V SA/Wa 161/25

WyrokWSA w Warszawie2025-07-08

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Tomasz Zawiślak, Bożena Dąbkowska – Mastalerek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza obywatelowi Ukrainy, który uzyskał zgodę Ministra Zdrowia, może być uzasadniona brakiem znajomości języka polskiego, jeśli ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy odsyła do konkretnych przepisów ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, które nie wymieniają znajomości języka polskiego jako przesłanki?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza obywatelowi Ukrainy z powodu braku znajomości języka polskiego jest niezasadna, jeśli ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, odsyłając do art. 7 ust. 2a pkt 3-5 i 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, nie wymienia znajomości języka polskiego jako przesłanki. Samorząd lekarski nie może wprowadzać dodatkowych wymagań, które nie są przewidziane w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.
Stan faktyczny
Lekarz obywatel Ukrainy zwrócił się o przyznanie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza, wpisanie na listę członków Okręgowej Izby Lekarskiej oraz wydanie dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza", posiadając zgodę Ministra Zdrowia. Okręgowa Rada Lekarska odmówiła przyznania prawa wykonywania zawodu, powołując się na negatywny wynik weryfikacji znajomości języka polskiego. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej utrzymało w mocy uchwałę ORL. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie uchwały, uznając odmowę za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie i zasądził od Prezydium NRL na rzecz R. H. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak Asesor WSA - Bożena Dąbkowska – Mastalerek (spr.) Protokolant st. specjalista Marcin Wacławek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi R. H. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 21 listopada 2024 r. nr 146/24/IX-O w przedmiocie odmowy przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie z dnia 4 września 2024 r. nr 416/R-IX/24; 2. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz R. H. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej podjęło w dniu 21 listopada 2024 r. uchwałę nr 146/24/lX-O, którą utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie z dnia 4 września 2024 r., nr 416/R-IX/24, w sprawie odmowy przyznania [...] warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza, odmowy wpisania na listę jej członków OIL w Warszawie, odmowy wpisu do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów, odmowy wydania dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza". Ww. lekarz obywatel Ukrainy, w dniu 1 lipca 2024 r. zwrócił się do ORL o przyznanie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza na podstawie decyzji Ministra Zdrowia nr 2696/2023/L z dnia 22 września 2023 r. a w związku z powyższym również o wpisanie na listę członków Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie i wpis do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie oraz wydanie dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza". Do wniosku, o którym mowa powyżej załączone zostały następujące dokumenty: 1. decyzja Ministra Zdrowia - udzielająca zgody na samodzielne wykonywanie zawodu lekarza przez stronę w podmiocie leczniczym, przez okres 5 lat od dnia wydania dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza", o którym mowa w art. 7 ust. 13 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2022 r. poz. 1731 ze zm.) z zastrzeżeniem, że przez pierwsze trzy miesiące zatrudnienia w zawodzie lekarza na terytorium RP wykonywać będzie zawód pod nadzorem lekarza posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty; 2. dyplom TA nr [...] potwierdzający przyznanie kwalifikacji lekarza po ukończeniu Ukraińskiej Medycznej Akademii Stomatologicznej z suplementami, certyfikat przyznania tytułu lekarza specjalisty w specjalności ortopedia traumatologia ważny do 27 czerwca 2018 r. zaświadczenie o nadaniu kategorii kwalifikacyjnej w specjalności pierwszej ortopedia i traumatologia ważnej do 8 września 2025 r. , zaświadczenie o nadaniu kategorii kwalifikacyjnej w specjalności ortopedia i traumatologia kategoria druga ważne do 3 kwietnia 2023 r., zaświadczenie o nadaniu kategorii kwalifikacyjnej w specjalności wyższej ortopedia i