarżący aktualnie pełni w spółce funkcję członka zarządu, na podstawie umowy o pracę na pełny etat jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 1900 zł brutto. Przedmiotem działalności spółki jest prowadzenie restauracji, która posiada ustabilizowaną sytuację na rynku usług gastronomicznych. W spółce zatrudniona jest także obywatelka Polska I. G. żona współwłaściciela, która pełni funkcję prezesa zarządu, na stanowisku kelner, barman z wynagrodzeniem miesięcznym 1500 zł brutto. Ponadto spółka zawarła dwie umowy o dzieło z 12 lutego 2011 r. i 15 lutego 2011 r. (ważne do 28 lutego 2012 r.) z obywatelami Polski B. J. i D. F. w zakresie utrzymania czystości pomieszczeń restauracyjnych i wykonywania prac gospodarczych i dozorowania restauracji z wynagrodzeniami odpowiednio za 800 zł i 500 zł brutto. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że działalność spółki nie przyczynia się do spadku bezrobocia na lokalnym rynku pracy, gdyż dwaj nowi pracownicy posiadają umowy o dzieło na czas określony, pracodawca nie zabezpiecza im pokrycia kosztów ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Łączna wysokość ich zarobków brutto 1300 zł jest niższa, niż pozostałych pracowników z osobna. Organ odwoławczy zauważył, że spółka funkcjonuje od 2009 r., a z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu CIT – 8, wynika, że w tym czasie nie odnotowała zysków. Strata spółki w okresie od 18 lutego do 31 grudnia 2009 r. wyniosła 1.527 zł, zaś w 2010 r. wzrosła do 31.825,84 zł. W tej sytuacji nie można mówić o korzystności spółki dla gospodarki narodowej. Szef Urzędu odnosząc się do oświadczenia przedstawiciela spółki, że strata poniesiona w 2010 r. spowodowana była odpisami amortyzacyjnymi sprzętu gastronomicznego i wyposażenia restauracji, podkreślił, iż powyższe inwestycje nie przynoszą korzyści gospodarce Państwa Polskiego, lecz wyłącznie właścicielom spółki. Tym samym uznał, że działalność prowadzona przez skarżącego w ramach spółki nie spełnia wymagań przesłanek wymienionych w art. 53 ust. 1 pkt ustawy o cudzoziemcach. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że nie jest to działalność, która przyczynia się do wzrostu inwestycji, transferu technologii oraz nie wprowadza korzystnych innowacji na terytorium Polski. Skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu odwoławczego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił: 1. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż prowadzona przez cudzoziemca działalność gospodarcza nie przyczynia się do korzystnego wpływu na gospodarkę narodową, podczas gdy analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosków przeciwnych; 2. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawdy obiektywnej poprzez wybiórczą i pobieżną analizą dowodów, wyrażającą się nieuwzględnieniem okoliczności dotyczących przekazywania przez spółkę "[...]" do budżetu państwa podatków oraz innych należności oraz przyczyniania się do funkcjonowania i rozwoju innych, lokalnych firm, a zatem okoliczności świadczących o istnieniu korzystnego wpływu działalności spółki "[...]" na gospodarkę narodową, które skutkować winny udzieleniem skarżącemu zezwolenia na pobyt na czas określony; 3. naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego poprzez pominięcie okoliczności dotyczących rosnących w ostatnim czasie dochodów prowadzonej przez skarżącego spółki oraz pominięcie uznania osiągniętego przez cudzoziemca w 2010 r. dochodu oraz odprowadzonego przez niego w związku z tym podatku dochodowego jako jednej z korzyści finansowych, jakie Państwo Polskie osiąga z tytułu zezwolenia cudzoziemcowi na zamieszkanie na terytorium RP. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podnoszone zarzuty nie dają podstaw do jej eliminacji z obrotu prawnego. Na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o cudzoziemcach – zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane lub prowadzi działalność gospodarczą na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej, korzystną dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczyniającą się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy. Stosownie zaś do art. 53 ust. 4 – cudzoziemiec, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, wykonujący lub zamierzający wykonywać pracę w utworzonej przez siebie spółce komandytowej, spółce komandytowo-akcyjnej, spółce z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółce akcyjnej albo w takiej spółce, do której przystąpił lub objął bądź nabył jej udziały lub akcje, jest obowiązany wykazać, że działalność tej spółki spełnia warunki określone w ust. 1 pkt 2. Treść powołanych przepisów mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie wskazuje, że w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, cudzoziemiec uzyska zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą korzystną dla gospodarki narodowej. Korzyść dla gospodarki przejawiać się może wzrostem inwestycji, transferem technologii, wprowadzaniem korzystnych innowacji lub tworzeniem nowych miejsc pracy. W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska skarżącego o nie zastosowaniu przez organy art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, a tym samym błędnej wykładni cyt. wyżej art. 53 ust. 4. Zauważyć należy, że ustawodawca posługując się pojęciem "działalność korzystna dla gospodarki narodowej", nie przedstawił definicji tego pojęcia. Ustawodawca nie wskazał również zamkniętego katalogu cech charakteryzujących "działalność korzystną dla gospodarki narodowej" wymieniając w przepisie, że działalność w szczególności powinna się przyczyniać do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji i tworzenia nowych miejsc pracy. Powołane przykładowo cechy takiej działalności stanowią wskazówkę interpretacyjną, która wymaga wykazania związku pomiędzy prowadzoną działalnością gospodarczą, a konkretnymi korzyściami dla gospodarki narodowej (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2005 r., sygn. akt II OSK 201/05, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 112). Takiej też interpretacji dokonał organ administracji. W rozpoznawanej sprawie prowadzona przez skarżącego spółka "[...]" nie przyczynia się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji w gospodarce narodowej. Powołane okoliczności w żaden sposób nie zostały wykazane przez skarżącego. Organ słusznie zauważył, że oceniając przesłankę "korzystności", należy również mieć na uwadze wysokość osiąganych przez spółkę dochodów i kwoty odprowadzanych w związku z prowadzoną działalnością świadczeń do budżetu państwa (np. z tytułu podatku dochodowego, składek na ubezpieczenia społeczne). Z punktu widzenia gospodarki zasadne wydaje się promowanie rozwoju przedsiębiorstw przynoszących znaczące korzyści finansowe, natomiast ograniczanie dostępu do rynku podmiotów, które wykazują niewysokie dochody albo straty. Dlatego wysokie dochody, a przez to wysokie wpływy do budżetu państwa z tytułu należności podatkowych mogą uzasadniać pozytywne rozpatrzenie sprawy w sytuacji, gdy brak jest innych okoliczności uzasadniających przyjęcie, że spełniona została przesłanka określona w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że obecnie spółka nie przynosi zysków. Ze sprawozdań finansowych spółki wynika, że w 2009 r. spółka poniosła stratę w wysokości 1.527 zł, a w 2010 r. strata wyniosła 37.583,26 zł. W związku z powyższym spółka nie odprowadziła podatku na rzecz Skarbu Państwa, nie można więc przyjąć, iż działalność spółki "[...]" przyniosła korzyść dla Państwa Polskiego w tym obszarze. Duży obrót akcentowany w skardze nie ma przełożenia na zysk dla gospodarki narodowej w przypadku wykazywania strat po stronie spółki, podobnie jak wzrastający przychód spółki nie jest wystarczający, aby mówić o korzystności dla gospodarki narodowej. Przy czym należy podzielić opinię organów administracji, że nawet fakt uiszczania przymusowych danin na rzecz państwa polskiego nie oznacza wprost, że podmiot gospodarczy prowadzi działalność korzystną dla gospodarki narodowej. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że z aktualnej umowy o pracę samego skarżącego wynika, że – w stosunku do poprzedniej umowy o pracę przedstawionej przy wniosku pierwotnym – jego zarobki uległy obniżeniu z 2500 zł brutto do 1900 zł brutto, co także świadczy o słabej kondycji finansowej spółki. Nie można również stwierdzić, że spółka "[...]" przyczynia się do spadku bezrobocia. Spółka "[...]" nie zatrudnia wiele osób, bo oprócz skarżącego i małżonki udziałowca spółki I. G. spółka zatrudniła (na podstawie umowy o dzieło) jednie dwoje obywateli polskich B. J. oraz D. F. z bardzo niskim wynagrodzeniem odpowiednio 800 i 500 zł brutto. Powyższe nie daje podstaw do przyjęcia, iż skarżący wykazał znaczącą rolę spółki, jako pracodawcy choćby