V SA/Wa 1619/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-09
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Beata Blankiewicz – Wóltańska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja przyznająca płatności rolnośrodowiskowe, wydana z uwzględnieniem wyników kontroli wykazywanych jako przedeklarowanie powierzchni, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja przyznająca płatności rolnośrodowiskowe, wydana z uwzględnieniem wyników kontroli wykazujących przedeklarowanie powierzchni, nie jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i wymaga zaistnienia konkretnych przesłanek określonych w art. 156 § 1 KPA, które w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Zarzuty dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego lub uchybień proceduralnych, które nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca I. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej jej płatności rolnośrodowiskowe na rok 2008 w pomniejszonej wysokości. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja pierwotna została wydana z uwzględnieniem wyników kontroli, które wykazały przedeklarowanie powierzchni. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA dotyczących obecności rolnika przy kontroli, zmiennych ustaleń co do wielkości gruntów, braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz przekroczenia terminów załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), , Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości - oddala skargę -
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez I. K. (zwaną dalej Skarżącą) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W. z [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] o numerze [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. Nr [...] z [...] lutego 2012r. (sprostowana postanowieniem z [...] marca 2012r.) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z [...] stycznia 2009 r. w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2008 w pomniejszonej wysokości, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] maja 2008r. I. K. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dorostanu zwierząt na rok 2008. W złożonym wniosku strona zadeklarowała do przyznania pomocy dwie działki rolne o łącznej powierzchni 36,34 ha położone na 2 działkach ewidencyjnych, w woj. [...], powiecie [...], gminach [...].
W dniu [...] września 2008 r. w gospodarstwie rolnym I. K. została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni w sprawie zainicjowanej złożonym przez stronę wnioskiem. W wyniku przeprowadzenia kontroli ujawniono nieprawidłowości na działce rolnej oznaczonej symbolem "B'", w postaci kodu błędu DR 13+, informującego o zadeklarowaniu przez wnioskodawcę na działce rolnej powierzchni większej, niż stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z [...] stycznia 2009 r. przyznał I. K. płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości w łącznej wysokości 26 197,60 zł, tj. do pakietu POlb - Półnaturalne łąki dwukośne w wysokości: 26 197,60 zł za powierzchnię 29,77 ha.
W dniu [...] grudnia 2011r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. wpłynęło pismo I. K. datowane na dzień [...] grudnia 2011 r. i opatrzone tytułem "Odwołanie od decyzji Nr [...] z [...] stycznia 2009 r. (...)", sprostowane następnie pismem z [...] grudnia 2011 r., w którym I. K. wskazała, iż wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji wymienionych w w/w piśmie z [...] grudnia 2011 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w dniu [...] lutego 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. decyzją nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2009 r.
Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes ARiMR wydał decyzję z [...] kwietnia 2012r., którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
Organ II instancji stwierdził, podtrzymując stanowisko wyrażone przez organ I instancji, że wydając decyzję objętą postępowaniem o stwierdzenie nieważności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P., po uwzględnieniu wyników przeprowadzonej w dniu [...] września 2008r. w gospodarstwie I. K. kontroli na miejscu, prawidłowo ustalił, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło przedeklarowanie powierzchni zadeklarowanej do przyznania płatności działki rolnej "B", skutkujące zastosowaniem dyspozycji zawartej w art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Z protokołu z kontroli na miejscu wynikało, że na działce rolnej "B", na której I. K. zadeklarowała powierzchnię 33,61 ha, w wyniku kontroli na miejscu stwierdzono powierzchnię 31,42 ha, co oznacza, że obszar zatwierdzony do płatności rolnośrodowiskowej po uwzględnieniu wyników w/w kontroli na miejscu w wariancie POlb - Pólnaturalne łąki dwukośne pakietu P01 Utrzymanie łąk ekstensywnych wynosił 34,15 ha wobec deklarowanej przez wnioskodawczynię powierzchni 36,34 ha, co z kolei stanowi 6,41% przedeklarowania powierzchni.