traumatologia, zaświadczenie o odbyciu internatury, zaświadczenie o podniesieniu kwalifikacji, orzeczenie o stanie zdrowia, wyciąg z Ewidencji informacji o pociągnięciu osoby do odpowiedzialności karnej i skazaniu za przestępstwo, promesa zatrudnienia, oświadczenie lekarza o zobowiązaniu do pełnienie nadzoru, oświadczenie lekarza o niekaralności, oświadczenie lekarza o znajomości języka polskiego, zawiadomienie o nadaniu nr pesel, kopia paszportu. W związku ze złożonym wnioskiem skarżący został zaproszony na posiedzenie Zespołu ds. weryfikacji znajomości języka polskiego. Wnioskodawca stawił się w wyznaczonym terminie na posiedzeniu i poddał się weryfikacji znajomości języka polskiego przez ww. Zespół ds. weryfikacji znajomości języka polskiego jednak nie uzyskał minimalnej wymaganej ilości punktów. Zespół stwierdził, że lekarz nie posiada znajomości języka polskiego w stopniu umożliwiającym wykonywanie zawodu lekarza. W uchwale z dnia 4 września 2024 r. ORL w Warszawie odmówiła skarżącemu: a) przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza na podstawie i warunkach wynikających z decyzji Ministra Zdrowia z dnia 22 września 2023 r.; b) wpisania na listę członków Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie; c) wpisu do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie; d) wydania dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza". W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego Prezydium NRL uchwałą z dnia 21 listopada 2024 r. utrzymało w mocy ww. uchwałę ORL w Warszawie. Uchwała została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 z czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167), art. 7 ust. 9, 10 i 13 ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2024 r. poz. 1287), z art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 854), art. 39 ust. 1 pkt 12 i art. 40 ust. 4 w związku oraz uchwały Nr 2/10/VI Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 12 lutego 2010 r. w sprawie upoważnienia Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej do działania w imieniu Naczelnej Rady Lekarskiej. W uzasadnieniu uchwały Prezydium NRL przywołało treść art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy oraz wskazało, że zgodnie z art. 7a ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej, określi, w drodze rozporządzenia zakres znajomości języka polskiego w mowie i piśmie, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, mając na względzie w szczególności zakres uprawnień zawodowych określonych w art. 2. Z przepisów wydanego na tej podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu znajomości języka polskiego w mowie i piśmie, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz egzaminu ze znajomości języka polskiego, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty (Dz. U. z 2021 r. poz. 2181) wynika, że lekarz, lekarz dentysta będący obywatelem państwa innego niż Rzeczpospolita Polska, ubiegający się o przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza albo prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany znać język polski w mowie i piśmie w stopniu umożliwiającym: 1. stosowanie w mowie i piśmie prawidłowej terminologii medycznej, obejmującej mianownictwo anatomiczne, fizjologiczne, patofizjologiczne, stanów metabolicznych, rozpoznań, stanów chorobowych, procedur i zabiegów; 2. rozumienie tekstu pisanego, a w szczególności korzystanie z fachowej literatury i piśmiennictwa lekarskiego oraz przepisów regulujących wykonywanie zawodu lekarza lub lekarza dentysty w Rzeczypospolitej Polskiej; 3. porozumiewanie się z pacjentami, lekarzami, lekarzami dentystami i przedstawicielami innych zawodów medycznych, a w szczególności poprawne przeprowadzanie wywiadów lekarskich, udzielanie przystępnych i zrozumiałych dla pacjenta porad i informacji, przekazywanie danych o pacjencie, a także czynne uczestniczenie w konsyliach i konsultacjach oraz naradach i szkoleniach zawodowych; 4. redagowanie tekstów zgodnie z zasadami gramatyki i ortografii oraz czytelne odręczne prowadzenie dokumentacji medycznej, wypisywanie recept oraz skierowań na badania diagnostyczne i specjalistyczne, a także wydawanie orzeczeń i opinii lekarskich. Zdaniem Prezydium NRL nie jest dopuszczalny taki standard komunikacji, w którym lekarz nie posługuje się językiem, którym włada przeciętny pacjent, któremu lekarz ma udzielać świadczeń zdrowotnych w kraju pacjenta. Organy samorządu lekarskiego są zaś umocowane do weryfikacji spełniania wymogów dostępu do wykonywania zawodów lekarza i lekarza dentysty. Ponadto zwrócono uwagę, że wymóg znajomości języka polskiego, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza w Polsce, został również nałożony przepisem art. 53 dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. (Dz. U. UE z dnia 30 września 2005 r., nr L 255/22; dalej: dyrektywa 2005/36/WE) w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, zgodnie z którym osoby, których kwalifikacje podlegają uznaniu, muszą posiadać znajomość języków niezbędną do wykonywania danego zawodu w przyjmującym Państwie Członkowskim. Organ odwołał się także do ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 672). Zgodnie z art. 4 powołanej ustawy język polski jest językiem urzędowym: 1) konstytucyjnych organów państwa;  2) organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne; 3) terenowych organów administracji publicznej; 4) instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych; 5) organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne; 6) organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Organ podkreślił, że podmioty lecznicze takie jak szpital są podmiotami wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ww. ustawy, dlatego odnoszą się do nich postanowienia art. 5 ustawy o języku polskim, zgodnie z którym, jak wyżej wskazano i co należy raz jeszcze podkreślić, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ten stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Wymóg znajomości języka polskiego niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza w Polsce został nałożony norma art. 53 dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. W ocenie Prezydium NRL wymóg znajomości języka polskiego jest wymogiem kwalifikacyjnym, uprawniającym do wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty, a organy samorządu lekarskiego są umocowane do weryfikacji spełniania wymogów dostępu do wykonywania zawodów lekarza i lekarza dentysty, w tym wymogu znajomości języka polskiego. Zgodnie bowiem z Konstytucją RP organem sprawującym nadzór, pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów lekarza i lekarza dentysty - w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony - są organy samorządu zawodowego - samorządu lekarskiego. Samorząd lekarski jest samorządem zawodowym i działa na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich, a jego zakres działania na poziomie ustrojowym wyznacza treść art. 17 Konstytucji RP stanowiąc, że samorządy zawodowe utworzone na podstawie ustawy mają reprezentować osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawować pieczą nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Zasada ta została powtórzona w treści art. 2 ust. 2 ustawy o izbach lekarskich. Sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodów lekarza i lekarza dentysty jest więc jednym z najważniejszych zadań samorządu lekarskiego i musi być realizowane w wyraźnie określonych w Konstytucji granicach i celu. [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 21 listopada 2024 r. nr 146/24/IX-O. Postawił zarzuty: 1.1. naruszenia przepisów prawa procesowego tj.: 1. wskazanego w podstawie rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., na podstawie którego organ utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę ORL, polegające na utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I Instancji pomimo tego, że w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały nie wskazano materialno-prawnej podstawy rozstrzygnięcia w zakresie odnoszącym się do rzekomo niespełnionych przez skarżącego przesłanek, które miałyby uzasadniać odmowę przyznania skarżącemu warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza; 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej uchwały organu I Instancji, mimo że istniały podstawy, aby na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić uchwałę organu I instancji i rozstrzygnąć co do istoty sprawy albo przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia; 3. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na nieprzedstawieniu przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały argumentacji przemawiającej za podjętym rozstrzygnięciem, niewskazaniu materialno-prawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz na nie odniesieniu się przez organ do zarzutów skarżącego przedstawionych w odwołaniu, która to wadliwość przemawia za eliminacją uchwały organu I instancji z obrotu prawnego, a w konsekwencji - przeprowadzeniem w sprawie postępowania oraz wydaniem rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem skarżącego. W szczególności za takie uzasadnienie nie należy uznawać rozważań organu dotyczących: (i) oparcia rozstrzygnięcia na poza ustawowej przesłance znajomości języka polskiego; (ii) forsowaniu przez organ koncepcji bezpośredniego stosowania przepisów dyrektywy2005/36/WE, która wedle oryginalnej wykładni organu, pomimo braku stosownego rozstrzygnięcia w tym zakresie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, miałaby przemawiać za pomijaniem przez NRL krajowych przepisów prawa - w szczególności kolejnych ustępów art. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty; 4. naruszenia art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na niewzięciu przez organ pod uwagę faktu notoryjnego - trwania konfliktu zbrojnego na Ukrainie oraz posiadania przez skarżącego obywatelstwa ukraińskiego, które ostatecznie skutkowało niezastosowaniem w odniesieniu do skarżącego norm prawa materialnego, na podstawie których powinien on uzyskać warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza; 5. naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. polegającego na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego w postaci decyzji Ministra Zdrowia z dnia 28 kwietnia 2023 r. nr 924/2023/L wyrażającej zgodę na wykonywanie zawodu lekarza przez skarżącego, polegające na uznaniu, że to na etapie postępowania przed organami samorządu lekarskiego, a nie na etapie postępowania administracyjnego przed Ministrem Zdrowia badane jest spełnienie ustawowych przesłanek wydania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza, w konsekwencji czego organ błędnie przyjął, że skarżący nie spełnia wymogów przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza; 6. naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a., polegającego na powieleniu przez organ błędnej oceny organu I instancji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nierozstrzygnięciu wątpliwości co do treści norm prawnych dekodowanych z art. 7 ust. 9,10,13 i 21 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty na korzyść skarżącego - tj. tego czy ORL jest uprawniona do dokonywania arbitralnej oceny znajomości języka polskiego przez lekarza, podczas gdy: - takie przesłanki nie wynikają z prawa powszechnie obowiązującego; - ocena spełnienia przesłanek niewynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego została dokonana w oparciu o środki ustawowe nieznane ustawie o zawodzie lekarza i lekarza dentysty; - przepisy prawa powszechnie obowiązującego lub przepisy samorządu lekarskiego nie przewidują, że w postępowaniu w przedmiocie przyznania prawa wykonywania zawodu jest badana znajomość języka polskiego; 7. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 11 i 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ wydający uchwałę nie naruszył i nie przekroczył granic uznaniowości uchwały ORL w Warszawie podczas gdy przesłanka "znajomości języka polskiego" nie powinna być zgodnie z art. 7 ust. 9 w zw. z art. 2 ust. 2a pkt 3-5 i pkt 7 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty badana przez ORL w Warszawie, a badanie jej spełnienia odbywa się w postępowaniu przed Ministrem Zdrowia; 8. art. 7 ust. 9 w zw. z art. 7 ust. 2a pkt 1 ustawy o wykonywaniu zawodu lekarza i lekarza dentysty polegającego na pozbawieniu mocy dowodowej oświadczenia skarżącego o znajomości języka polskiego i oparcie rozstrzygnięcia na środkach dowodowych nieznanych ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty; 9. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżący posługuje się językiem polskim w stopniu podstawowym, podczas gdy skarżący posługuje się językiem polskim w stopniu wystarczającym do wykonywania świadczeń zdrowotnych; 10. naruszenia art. 79a § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej uchwały bez uprzedniego wskazania przesłanek zależnych od skarżącego, które zdaniem ORL nie były spełnione lub wykazane, a także bez informowania skarżącego o zgromadzeniu w sprawie materiału dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się nt. tego materiału dowodowego, a co skutkowało wydaniem Zaskarżonej Uchwały niezgodnej z żądaniem Skarżącego, co świadczy również o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania; 11. naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które jest sprzeczne ze słusznym interesem obywateli oraz interesem społecznym - zatrudnieniem lekarza, który wspomógłby polski system opieki zdrowotnej w udzielaniu świadczeń zdrowotnych ukraińskim uchodźcom - w kontekście tej okoliczności niezwykle ważne jest, aby świadczenia opieki zdrowotnej przebywającym w Polsce obywatelom Ukrainy były udzielane przez lekarzy znających język ukraiński, a nie przez lekarzy znających jedynie język polski. Jest to gwarancją zachowania tajemnicy lekarskiej; 12. naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a., polegającego na powieleniu przez organ błędnej oceny organu I instancji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nierozstrzygnięciu wątpliwości co do treści norm prawnych dekodowanych z art. 7 ust. 21 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty oraz art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy na korzyść skarżącego - tj. tego jak należy rozumieć fikcję prawną wynikającą z ust. 21 w kontekście brzmienia art. 61 ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, podczas gdy prawidłowe zastosowania przedmiotowej normy prawnej powinno objawić się w przyjęciu przez organ, że w okresie trwania fikcji prawnej wynikającej z art. 7 ust. 21 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty lekarz jest uznawany za lekarza posiadającego prawo wykonywania zawodu lekarza; 13. naruszenia art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 polegającego na: (i) nie odniesieniu się przez organ w jakikolwiek sposób do zarzutów podniesionych w odwołaniu od uchwały organu I Instancji; (ii) niewskazaniu przez organ na jakich dowodach z ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty oparł twierdzenie o "braku znajomości języka polskiego", które to twierdzenie legło u podstaw uchwały odmawiającej przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza; (iii) oparciu rozstrzygnięcia na pozaustawowej weryfikacji znajomości języka polskiego dokonywanej przez zespół przy ORL, które to naruszania doprowadziły do wydania zaskarżonej uchwały, podczas gdy w oparciu o materiał dowodowy prawidłowo dopuszczony i przeprowadzony w sprawie należało podjąć uchwałę zgodną z wnioskiem skarżącego - tj. uchylić rozstrzygnięcie organu I instancji i przeprowadzić postępowanie w sprawie, skutkujące przyznaniem skarżącemu prawa wykonywania zawodu zgodnie z jego wnioskiem; 1.2. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: 14. art. 7 ust. 13 w zw. z art. 7 ust. 9, ust. 10 w zw. z art. 7 ust. 2a oraz art. 7a ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy polegającym na uznaniu, że jedną z przesłanek rozpatrywanych w toku postępowania w przedmiocie przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu jest przesłanka "znajomości języka polskiego", podczas gdy okoliczność ta nie wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego (abstrahując w ogóle od tego, że Skarżący zna i posługuje się językiem polskim, a wadliwy był sam proces "weryfikacji znajomości języka polskiego" przez organ I instancji ); 15. art. 7 ust. 13 w zw. z art. 7 ust. 9 w zw. z art. 7 ust. 2a pkt 3-5 i 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy polegającego na ich niewłaściwym zastosowaniu polegającym na uznaniu i przyjęciu, że w postępowaniu przed ORL oceniane jest spełnienie przesłanki znajomości przez lekarza języka polskiego, podczas gdy z ww. przepisów wynika, że ORL bada jedynie spełnienie przesłanek: (i) posiadania pełnej zdolność do czynności prawnych; (ii) stanu zdrowia pozwalającego na wykonywanie zawodu lekarza albo lekarza dentysty; (iii) wykazywania nienagannej postawy etycznej; (iv) legitymowania się przez lekarza dyplomem lekarza, lekarza dentysty potwierdzającym ukończenie co najmniej pięcioletnich studiów, wydanym w innym państwie niż państwo członkowskie UE i spełniającym inne wymogi określone w art. 7 ust. 2a pkt 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty co doprowadziło do podjęcia zaskarżonej uchwały pomimo spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek niezbędnych do wydania uchwały pozytywnej; 16. art. 7 ust. 6 w zw. z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 6a ustawy o zawodach lekarza w zw. z art. 61 ust. 1 u. o pomocy obywatelom Ukrainy w zw. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 grudnia 2009 r. polegający na zaniechaniu weryfikacji znajomości języka polskiego skarżącego przez NRL i oparciu zaskarżonej uchwały na pozaustawowych środkach dowodowych (badanie znajomości języka polskiego przez podmioty do tego nieuprawnione), co miało wpływ na wynik sprawy; 17. art. 7 ust. 6 w zw. z art. 7 ust. 3 , art. 7 ust. 6a ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w zw. z rozporządzeniem MZ z 29 grudnia 2009 r. polegający na zaniechaniu weryfikacji znajomości języka polskiego; 18. art. 7 ust. 9 w zw. art. 7 ust. 2a pkt 1 ustawy o zawodach lekarza w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i pozbawienie mocy dowodowej oświadczeniu o znajomości języka polskiego. 19. art. 7 ust. 13 w zw. z art. 7 ust. 9 w zw. z art. 7 ust. 2a pkt 3-5 i 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy polegający na ich niewłaściwym zastosowaniu polegającym na uznaniu i przyjęciu, że w postępowaniu przed ORL raz jeszcze (w stosunku do postępowania przed Ministrem Zdrowia i weryfikacji oświadczenia z art. 7 ust. 2a pkt 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty) oceniane jest spełnienie przesłanki znajomości przez lekarza języka polskiego, podczas gdy z ww. przepisów wynika, że ORL bada jedynie spełnienie przesłanek: (i) posiadania pełnej zdolność do czynności prawnych; (ii) stanu zdrowia pozwalającego na wykonywanie zawodu lekarza albo lekarza dentysty; (iii) wykazywania nienagannej postawy etycznej; (iv) legitymowania się przez lekarza dyplomem lekarza, lekarza dentysty potwierdzającym ukończenie co najmniej pięcioletnich studiów, wydanym w innym państwie niż państwo członkowskie UE i spełniającym inne wymogi określone w art. 7 ust. 2a pkt 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty; co doprowadziło do podjęcia zaskarżonej uchwały pomimo spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek niezbędnych do wydania uchwały pozytywnej; 20. art. 7 ust. 13 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy polegającej na uznaniu, że prawidłowe było postępowanie ORL odmawiającej wydania prawa wykonywania zawodu lekarza w sytuacji gdy skarżący uzyskał zgodę Ministra Zdrowia, o której mowa w art. 7 ust. 9-10 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz przedłożył do wniosku wszystkie prawem wymagane dokumenty, podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów powinno skutkować wydaniem przez organ II instancji uchwały zgodnej z wnioskami wskazanymi w petitum odwołania od uchwały organu I Instancji; Skarżący wskazał także, że w wątpliwość poddaje również to czy zaskarżona uchwałę należy w ogóle uznawać za istniejącą, gdyż zaskarżona uchwała została podpisana jedynie przez dwóch członków Prezydium NRL, a nie przez wszystkich jego członków, którzy wchodzą w skład Prezydium NIL. Zgodnie z art. 40 ust. 2. ustawy o izbach lekarskich Prezydium NRL stanowią Prezes oraz wybrani przez Radę spośród jej członków wiceprezesi, sekretarz, skarbnik i członkowie Prezydium. Co więcej - uchwała nr 2/10/VI Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 12 lutego 2010 r. nie wskazuje, że uchwały Prezydium NRL mogą być podpisywane przez dwóch członków Prezydium NRL, a nie wszystkich członków kolegialnego organu jakim jest Prezydium NRL. W opinii skarżącego zaskarżona uchwała powinna być podpisana przez wszystkich członków Prezydium NIL, a nie jedynie przez Prezesa NRL oraz sekretarza NRL . Co istotne, do oceny ważności oświadczeń woli składanych przez Prezydium ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty nie należy odnosić art. 57 ust. 1a ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty która mówi o podpisywaniu uchwał NRL a nie odrębnego organu jakim jest Prezydium NRL. W związku z przedmiotowym zarzutem wniósł o zobowiązanie NRL do przedłożenia protokołu z posiedzenia Prezydium NRL. Skarżący wniósł o zastosowanie przez organ art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) i uwzględnienie w trybie autokontroli w całości skargi, przy czym uwzględnienie skargi polegałoby na uchyleniu zaskarżonej Uchwały oraz orzeczeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. o uchyleniu zaskarżonej uchwały ORA w Warszawie z dnia 19 czerwca 2024 r. oraz orzeczeniu co do istoty sprawy poprzez: a) przyznanie skarżącemu warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza na podstawie i warunkach wynikających ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Ministra Zdrowia; b) wpisanie skarżącego na listę członków Izby Lekarskiej w Warszawie; c) wpisanie skarżącego do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów Izby Lekarskiej w Warszawie; d) wydanie skarżącemu dokumentu "prawo wykonywania zawodu lekarza". W przypadku nieuwzględnienia przez organ skargi w trybie autokontroli, skarżący na podstawie art. 145 § 1. p.p.s.a. w zw. z art. 145a p.p.s.a. wniósł o: a) uchylenie w całości zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały ORA w Warszawie; b) zobowiązanie organu do wydania w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku uchwały: i. przyznającej skarżącemu warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza na podstawie i warunkach wynikających ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Ministra Zdrowia; ii. wpisującej skarżącego na listę członków Izby Lekarskiej w Warszawie; iii. wpisującej skarżącego do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów Izby Lekarskiej w Warszawie; iv. wydającej dokument "prawo wykonywania zawodu lekarza". Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydium NRL wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd bada uchwałę organu, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa w zw. z art. 7 ust. 9, 10 i 13 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza, odmowy wpisu do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów OIL w Warszawie. Odmowy wydania dokumenty "Prawo wykonywania zawodu lekarza". Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (na dzień wydania zaskarżonej uchwały), od dnia 24 lutego 2022 r., przez okres 32 miesięcy, niezależnie od trwania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, obywatelowi Ukrainy, który uzyskał kwalifikacje lekarza lub lekarza dentysty poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, można udzielić zgody na wykonywanie zawodu lekarza albo zgody na wykonywanie zawodu lekarza dentysty oraz przyznać warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza albo warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty, jeżeli spełnia warunki, o których mowa w art. 7 ust. 2a pkt 3-5 i 7 ustawy. Do osób tych mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 7 ust. 9-14 i 17-22 ustawy (art. 61 ust. 2), tj. dotyczące m.in. zgody Ministra Zdrowia na wykonywanie zawodu oraz przyznawania warunkowego prawa wykonywania zawodu przez okręgową radę lekarską. Z treści ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, (art. 7 ust. 2a pkt 3-5 i 7) wynika, że osoba taka musi spełniać następujące warunki: ma pełną zdolność do czynności prawnych (pkt 3); jej stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu lekarza albo lekarza dentysty (pkt 4); wykazuje nienaganną postawę etyczną (pkt 5) oraz posiada dyplom lekarza, lekarza dentysty potwierdzający ukończenie co najmniej pięcioletnich studiów, wydany w innym państwie niż państwo członkowskie Unii Europejskiej, jeżeli dyplom lub jego duplikat jest zalegalizowany przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej, właściwego dla państwa, na którego terytorium lub w którego systemie szkolnictwa wyższego wydano ten dyplom, albo na dyplomie lub jego duplikacie umieszczono albo dołączono do dokumentu apostille, jeżeli dyplom został wydany przez uprawniony organ właściwy dla państwa będącego stroną Konwencji znoszącej wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych, sporządzonej w Hadze dnia 5 października 1961 r., na którego terytorium lub w którego systemie szkolnictwa wyższego wydano ten dyplom (pkt 7). Powyższy przepis pomija wymóg znajomości języka polskiego sformułowany w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach lekarzy. Podkreślić należy, że uchwała samorządu zawodowego, nie może zmieniać prawa powszechnie obowiązującego i stać w sprzeczności z przepisami ustawy o zawodach lekarzy. Zacytowana treść art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który odsyła wprost do art. 7 ust. 2a pkt 3-5 i 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz do odpowiedniego stosowania art. 7 ust. 9-14 i 17-22 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, jego treść jest jasna, jak również jasne są warunki, które musi spełniać lekarz pochodzący z Ukrainy. Wobec powyższego nie jest dopuszczalne dokonywanie w stosunku do tego przepisu