V SA/Wa 1618/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata P. B. od postanowienia referendarza sądowego dotyczącego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzielona z urzędu w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry odmówić adwokatowi P. B. przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu W terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący C. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowenie adwokata. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata. W tym miejscu wskazać należy, że w niniejszej sprawie doszło do omyłkowego – dwukrotnego wyznaczenia przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnika z urzędu dla skarżącego. Otóż w piśmie z dnia 22 września 2015 r. (przesłanym Sądowi do wiadomości) Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała o wyznaczeniu adwokat A. M. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego, a w piśmie z dnia 21 października 2015 r. wskazała adwokata P. B. jako pełnomocnika dla skarżącego z urzędu. W dniu 19 listopada 2015 r. adwokat P. B. zapoznał się w siedzibie Sądu z aktami niniejszej sprawy. Natomiast w piśmie z dnia 15 marca 2016 r. wniósł o zwolnienie go z pełnienia funkcji pełnomocnika skarżącego z urzędu w związku z faktem, iż w sprawie działa inny pełnomocnik z urzędu – adwokat A. M.. Jednocześnie wniósł o przyznanie mu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone ani w części ani w całości, ponieważ w przedmiotowej sprawie podjął następujące czynności: przejrzał i sfotografował akta sprawy oraz dokonał analizy materiału zebranego w sprawie. Postanowieniem z 19 maja 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania wynagrodzenia zgodnie z wnioskiem, uzasadniając, iż nie zostały w żaden sposób udokumentowane działania pełnomocnika na rzecz skarżącego w niniejszej sprawie. Pełnomocnik wniósł w terminie sprzeciw od ww. postanowienia, argumentując, że do wyznaczenia dwóch pełnomocników w sprawie doszło z winy Sądu, a sam pełnomocnik nie miał pewności co do intencji w WSA w tym zakresie i uznał, że jest zobowiązany do dalszego reprezentowania klienta. Jednocześnie podkreślił, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2013 roku, poz. 461 ze zm. (dalej Rozporządzenie) nie warunkuje przyznania wynagrodzenia od podjęcia typowych czynności procesowych. Zaznaczył, że dokonany przez niego przegląd akt w budynku Sądu nie ograniczał się jedynie do ich sfotografowania, ale konieczna była także analiza dokonana zarówno na miejscu, jak również później, na podstawie wykonanych fotografii. Wskazał także, że poświęcił czas, jak również poniósł koszty związane z przybyciem do Sądu i zapoznaniem się z aktami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Czynności w zakresie m. in. postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków, zgodnie z art. 258 § 1 w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658; dalej: nowelizacja) mogą dokonywać referendarze sądowi. Zgodnie zaś z treścią art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Natomiast art. 260 p.p.s.a. sprzed nowelizacji stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, Sąd stwierdza, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Niewątpliwie w sprawie miało miejsce omyłkowe ustanowienie dwóch pełnomocników z urzędu. Wnioskodawca dokonał również wglądu do akt, o czym świadczy poczyniona adnotacja. Jednakże na tym kończą się ustalenia mogące służyć za pewnik. Informacje przekazane zarówno we wniosku jak i w sprzeciwie nie pozwalają na przyjęcie, iż w sprawie realnie została udzielona skarżącemu pomoc prawna. Pełnomocnik wskazuje na okoliczność stawienia się w sądzie celem zapoznania się z aktami i podkreśla wysiłki z tym związane, jednakże nie przedstawił żadnych efektów tej działalności. Od momentu przejrzenia akt sprawy – 19 listopada 2015 r. – do dnia złożenia pisma z wnioskiem o zwolnienie z funkcji pełnomocnika z urzędu i przyznanie wynagrodzenia, co nastąpiło 15 marca 2016 r., upłynęło niemal pięć miesięcy. Do akt sprawy w tym czasie nie zostało złożone żadne wystąpienie pełnomocnika w imieniu skarżącego, w postaci podtrzymania skargi, przedstawienia stanowiska lub nowych argumentów. Cała merytoryczna analiza akt, na którą nacisk kładzie wnioskodawca, nie przyniosła w niniejszej sprawie żadnych widocznych skutków. Brak również informacji o choćby podjęciu próby kontaktu ze skarżącym. Pełnomocnik podkreśla omyłkowe działanie Sądu, pod wpływem którego przypuszczał, że powinien działać na rzecz klienta. Zaznaczył, że już przeglądając akta zauważył, że jest drugim wyznaczonym w sprawie pełnomocnikiem. Jednakże nie podjął żadnych kroków w celu wyjaśnienia powziętych wątpliwości, na które sam wskazał, twierdząc, że oczekiwał na reakcję Sądu. Nieprawdziwe jest zresztą twierdzenie zawarte w sprzeciwie od postanowienia referendarza, jakoby dopiero w wyniku jego reakcji zauważono błędne wyznaczenie dwóch pełnomocników. Pierwsze pismo dotyczące wyjaśnienia tej sytuacji zostało z Sadu wysłane do ORA w [...] jeszcze przed dokonaniem przeglądu akt przez skarżącego. Tym niemniej okoliczność omyłkowego wyznaczenia go jako drugiego pełnomocnika dla skarżącego nie ma dla oceny wniosku o przyznanie wynagrodzenia tak istotnego znaczenia. Zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykazał bowiem, że istotnie podjął czynności w celu udzielenia skarżącemu pomocy prawnej. Samo stawiennictwo w Sądzie i przegląd akt to zbyt skromne środki dla uznania, że w sprawie faktycznie udzielono pomocy prawnej. Innych natomiast wnioskodawca nie przedstawił, nie wynikają one również z akt sprawy. Stąd na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.