Organ odwoławczy wskazał, że skoro zatem decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] stycznia 2009r. wydana została z uwzględnieniem powyższych przepisów prawa krajowego i wspólnotowego oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie ma podstaw do stwierdzenia, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, które z kolei pociągałoby za sobą konieczność stwierdzenia jej nieważności w oparciu o tryb określony w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Decyzja Prezesa ARiMR w W. z [...] kwietnia 2012r. została przez skarżącą, reprezentowaną przez zawodowego pełnomocnika, zaskarżona w całości. Autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
naruszenie przepisu art. 6 k.p.a. poprzez nie wzięcie przy wydawaniu decyzji pod uwagę nieuwzględnienia przez organ wydający decyzję, przepisów dotyczących konieczności obecności rolnika przy przeprowadzaniu kontroli, zamieszczonych na stronie ARiMR;
naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. poprzez zmienne ustalenia w kwestii wielkości gruntów mających stanowić podstawę ubiegania się o dofinansowanie w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustalonych na podstawie przeprowadzonej kontroli;
naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji;
a nadto naruszenie przepisu art. 36 § 1 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy oraz niepoinformowanie skarżącej o nowym terminie załatwienia sprawy i przyczynach przedłużającego się postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008. Kwestią, która budziła wątpliwość na podstawie załączonych do wniosku dokumentów, była powierzchnia kwalifikująca do przyznania płatności. Wskazano, że skarżąca przedstawiła Plan Działalności Rolnośrodowiskowej na lata 2007 – 2012, a przeprowadzone na miejscu kontrole, dotyczące wnioskowanych obszarów, wykazywały różne pomiary, mimo że dotyczyły tych samych powierzchni. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano fakt, iż "wynik kontroli opisanej w raporcie z czynności kontrolnych nr [...] wykazał wprost przeciwny wynik pomiarów niż kontrola z 2008 r. należy wyjaśnić tym, że wyniki kontroli opisane w w/w raporcie dotyczą sprawy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 i nie mogą stanowić dowodu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy z tytułu ONW na rok 2008 ". W związku z tym w skardze podkreślono, że skarżąca przedstawiła Plan Działalności Rolnośrodowiskowej obejmujący lata 2007 – 2012, zatem skoro organy przeprowadzające kontrole powierzchni tych samych obszarów, dokonują w stosunku do nich różnych pomiarów, w zależności od czasu, w którym dokonywana jest kontrola, uzasadnionym wydaje się stwierdzenie, że takie działanie z pewnością nie sprzyja przestrzeganiu zasady budzenia przez organy publiczne zaufania wśród obywateli.
Ponadto mając na uwadze treść art. 6 k.p.a. podkreślono fakt, że mimo informacji przedstawionych na stronie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z których jasno wynika, że podczas kontroli przeprowadzanych przez ARiMR, a dotyczących gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), obecność rolnika podczas takiej kontroli jest wymagana, w przedmiotowej sprawie skarżąca nie została zawiadomiona o przeprowadzonej kontroli, w związku z czym nie była obecna przy jej przeprowadzaniu, mimo, iż dotyczyła ona właśnie ww. zakresu.
Podniesiono również, że organy naruszyły zasadę czynnego udziału stron, bowiem skarżąca nie została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji, a tym samym nie miała możliwości wypowiedzenia się w sprawie.
Wskazano ponadto, że w przedmiotowej sprawie niedotrzymane zostały także terminy załatwienia sprawy, wynikające z treści przepisu art. 35 § 3 k.p.a., a ponadto organ prowadzący sprawę nic zawiadomił skarżącej o przyczynach przedłużenia postępowania i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, zatem doszło do naruszenia treści przepisu art. 36 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. nr 270 - dalej p.p.s.a. ), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także o wydaniu decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne.
Sąd podziela pogląd organów orzekających w sprawie wszczętej na wniosek strony skarżącej odnośnie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] stycznia 2009r.
Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z p. zm. – dalej jako k.p.a.) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości:
2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie;
5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą:
7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej, co przesądza o tym, że pozytywne orzeczenie w tym zakresie (stwierdzające nieważność decyzji) może zapaść wyłącznie w wypadku zaistnienia co najmniej jednej z podstaw określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Wady decyzji wyliczone w art. 156 § 1 pkt 1-6 k.p.a. oraz wady nieważności ustanowione w przepisach odrębnych noszą znamiona wad istotnych kwalifikowanych. Mają one charakter materialnoprawny. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Generalnie należy stwierdzić, że wady tkwią w samej decyzji (jej treści) i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotowe, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej (patrz: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. CH BECK, s. 704).