wykładni rozszerzającej polegającej na wprowadzeniu dodatkowych wymagań, które nie są przewidziane ww. przepisami. Stwierdzić należy, że organ niezasadnie odmówił skarżącemu warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza z powołaniem się na brak znajomości języka polskiego. Wobec powyższego brak jest podstaw do odwoływania się przez organ do ustawy o języku polskim. Ustawa ta ma na celu ochronę języka polskiego, w tym w zakresie używania języka polskiego w realizacji zadań publicznych (art. 1 pkt 2), jednakże nie wprowadza ograniczeń co do możliwości zatrudniania i uzyskiwania prawa wykonywania zawodu przez osoby nieznające lub nie dość dobrze znające język polski. Obowiązek stosowania języka polskiego przez podmioty wykonujące zadania publiczne, a wśród takich są podmioty zapewniające opiekę zdrowotną, dotyczy wszelkich czynności urzędowych (art. 5 i art. 4), jednakże nie można obowiązku podmiotu przenosić na wymogi co do osoby, która w warunkach uregulowania ustawowego może zostać zatrudniona w takim podmiocie, z określonymi przez ustawę ograniczeniami co do zakresu wykonywania zawodu jak i miejsca wykonywania zawodu. Jest to kwestia organizacji pracy w tym podmiocie, a nadto lekarze tacy posiadają lekarzy nadzorujących, o czym stanowi oraz art. 7 ust. 10, 12-14 ustawy o zawodach lekarzy. Podobnie brak jest podstaw do powoływania przepisów dyrektywy 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych. Dyrektywa ta dotyczy swobody przepływu osób pomiędzy Państwami Członkowskimi. Ma więc na celu ustalenie, w których obszarach mogą zostać nałożone limity i ograniczenia. Jest to więc zezwolenie na przeprowadzenie sprawdzenia znajomości języka, a nie ustanowienie standardu gwarancyjnego. Ponadto, zgodnie z motywem 10 Preambuły, dyrektywa nie stanowi przeszkody dla uznawania przez Państwa Członkowskie, zgodnie z własnymi przepisami, kwalifikacji zawodowych zdobytych poza terytorium Unii Europejskiej przez obywateli państw trzecich. Uznawanie kwalifikacji powinno być w każdym przypadku uzależnione od spełnienia minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia, przewidzianych dla danego zawodu. Natomiast nie jest zasadny zarzut skargi wskazujący na wątpliwość co do uznania zaskarżonej uchwały za istniejącą z uwagi na sposób jej podpisania. W imieniu Naczelnej Rady Lekarskiej działa Prezydium NRL (por. art. 40 ust. 4 ustawy o izbach lekarskich oraz uchwała NRL w sprawie upoważnienia Prezydium NRL do działania w imieniu NRL). Z kolei z art. 57 ust. 1a ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty wynika, że uchwały Naczelnej Rady Lekarskiej we wskazanych w ust. 1 sprawach (w tym m.in. objętych dyspozycją art. 7 ust. 1-5, ust. 9-22 tej ustawy), podpisują prezes lub wiceprezes i sekretarz Naczelnej Rady Lekarskiej. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała została podpisana przez prezesa i sekretarza, a więc zgodnie z regułą określoną w art. 57 ust. 1a ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Podsumowując wskazać należy, że badane uchwały zostały wydane z naruszeniem art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w zw. z art. 7 ust. 9 i ust. 13 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, co obligowało Sąd do ich uchylenia. Działające w sprawie organy zobligowane będą do rozpoznania wniosku skarżącego i zastosowania zgodnie z zaprezentowanym stanowiskiem Sądu, właściwe przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Sąd podnosi, że wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów wpisu, kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej celem rekompensaty faktycznie poniesionych kosztów, nie ma uzasadnionych podstaw. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.). W myśl § 15 ust. 3 tego rozporządzenia Opłatę ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to: 1) niezbędny nakład pracy adwokata, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartość przedmiotu sprawy; 3) wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Powyższe przesłanki nie wystąpiły. Stanowisko Sądu wyrażone w sprawie było wielokrotnie przytaczane w poprzednio wydanych orzeczeniach WSA w Warszawie. Ten pogląd orzeczniczy ma utrwalony charakter i winien być znany reprezentującemu skarżącego profesjonalnemu pełnomocnikowi, który już w podobnych sprawach występował przed tutejszym Sądem. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło