V SA/Wa 1614/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi G. ... sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia ... czerwca 2017 r., nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez G. Sp. z o.o. jest decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] którą utrzymano w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] zobowiązującą do zwrotu kwoty dofinansowania. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] listopada 2012 r. Samorząd Województwa [...] (dalej: SW) zawarł z O. Sp. z o.o. umowę na realizację operacji pod tytułem "Budowa zespołu basenowego z zapleczem gospodarczym" w ramach Środka 4.1 "Rozwój obszarów zależnych od rybactwa" objętego osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Zgodnie z § 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie O. Sp. z o.o. zobowiązała się do realizacji operacji w dwóch etapach, na co miała otrzymać, pomoc w formie zaliczki w dwóch transzach, w łącznej wysokości 288.440,00 zł. W dniu 18 grudnia 2012 r. wystawiono tytułem pierwszej transzy zaliczki: - zlecenie płatności ze środków europejskich nr [...] oraz - zlecenie płatności ze środków współfinansowania krajowego dla Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" nr [...]. W dniu 4 lutego 2013 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonała wypłaty pierwszej transzy zaliczki w łącznej wysokości 121.026,82 zł. W dniu [...] lutego 2013 r. strony podpisały aneks nr 1 do umowy o dofinansowanie przesuwający termin wypłaty drugiej transzy zaliczki na czerwiec 2013 r. oraz terminy złożenia wniosków o płatność za każdy z etapów realizacji operacji. Następnie, pismem z [...] kwietnia 2013 r. O. Sp. z o.o. poinformowała o planowanej sprzedaży przedsiębiorstwa na rzecz firmy G. Sp. z o.o. i zwróciła się o wydanie zgody przez SW na zbycie przedsiębiorstwa oraz podanie warunków ubiegania się o przyznanie pomocy przez nabywcę przedsiębiorstwa. W piśmie z [...] lipca 2013 r. SW wyraził wnioskowaną zgodę. W dniu [...] grudnia 2013 r. podpisano aneks nr 2 do umowy o dofinansowanie zmieniający dotychczasowego Beneficjenta na nabywcę, tj. firmę G. Sp. z o.o., przesunięto termin wypłaty drugiej transzy zaliczki na luty 2014 r. jak również wydłużono termin na złożenie wniosku o płatność końcową. W dniu 21 lutego 2014 r. zostały wystawione tytułem drugiej transzy zaliczki: - zlecenie płatności ze środków europejskich nr [...] oraz - zlecenie płatności ze środków współfinansowania krajowego dla Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" nr [...]. Następnie, tj. 18 marca 2014 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonała wypłaty drugiej transzy zaliczki w łącznej wysokości 167.413,18 zł. W dniu 29 maja 2013 r. został złożony wniosek o płatność za pierwszy etap operacji. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. SW poinformował Beneficjenta o pozytywnym zweryfikowaniu wniosku o płatność za pierwszy etap realizacji operacji i rozliczeniu pierwszej transzy pomocy wypłaconej w formie zaliczki w kwocie 121.026,82 zł. Kolejne podpisane aneksy do umowy o dofinansowanie (nr 4 – 8) przesuwały termin na złożenie wniosku o płatność końcową. Wniosek ten złożony został 31 lipca 2015 r. Pismem z [...] kwietnia 2016 r. SW poinformował Beneficjenta, że w wyniku weryfikacji wniosku o płatność końcową, w którym kwota kosztów kwalifikowanych wynosiła 279.028,45 zł dokonano korekty kosztów w wysokości 111.745,27 zł. Wskazano, że kwota dokonanej korekty wynika z tytułu nieprawidłowego udokumentowania poniesienia wydatku dla faktury nr [...], gdzie część kosztów kwalifikowanych, w kwocie 111.745,27 zł, została rozliczona w formie kompensaty zobowiązań wynikających z umowy cesji wierzytelności. Wskazano, że rozliczenie zobowiązań wynikających z faktury w drodze kompensaty jest niedopuszczalną formą poniesienia kosztów. W związku z powyższym kwota wydatków uznanych za kwalifikowalne wyniosła 167.283,18 zł, zatem wysokość przyznanej pomocy wyniosła 100.369,90 zł. Kwota do zwrotu w wysokości 67.043,28 zł wynika zaś z różnicy pomiędzy kwotą otrzymanej zaliczki (288.440,00 zł), a kwotą zaliczki rozliczoną w ramach wniosku o płatność pośrednią i końcową (221.396,72 zł). Wobec braku zwrotu należnej kwoty Marszałek Województwa [...], decyzją z [...] lutego 2017 r., nr [...] zobowiązał Beneficjenta do zwrotu środków przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie w kwocie 67.043,28 zł. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym wskazano, że w rozumieniu prawa podatkowego uregulowanie kwoty wynikającej z faktury wystawionej przez kontrahenta w drodze kompensaty (potrącenia) wzajemnych należności stanowi jedną z form zapłaty. Zaskarżoną decyzją Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie określające kwotę przypadająca do zwrotu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżąca zobowiązała się do spełnienia warunków określonych w Programie, rozporządzeniu nr 1198/2006 i nr 498/2007, ustawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619, z późn. zm.) oraz do realizacji operacji zgodnie z postanowieniami umowy. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego pomoc w ramach programu operacyjnego polega na zwrocie określonych w umowie o dofinansowanie kosztów kwalifikowalnych, poniesionych przez beneficjenta na realizację operacji (...). Kosztami kwalifikowalnymi są koszty poniesione przez beneficjenta z tytułu realizacji operacji lub jej części, które zostały potwierdzone w sposób określony w umowie o dofinansowanie. Jednocześnie zauważono, że zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 2 umowy o dofinansowanie realizacja operacji lub jej etapu obejmuje poniesienie przez beneficjenta kosztów kwalifikowalnych operacji, nie później niż do dnia złożenia wniosku o płatność (...) zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu nr 1198/2006, rozporządzeniu nr 498/2007, ustawie, rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 177, poz. 1371, z późn. zm.); dalej: "rozporządzenie" i w umowie oraz określonymi w innych przepisach dotyczących inwestycji objętych operacją. Natomiast art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15.08.2006) wskazuje iż, wydatki kwalifikują się do uzyskania wsparcia z EFR, jeśli zostały faktycznie poniesione przez beneficjentów pomiędzy datą przedłożenia Komisji programu operacyjnego lub dniem 1 stycznia 2007 r. - zależnie od tego, która data przypada wcześniej - a dniem 31 grudnia 2015 r. Przedmiotem współfinansowania nie mogą być operacje zakończone przed datą, od której kwalifikują się one do dofinansowania. Wobec powyższego organ stwierdził, iż do uznania wydatku za kwalifikowalny konieczne jest jego faktyczne poniesienie przez Beneficjenta i potwierdzenie go w określony sposób. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją z [...] czerwca 2017 r. i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż kompensata wzajemnych rozliczeń jest jednoczesną zapłatą w formie bezgotówkowej wymagalnych zobowiązań dwóch stron operacji. Skarżąca zaznaczyła, że w rozumieniu prawa podatkowego uregulowanie kwoty wynikającej z faktury wystawionej przez kontrahenta w drodze kompensaty (potrącenia) wzajemnych należności stanowi jedną z form zapłaty. Odnosząc się do oceny organu - dotyczącej zapisów umowy o dofinansowanie, jak również sformułowania zawartego w treści art. 55 rozporządzenia nr 1198/2006 i powtórzonego w § 16 ust. 1 rozporządzenia, iż wydatki/koszty kwalifikują się do wsparcia jeżeli zostały faktycznie poniesione wraz z udokumentowaniem dokonania zapłaty, skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie doszło do nabycia usługi/materiałów niezbędnych do realizacji operacji. Potwierdzeniem tego faktu jest w ocenie skarżącej faktura VAT wystawiona przez dostawcę usługi/materiału, potwierdzony fakt odbioru usługi, oraz uregulowania należności za przedmiotową fakturę. Podniesiono, że w rozumieniu księgowym dokonano zapłaty za przedmiotową fakturę, na co wyraźnie wskazują dołączone do wniosku o płatność końcową wydruki z systemów księgowych. W przedmiotowym przypadku przedłożona kompensata należności bezpośrednio odnosi się do faktury potwierdzającej nabycie usługi/materiału związanego z realizacją operacji, jest więc dokumentem potwierdzającym dokonanie zapłaty za wskazaną w dokumencie fakturę, jest zatem dowodem zapłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji/postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to nie narusza prawa. W dniu 16 listopada 2012 r. została zawarta między Samorządem Województwa [...] a O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością umowa o dofinansowanie na realizację operacji pod tytułem "Budowa zespołu basenowego z zapleczem gospodarczym" w ramach Środka 4.1 "Rozwój obszarów zależnych od rybactwa" objętego osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Zgodnie z § 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do realizacji operacji w dwóch etapach, na co otrzymał zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 2 pomoc w formie zaliczki w dwóch transzach, w łącznej wysokości 288.440,00 zł. Na podstawie umowy o dofinansowanie operacji zarówno środki europejskie, jak i środki z budżetu państwa zostały wypłacone w formie zaliczki. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Samorząd Województwa [...] poinformował beneficjenta, że w wyniku weryfikacji wniosku o płatność końcową, złożonego w dniu 31 lipca 2015 r., w którym kwota kosztów kwalifikowanych wynosiła 279.028,45 zł, dokonano korekty kosztów w wysokości 111.745,27 zł. Wskazano, że kwota dokonanej korekty wynika z tytułu nieprawidłowego udokumentowania poniesienia wydatku dla faktury nr [...], gdzie część kosztów kwaliflkowalnych, w kwocie 111.745,27 zł, została rozliczona w formie kompensaty zobowiązań wynikających z umowy cesji wierzytelności. Organ I instancji wskazał, że rozliczenie zobowiązań wynikających z faktury w drodze kompensaty jest niedopuszczalną formą poniesienia kosztów. W związku z powyższym kwota wydatków uznanych za kwalifikowalne wyniosła 167.283,18 zł, zatem wysokość przyznanej pomocy wyniosła 100.369,90 zł. Kwota do zwrotu w wysokości 67.043,28 zł wynika z różnicy pomiędzy kwotą otrzymanej zaliczki (288 440,00 zł) a kwotą zaliczki rozliczoną w ramach wniosku o płatność pośrednią i końcową (221 396,72 zł). Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi. Należy bowiem podzielić stanowisko organów orzekających w sprawie, iż z przepisów dotyczących udzielania pomocy w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" wyraźnie wynika, iż do uznania wydatku za kwalifikowalny konieczne jest jego faktyczne poniesienie przez beneficjenta i potwierdzenie go w określony sposób. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego kosztami kwalifikowalnymi są koszty poniesione przez beneficjenta z tytułu realizacji operacji lub jej części, które zostały potwierdzone w sposób określony w umowie o dofinasowanie. W § 3 ust. 3 pkt 2 umowy o dofinansowanie wskazano, iż realizacja operacji lub jej etapu obejmuje poniesienie przez beneficjenta kosztów kwalifikowalnych operacji, nie później niż do dnia złożenia wniosku o płatność zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu nr 1198/2006, rozporządzeniu nr 498/2007, ustawie, rozporządzeniu i w umowie oraz określonymi w innych przepisach dotyczących inwestycji objętych operacją. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 1 umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązuje się do poniesienia kosztów oraz ich udokumentowania na zasadach określonych w § 17, 18, 19 i 20 rozporządzenia stanowiących podstawę obliczenia przysługującej beneficjentowi pomocy, w formie bezgotówkowej lub gotówką, z zastrzeżeniem, że środki wypłacone w ramach zaliczki, o której mowa w § 5 ust. 1 mogą być rozliczane wyłącznie w formie bezgotówkowej. Zgodnie z § 19 przedmiotowego rozporządzenia wysokość poniesionych kosztów kwalifikowalnych, innych niż nakłady rzeczowe, ustala się na podstawie umowy, faktury lub innego równoważnego dokumentu księgowego. Do umowy, faktury lub innego równoważnego dokumentu księgowego, o których mowa w ust. 1, dołącza się dokument potwierdzający sposób, miejsce i termin odbioru przedmiotu zamówienia podpisany przez strony umowy lub sprzedawcę i nabywcę - w przypadku faktury lub rachunku; dokonania zapłaty przez beneficjenta. W świetle powyższego organy zasadnie wywiodły, iż przy finansowaniu operacji ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rybackiego nie stosuje się kompensaty jako bezgotówkowej formy rozliczeń, a za wydatek faktycznie poniesiony należy rozumieć wydatek poniesiony w znaczeniu kasowym tj. jako rozchód środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego beneficjenta. Podkreślenia wymaga przy tym, iż zgodnie z § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2016 r. poz. 1161) zaliczka lub transza zaliczki jest rozliczana przez beneficjenta w terminie określonym w umowie o dofinansowanie. Zgodnie z § 8 pkt 1 umowy o dofinansowanie, w brzmieniu nadanym aneksem nr 8 do umowy, beneficjent zobowiązuje się złożyć osobiście lub przez upoważnioną osobę, bezpośrednio Samorządowi Województwa wniosek o płatność wraz z wymaganymi dokumentami określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia oraz przedstawić upoważnionemu pracownikowi Samorządu Województwa oryginały faktur lub dokumentów o równoważnej wartości dowodowej wraz z dowodami zapłaty poniesionych kosztów w celu ich opisania, że wydatki zostały zrefundowane w ramach Programu. (...) Dodatkowo, do wniosku o płatność składanego w celu rozliczenia zaliczki beneficjent zobowiązuje się dołączyć aktualny wyciąg z rachunku bankowego, o którym mowa w § 5 ust. 2. Beneficjent przedstawia wniosek o płatność wraz z wymaganymi dokumentami po zakończeniu realizacji całości operacji - terminie od dnia 1.07.2015 do 31.07.2015 r. Beneficjent we wniosku o płatność przesłanym w dniu 31 lipca 2015 r. wskazał na poniesienie kosztów całkowitych w kwocie 345.050,01 zł, w tym kwalifikowalnych w wymaganej kwocie 279.028,45 zł, wskazując na wydatek wynikający z faktury nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. oraz faktury nr [...] z [...] lipca 2015 r., jednakże nieprzedstawiając wymaganego dowodu ich zapłaty. Niesporne jest zatem, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skarżąca nie spełniła w ww. terminie wymogów warunkujących skuteczność rozliczenia drugiej transzy zaliczki w pełnej kwocie. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.