Wady określone w pkt 1 i 4 art. 156 § 1 k.p.a. wskazują na naruszenie elementu podmiotowego hipotez norm materialnych (w przypadku organu - normy kompetencyjnej, w przypadku osoby niebędącej stroną - normy merytorycznej). Wydanie decyzji bez podstawy prawnej (pkt 2) to typowy przykład sprzeczności z normami materialnymi wyższego stopnia. Z kolei rażące naruszenie prawa (pkt 2) to nic innego, jak zaprzeczenie elementu przedmiotowego hipotezy normy merytorycznej (zastosowanie normy do stanu faktycznego sprawy, który znajduje się poza zakresem jej unormowania) lub zanegowanie treści dyspozycji tej normy. Natomiast trwała niewykonalność decyzji (pkt 5) oznacza, że decyzja jest sprzeczna z dyspozycją normy merytorycznej, gdyż niewykonalność implikuje negację faktyczną stanu rzeczy przewidzianego w zakresie jej unormowania, przy założeniu, że ustanowiona norma wyższego stopnia sama ma charakter wykonalny. Jeśli wykonanie decyzji wywołuje czyn zagrożony karą (pkt 6), to zachodzi sprzeczność z naczelnymi normami merytorycznymi. Z kolei naruszenie res iudicata (pkt 3) oznacza, że zanegowano w całości normy materialne podlegające uprzednio konkretyzacji.
Źródłem tych wad może być jednak nie tylko naruszenie przepisów prawa materialnego, lecz również naruszenie istotnych przepisów procesowych, w szczególności dotyczących toku instancji, pierwszeństwa weryfikacji decyzji w trybie zwykłym przed trybem nadzwyczajnym czy też dopuszczalności dysponowania postępowaniem i prawami przez strony postępowania (patrz: A. Matan, komentarz do art. 156 k.p.a. (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz. A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. LEX 2010, również: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. CH BECK, s. 705;).
W postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, organ rozpatrujący sprawę ustala czy zaistniały podstawy z art. 156 § 1 k.p.a. niezbędne do stwierdzenia nieważności. Organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie administracyjne w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy.
W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem odwoławczym tj. Prezesem ARiMR oraz organem nadzoru tj. Dyrektorem [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G., który decyzją z [...] lutego 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] stycznia 2009r. prawidłowo stwierdził, iż nie zaistniała jakakolwiek przesłanka z art. 156 § 1 k.p.a., skutkująca koniecznością stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji.
W sprawie mają zastosowanie przepisy prawa materialnego krajowego i wspólnotowego, zawarte w:
ustawie z 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 6229, poz. 2273 z późn. zm.), zwaną dalej ustawą PROW, przepisach wykonawczych do tejże ustawy, w tym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 z późn. zm.) zwanym dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym",
rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 t. 25, str. 391, z późn. zm.),
rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. WE L 153 z 30.04.2004 r.),
- rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółom zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.),
Zgodnie z § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia rolnośrodowiskowego - płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalności rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do:
przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia Rady nr 1257/1999/WE oraz art. 13 i 20 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004;
realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2 tego rozporządzenia, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;
w przypadku realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 i 3 - 6 - prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestr działalności rolnośrodowiskowej), zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin; rejestr prowadzi się na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją"-,
w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 - realizacji tego pakietu na wszystkich działkach rolnych w gospodarstwie rolnym.
Uwzględniając brzmienie § 3 ust. 1 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia rolnośrodowiskowego wyjaśnić należy, że płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisowo krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska.
Z przytoczonych powyżej przepisów prawa wynika, że pomoc rolnośrodowiskowa przysługuje rolnikowi, który spełnia wszystkie wymienione cyt. przepisami prawa warunki.
W świetle wskazanych powyżej regulacji prawnych i stanu faktycznego sprawy co do przyznania skarżącej płatności na rok 2008 w pomniejszonej wysokości należy stwierdzić, że w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek strony, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] stycznia 2009r., bowiem - co wynika wyraźnie z treści zaskarżonej decyzji - decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, nie dotyczyła sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwej strony postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, ponadto w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą i nie zawierała wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Ponadto – jak to wykazał organ nadzoru w swojej decyzji - decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] stycznia 2009r. wydana została z uwzględnieniem cyt. przepisów prawa krajowego i wspólnotowego oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie było tym samym podstaw do stwierdzenia, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, które z kolei pociągałoby za sobą konieczność stwierdzenia jej nieważności w oparciu o tryb określony w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z jednolitą wykładnią dotyczącą przesłanki nieważności wynikającej z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty i bezsporny, nie stwarzający podstaw do odmiennej wykładni, został naruszony przepis prawa. W wyroku z 27 października 2003r. (sygn. akt IV SA 905/2002, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. jest takie naruszenie normy prawa obowiązującego, która jest na tyle wyraźna, że nie budzi wątpliwości interpretacyjnych".
Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego przez pełnomocnika skarżącej dotyczącego obecności rolnika podczas kontroli to jak słusznie zauważył organ, z brzmienia przepisu art. 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 wynika, iż zarówno uprzednie powiadomienie rolnika o zamiarze przeprowadzenia w jego gospodarstwie kontroli na miejscu, jak również jego osobista obecność w trakcie jej przeprowadzania nie jest okolicznością decydującą o skuteczności przeprowadzonych czynności kontrolnych i wynikającego stąd ich dowodowego charakteru w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności.
Należy zgodzić się przy tym z organem, iż nieobecność rolnika podczas kontroli nie jest przeszkodą do jej przeprowadzenia, albowiem czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009.
Ma rację również organ co do stwierdzenia, że zarzut zmiennych ustaleń w kwestii wielkości gruntów przeczy istocie przeprowadzania kontroli na miejscu, bowiem istotą kontroli na miejscu jest weryfikacja deklaracji rolnika i ustalenie faktycznej powierzchni gruntów kwalifikujących się do płatności.
Natomiast co do podniesionego przez autora skargi zarzutu dotyczącego przekazania stronie kopii raportu z kontroli na miejscu, organ prawidłowo wskazał, iż wynika ona wprost z brzmienia przepisu art. 28 ust. 2 ww. rozporządzenia Komisji (organ podniósł przy tym, że kopia raportu sporządzonego w dniu [...] września 2008 r. z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie I. K. została przekazana przesyłką pocztową nr nadawczy [...] w dniu [...] października 2008 r., a skarżąca nie wniosła zastrzeżeń co do treści zawartych w tym dokumencie).
Należy przy tym stwierdzić, iż rację miały organy nadzoru, iż nie miały i nie mogły mieć wpływu na ocenę decyzji będącej przedmiotem wszczętego postępowania o stwierdzenie nieważności.
Rozpatrując z kolei zarzut pełnomocnika skarżącej, iż "wynik kontroli opisanej w raporcie z czynności kontrolnych nr [...] wykazał wprost przeciwny wynik pomiarów niż kontrola z 2008 roku" to wskazać należy, że organ prawidłowo wyjaśnił, iż wyniki kontroli opisane w tym raporcie dotyczyły sprawy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 - nie mogły zatem stanowić dowodu w sprawie dotyczącej przyznania płatności na rok 2008.
Wskazać przy tym należy, że podnoszone przez autora skargi zarzuty odnośnie naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a to zasady legalności działania (art. 6 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) czy zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, gdyż odnoszą się do ewentualnych uchybień organu wydającego decyzję podlegającą postępowaniu o stwierdzenie nieważności, które mogły mieć miejsce w postępowaniu dowodowym prowadzącym do wydania tej decyzji, nie miały jednakże wpływu na treść samej decyzji, która w rażący sposób nie narusza przepisów prawa.
Odnośnie zarzutu niezapewnienia stronie możliwości zapoznania się z aktami sprawy organ właściwie stwierdził, iż ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich deroguje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w tym zakresie. Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 tej ustawy w postępowaniu , przy czym przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Tym samym zgodnie z ustawą organ nie ma obowiązku dokonywania czynności zgodnie z zasadą wynikającą z art. 10 § 1 k.p.a., chyba, że tego zażąda strona postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie żądała, by umożliwić jej zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, organ nie miał zatem obowiązku informować skarżącej o tej możliwości.
Sąd nie uznał również za zasadny zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 36 § 1 k.p.a., gdyż niedotrzymanie terminów wynikających z dyspozycji art. 35 § 3 k.p.a. nie rzutuje na treść rozstrzygnięcia podlegającego ocenie Sądu.
Na marginesie należy przy tym wskazać, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. uchybił tym przepisom, bowiem nie poinformował strony o niezałatwieniu jej sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., jednakże – jak już wskazano – uchybienia te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie podjęte przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] stycznia 2009r.
Rozpatrując całokształt sprawy należy zatem przyjąć, że prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawny w sprawie dał organom podstawę do stwierdzenia, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] stycznia 2009r. przyznająca skarżącej płatność za 2008 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym organy nadzoru prawidłowo wydały decyzje o odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Sąd nie stwierdził ponadto, iż organy administracji w niniejszej sprawie prowadziły postępowanie z obrazą przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 oraz art. 156 § 1 k.p.a., gdyż prawidłowe stosowanie obowiązujących przepisów prawa pozostaje w zgodzie z zasadą legalności działania, zawartą w przepisie art. 6 k.p.a.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło