V SA/Wa 1618/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. B. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi C. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a: odmówić adwokatowi P. B. przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący C. M. złożył (na urzędowym formularzu PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowenie adwokata. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata. W tym miejscu wskazać należy, że w niniejszej sprawie doszło do omyłkowego – dwukrotnego wyznaczenia przez Okręgową Radę Adwokacką w W. pełnomocnika z urzędu dla skarżącego. Otóż w piśmie z dnia 22 września 2015 r. (przesłanym Sądowi do wiadomości) Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała o wyznaczeniu adwokat A. M. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego, a w piśmie z dnia 21 października 2015 r. wskazała adwokata P.B. jako pełnomocnika dla skarżącego z urzędu. W dniu 19 listopada 2015 r. adwokat P. B. zapoznał się w siedzibie Sądu z aktami niniejszej sprawy. Natomiast w piśmie z dnia 15 marca 2016 r. wniósł o zwolnienie go z pełnienia funkcji pełnomocnika skarżącego z urzędu w związku z faktem, iż w sprawie działa inny pełnomocnik z urzędu – adwokat A. M. Jednocześnie wniósł o przyznanie mu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone ani w części ani w całości, ponieważ w przedmiotowej sprawie podjął następujące czynności: przejrzał i sfotografował akta sprawy oraz dokonał analizy materiału zebranego w sprawie. Stosownie do treści art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W dniu 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). W myśl § 22 tego aktu, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie wyrok zapadł 27 kwietnia 2016 r., a zatem do rozpoznania wniosku adwokata P.B. mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2013 roku, poz. 461 ze zm. (dalej rozporządzenie). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w sprawach, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W kontekście powyższego przepisu zaakcentować należy, że adwokat P. B. nie wykonał w niniejszej sprawie żadnej czynności procesowej. Cała jego aktywność na gruncie przedmiotowej sprawy sprowadzała się do przejrzenia akt sprawy w siedzibie Sądu i wykonania ich fotokopii. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, powyższe czynności mają wyłącznie techniczny charakter i nie sposób uznać, aby nakład pracy związany z nimi był znaczny. Jednocześnie podkreślić należy, iż podnoszona przez adwokata P. B. czynność polegająca na analizie materiału zebranego w sprawie nie została w żaden sposób wykazana, gdyż pełnomocnik ten nie złożył w imieniu skarżącego żadnego pisma procesowego czy pisma o popieraniu skargi; nie wiadomo też czy kontaktował się w ogóle ze skarżącym, a jeśli tak, to czy w jakiejkolwiek formie przekazał mu swoje stanowisko w sprawie. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w postępowaniu przed tut. Sądem adwokat P.B. nie podjął czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Artykuł 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Zatem pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy wynagrodzenie takie przysługuje jedynie za faktyczne i realne jej udzielenie. Samo zapoznanie się z aktami sprawy bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 dnia grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04; z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 515/07; z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FZ 143/10; z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ 790/11, z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 214/12 – orzeczenia dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze wskazuje się, iż nie ma obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ten podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach prawa pomocy i ich wpływu na sytuację procesową strony. Przyznanie takiego wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a., oznacza obciążenie Skarbu Państwa ciężarem finansowym z nim związanym. Stąd też, Sąd jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Mając na uwadze, że adwokat P. B. nie podjął czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.