na lokalnym rynku pracy. Nie sposób bowiem uznać, że stworzenie zaledwie kilku miejsc pracy przyczynia się do spadku bezrobocia i dlatego wpływa korzystnie na gospodarkę narodową w rozumieniu art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Sąd zauważa także, że o ile pierwsze zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony organ udzielił skarżącemu na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, argumentując to szansą odnalezienia się cudzoziemca w rzeczywistości gospodarczej i zaznajomienia się z realiami polskiego rynku, to przy drugim zezwoleniu organ ocenia już w jaki sposób i na jaką skalę w tym okresie spółka prowadzi działalność oraz czy zrealizowała plany. Biorąc pod uwagę wyżej opisaną działalność spółki "[...]" oraz jej dotychczasowe wyniki finansowe w zestawieniu z Biznes planem spółki z przedstawionym 21 sierpnia 2009 r. do pierwotnego wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, stwierdzić należy, że spółka nie zrealizowała zamierzonych celów. Z Biznes planu wynikało bowiem m.in., że spółka "[...]" (oprócz skarżącego) miała zatrudniać 6 pracowników z minimalnym wynagrodzeniem brutto 1276 zł, a miesięczny zysk spółki miał wynosić 22.250 zł, co w rzeczywistości nie zostało osiągnięte nawet w połowie. Odnosząc się do zarzutu skargi, że organ nie wziął pod uwagę oświadczeń czterech podmiotów gospodarczych z 28 stycznia 2011 r. o współpracy handlowej ze spółka "[...]", Sąd stwierdza, że to, iż spółka prowadząca działalność gastronomiczną musi współpracować z innymi podmiotami gospodarczymi jest rzeczą oczywistą. Przy czym z oświadczeń tych nie wynika, w jaki sposób i na ile działalność ta wpływa pozytywnie na wynik finansowy innych podmiotów, czy ewentualny upadek spółki "[...]" może także spowodować problemy w istnieniu tychże podmiotów gospodarczych. W związku z brakiem takich informacji trudno znaleźć przesłanki do uznania, że sam fakt współpracy gospodarczej handlowej jest korzystny dla gospodarki narodowej. Tak więc nie wzięcie pod uwagę tych oświadczeń przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na wynik zapadłego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego należy stwierdzić, iż są one bezpodstawne. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Skarżący miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Analiza akt nie wskazuje dowolności w ustaleniach faktycznych, niekorzystnej, pozbawionej logiki rozumowania interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy też wybiórczego traktowania zgromadzonego materiału dowodowego. Ustalenia organu są logiczne, stanowcze, oparte na materiale dowodowym i wystarczające do merytorycznego orzekania w sprawie (art. 80 k.p.a.). Wyjaśnić również należy, iż zasada uwzględnienia słusznego interesu obywateli z art. 7 k.p.a. nie może powodować naruszenia prawa materialnego w sprawach, w których ustawodawca wprowadził instytucję decyzji związanej. Do tego rodzaju spraw, w których przepisy prawa materialnego determinują treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej należy kontrolowana decyzja. Wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony – doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Ponadto, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, negatywne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie pozbawia skarżącego możliwości dalszego, legalnego przebywania i prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosownej wizy pobytowej. Przepisy ustawy o cudzoziemcach przewidują możliwość wydania przez polskiego konsula wizy pobytowej w celu prowadzenia działalności gospodarczej, bez konieczności wykazywania, iż prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza jest korzystna dla gospodarki narodowej. Wiza pobytowa w celu prowadzenia działalności gospodarczej może być długoterminowa (por. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 października 2004 r., sygn. akt V SA/Wa 627/04). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż trafnie organy uznały, że cudzoziemiec nie wypełnił przesłanek jakie niesie ze sobą dyspozycja art. 53 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 53b ust.1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, co zobligowało organ - na mocy art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Z tych też względów, biorąc za podstawę art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.