V SA/Wa 1609/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. oddala skargę Przedmiotem skargi A.W. z dnia [...] września 2009 r. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. dnia [...] maja 2003 r nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] maja 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją nr [...] uznał zgłoszenie celne nr [...] za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej, pochodzenia towaru i wymiaru cła. Pismem z dnia 20 czerwca 2003 r. pełnomocnik A.W. złożył odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] maja 2003 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej [...] w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2003 r. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby wskazał, że decyzja uznająca ww. zgłoszenie celne z dnia [...] czerwca 2000 r. za nieprawidłowe, zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa, (dalej ,,O.P.’’) uznawana zastała za doręczoną w dniu 29.05.2003 r. W dniu 20 stycznia 2005 r. A.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie wydane w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W wyniku jej rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. wydanym w sprawie sygn. akt VSA 3814/03 oddalił skargę na zaskarżone postanowienie organu celnego, którym stwierdzano uchybienie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Od powyższego wyroku złożono skargę kasacyjną, która postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2005 r. została odrzucona. Pismem z dnia 29 listopada 2004 r. pełnomocnik Strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2003 r. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że pełnomocnikowi Strony faktycznie doręczono przedmiotową decyzję dopiero w dniu 9 czerwca 2003 r. i złożył on odwołanie w dniu 18 czerwca 2003 r. zachowując dwutygodniowy termin do wniesienia odwołania co uzasadniało jego przekonanie o prawidłowości złożonego odwołania. Podkreślono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. oddalił skargę Strony na postanowienie wydane w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez A.W., dlatego też zdaniem Strony dopiero od daty tego wyroku, tj. od 25 listopada 2004 r. rozpoczął bieg siedmiodniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu. Wyjaśniono przy tym, iż wcześniej Strona pozostawała w błędnym przeświadczeniu o prawidłowości złożonego przez siebie w dniu 18 czerwca 2003 r. odwołania od ww. decyzji z dnia [...] maja 2003 r. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] maja 2003 r. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz.802 ze zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV – ustawy Ordynacja podatkowa. Wskazując na unormowania zawarte w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej organ wyjaśnił, że aby można było przywrócić termin do wniesienia odwołania, muszą być spełnione kumulatywnie cztery przesłanki. Powołano, iż w niniejszej sprawie pełnomocnik Strony składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie dopełnił czynności polegającej na złożeniu wraz z wnioskiem odwołania od decyzji organu I instancji. Ponadto, zdaniem Dyrektora, nie został wykazany brak winy w uchybieniu terminu, co także jest przesłanką do przywrócenia terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższe postanowienie, pełnomocnik A.W. podniósł naruszenie prawa materialnego – art. 121, art. 148, art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa – poprzez: - niezastosowanie i nieuwzględnienie zasady zaufania do organu, określonej w art. 121 Ordynacji podatkowej, - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 148 oraz 150 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że zaskarżone postanowienie w sposób wadliwy uznaje za skutecznie doręczoną zastępczo Skarżącemu decyzję organu w dniu 20 maja 2003 r., podczas gdy ówczesny pełnomocnik osobiście odebrał przesyłkę pocztową w dniu 2 czerwca 2003 r. i ta data winna zostać uznana za datę doręczenia decyzji stronie od której to zaczyna bieg termin do wniesienia odwołania od decyzji – co też zostało uczynione. Wskazał, że jego zdaniem Dyrektor Izby Celnej dokonał błędnej wykładni art. 150 Ordynacji podatkowej przez co nie zastosował on przepisu art. 148 tej ustawy. Skutkowało to odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, co jest ograniczeniem możliwości ochrony swych praw przez strony postępowania jak również stoi w sprzeczności do zasady wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej – zasady prowadzenia postępowania przez organy podatkowe w sposób budzący do nich zaufanie. Skarżący podniósł także, że urząd pocztowy awizował nadejście przesyłki zawierającej decyzję podatkową w sposób przewidziany dla zawiadomienia o nadejściu zwykłego listu poleconego, a nie w sposób przewidziany dla doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym – przez co Strona została wprowadzona w błąd, a to jest sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania przez organy podatkowe w sposób budzący do nich zaufanie. Podkreślił, że zgodnie z art. 148 Ordynacji podatkowej doręczenie właściwe jest sposobem doręczenia, który powinien być traktowany jako reguła w postępowaniu administracyjnym, a przepis art. 150 Ordynacji podatkowej może być zastosowany jedynie w przypadku, gdy zachodzi niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148. Jego zdaniem przepis ten regulujący fikcję doręczenia nie zawiera opcji, iż w przypadku odbioru przez adresata pisma po upływie 7 dni od otrzymania awiza doręczenie właściwe przestaje być skuteczne. Zaś w niniejszej sprawie doszło do błędnej wykładni tego przepisu polegającej na zawężeniu możliwości stosowania go tylko do przypadku odbioru faktycznego w czasie biegu terminu do uznania za doręczone pisma z wykorzystaniem fikcji doręczenia. Nadto wskazał, iż z przepisów regulujących sposób doręczania właściwego nie wynika żaden termin, po którym należałoby uznać dokonanie doręczenia właściwego za niemożliwe. W ocenie Skarżącego niewątpliwym brakiem winy strony jest wniesienie odwołania w terminie liczonym od daty otrzymania decyzji – strona nie ma bowiem obowiązku domniemywania innego liczenia terminu niż daty faktycznego jej doręczenia. Skarżący wyjaśnił także, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie zawitym 7 dni od daty ustalenia wyrokiem, iż doszło do uchybienia terminowi wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie, a wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone oświadczenie dotyczące odwołania już znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej. Zdaniem Skarżącego zważywszy, iż jego uprzednie odwołanie znajdywało się już w aktach sprawy nie było zatem potrzeby ponownego składania tegoż odwołania. Określając żądanie złożonej skargi Skarżący zwrócił się o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w sprawie według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art., 1 § 1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej: ,,p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie tegoż rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Rozważając w tym kontekście skargę stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks Celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej: "o.p.". Przepis art. 162 § 1 o.p. stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z przepisem § 2 wskazanego wyżej artykułu, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Zgodnie z unormowaniem art. 162 § 3 o.p., przywrócenie terminu do złożenia odwołania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. Sąd wskazuje, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową, co jednoznacznie wynika z art. 162 § 4 o.p. Przepisy art. 162 § 1 i § 2 o.p. ustanawiają cztery przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które muszą wystąpić kumulatywnie, a mianowicie: 1. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuści się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła ona usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: wyrok NSA z 2.11.2000r, sygn. akt VSA 348/00). 2 wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu 3. zachowanie przez zainteresowanego zawitego (nieprzywracalnego) terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia wniosku wynosi 7 dni i zaczyna biec od dnia ustania przyczyny uchybienia. 4. dopełnienie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, tej czynności dla której był ustanowiony termin – tutaj wniesienie odwołania. Czynność procesową należy zatem dopełnić, nie czekając na przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie pełnomocnik Strony nie dopełnił łącznie wskazanych powyżej czterech przesłanek do przywrócenia terminu uchybionej czynności. Pismem z dnia 29 listopada 2004 r. pełnomocnik strony złożył podanie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, jednakże nie dopełnił równocześnie czynności polegającej na złożeniu (wraz z wnioskiem) odwołania od decyzji I instancji. Wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art. 162 § 2 o.p. i utrwalonego stanowiska orzecznictwa w tej kwestii, nie można zgodzić się z zawartym w skardze twierdzeniem, iż wobec tego, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone oświadczenie dotyczące odwołania już znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego, nie było potrzeby ponownego składania tegoż odwołania. Zasadnie organ ocenił również, że w przedmiotowej sprawie pełnomocnik Skarżącego nie wykazał, iż zaistniały jakiekolwiek przeszkody, których nie można usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika, że okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest pozostawanie przez stronę i jej pełnomocnika w przeświadczeniu, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone w przypisanym terminie. Istotnym jest, iż w decyzji zawarte jest pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. Ponadto twierdzenie pełnomocnika Skarżącego, że o uchybieniu terminowi dowiedział się dopiero w dniu 25 listopada 2004 r., to jest po wydaniu przez WSA wyroku, nie jest wiarygodne, gdyż w dniu 12 sierpnia 2003 r. i 22 sierpnia 2003 r. doręczono Stronie i pełnomocnikowi postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2003 r. stwierdzające to uchybienie. Tak więc już w dacie 12 sierpnia 2003 r. pełnomocnik strony powziął informację o niedochowaniu ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] maja 2003 r. Słusznie zatem organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie zostały łącznie spełnione przesłanki określone w art. 162 o.p. uprawniające do przywrócenia terminu na wniosek zainteresowanego. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 148 i 150 o.p., wskazać należy, iż kwestia doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2003 r. została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25.11.2004r., sygn. akt V SA 3814/03, nie ma więc potrzeby zajmować się nią w niniejszym postępowaniu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.