V SA/Wa 1619/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-11
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Irena Jakubiec-Kudiura, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może wznowić postępowanie zakończone decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej, gdy skarżący powołuje się na brak udziału w postępowaniu z powodu choroby?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest organem właściwym do wznowienia postępowania zakończonego decyzją administracyjną. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Sąd może wznowić postępowanie jedynie w przypadkach określonych w art. 271-273 PPSA, które nie miały zastosowania w tej sprawie. Sąd nie może również samodzielnie uchylić lub zmienić decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., gdyż uprawnienie to przysługuje organowi administracji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON odmawiającą wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Powodem odmowy było nieprzedłożenie przez skarżącego dokumentów potwierdzających jego sytuację ekonomiczną, co było niezbędne do oceny, czy nie znajduje się on w trudnej sytuacji ekonomicznej zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 800/2008. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, uchylenia decyzji i przywrócenia terminu, powołując się na chorobę depresyjną jako przyczynę braku udziału w postępowaniu i uchybienia terminom.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant specjalista - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze ze skargi J. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... maja 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę
Po rozpatrzeniu odwołania J. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z ... października 2012 r. znak: ... Minister Pracy Polityki Społecznej decyzją z dnia .... maja 2013 r. nr ...utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Decyzją z ... października 2012 r. znak: ... Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2011 r.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, z którego wynika, iż nie zgadza się z zawartym w niej rozstrzygnięciem i liczy na pozytywne załatwienie sprawy tj. otrzymanie zaległych i obecnych środków.
Uznając trafność kwestionowanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że jego podstawą prawną są przepisy art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, które stanowią, że środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a (dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych), art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r.
Pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielenia pomocy publicznej. W ocenie organu przepis art. 48 a ust. 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, że dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. w związku z tym dofinansowanie to winno być zgodne z postanowieniami tego Rozporządzenia Komisji (WE).
Kryteriów niezbędnych do ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc szukać we wskazanym wyżej Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 oraz wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE C z 2004 r., Nr 244, poz. 2, ze zm.)
Organ podkreślił, że zgodnie z motywem 15 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych Wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. Aby ograniczyć swoje obciążenie administracyjne, państwa członkowskie przyznając pomoc dla małych i średnik przedsiębiorstw, do której stosuje się rozporządzenie, powinny zastosować uproszczoną definicję zagrożonego przedsiębiorstwa. Do dużych przedsiębiorstw jako przedsiębiorstw zagrożonych stosuje się definicję zawartą w Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw.
W związku z tym, iż w formularzu informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie strona wskazała, iż jest małym przedsiębiorstwem przy ocenianiu jej sytuacji finansowej zastosowanie będzie miała uproszczona definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w rozporządzeniu Komisji, zgodnie z którą za takowe uważa się przedsiębiorstwo spełniające jeden z warunków:
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub
b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki – jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających12 miesięcy; lub
c) bez względu na rodzaj spółki , jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności.
Organ odwoławczy przypomniał, że stosownie do powyższych regulacji strona składając wniosek o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2011 r. załączyła formularz informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. W części B formularza dotyczącej sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, na pytanie trzecie tj. "czy wnioskodawca spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym" oraz czwarte tj. "czy wnioskodawca spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem naprawczym" strona odpowiedziała twierdząco. Wprawdzie w złożonej korekcie w/w informacji na powyżej wskazane pytania odpowiedziała przecząco jednak zarówno w pierwszym jak i drugim przypadku nie przedłożyła stosownych dokumentów obrazujących jej sytuację ekonomiczną w momencie składania wniosku i potwierdzających prawidłowość złożonej korekty.
Z uwagi na powyższe braki organ I instancji pismami z ... lutego 2012 r. oraz ... kwietnia 2012 r. wzywał stronę do przesłania wszelkiej dokumentacji finansowej na temat wartości aktywów i zobowiązań jak również aktualnych zaświadczeń z Krajowego Rejestru Długów oraz o niezaleganiu wobec ZUS i US. Jak informował organ I instancji w obydwu ww. pismach dokumenty te były niezbędne do ustalenia sytuacji finansowej strony, a tym samym zbadania czy podmiot nie znajduje się, zgodnie z przepisami Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 w trudnej sytuacji ekonomicznej. Obydwa pisma zostały pozostawione bez odpowiedzi strony.
Powyższe dokumenty nie zostały również przesłane organowi II instancji pomimo, iż skarżący zobowiązał się w swoim piśmie (które wpłynęło do organu I instancji ... listopada 2012 r.), iż prześle je w terminie do ... grudnia 2012 r.
W związku z powyższym Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżący pomimo wezwań organu I instancji oraz złożonych deklaracji przedstawienia organowi II instancji stosownych dowodów potwierdzających sytuację finansową nie złożył żadnych dokumentów, które mogłyby zostać wykorzystane w niniejszej sprawie i mogły stanowić podstawę korzystnego dla niego rozstrzygnięcia, co jednoznacznie należy poczytywać za brak chęci współpracy z organami. Powyższe oznacza też że strona nie udowodniła, iż nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, co uniemożliwia, wydanie korzystnej dla niej decyzji.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł J. K. powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a w zw. z art. 147 k.p.a.
Skarżący wniósł o:
1) wznowienie postępowania w przedmiocie zaskarżonej skargą decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej znak: ... z dnia ... maja 2013 r.
2) z mocy przepisu art. 154 § 1 k.p.a. z uwagi na przemawianie słusznego interesu strony uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji,
3) w oparciu o przepis art. 58 § 1 k.p.a. przywrócenie terminu uchybionego przez stronę bez winy strony.
W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in. że podstawą do wznowienia postępowania jest to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W instytucji wznowienia postępowania występują bowiem dwa zasadnicze elementy:
1) element materialny, tj. prawo do żądania ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu otwarcie możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy,
2) element procesowy – weryfikacji prawidłowości postępowania ,w którym rozpoznano i rozstrzygnięto sprawę administracyjną decyzją ostateczną.
Skarżący podniósł, że powodem braku uczestnictwa w postępowaniu jest choroba depresyjna, okresowo uniemożliwiająca mu uczestniczenie w postępowaniu administracyjnym, na którą się leczy od kilku lat.
Następnie przywołał dwa orzeczenia Sądu Najwyższego (o sygn. akt I UZ 142/11, oraz I UZ 38/05) oraz odwołał się do treści art. 154 § 1 k.p.a. dającego podstawy do wzruszenia decyzji która cechuje się tym, że jest ostateczna i żadna ze stron nie nabyła na jej podstawie prawa. Zdaniem skarżącego przepis art. 154 § 1 k.p.a. ustanawia dwie przesłanki które muszą wystąpić łącznie aby można było wzruszyć decyzję. Musi to być po pierwsze decyzja która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a po drugie za wzruszeniem decyzji musi przemawiać słuszny interes strony.
W ocenie skarżącego skarga zawiera obie przesłanki określone wskazanym przepisem. W dalszej kolejności skarżący odwołał się do treści art. 58 § 1 i 2 k.p.a. omawiając przesłanki jakie ów przepis przewiduje oraz powołał się na trzy orzeczenia NSA zapadłe w sprawach o sygn. akt I SA 1718/96, III SA 394/96 oraz II SA 340/91.
Skarżący podkreślił również, że najważniejszą i jedyną przyczyną uchybienia terminowi do czynności administracyjnych jest jego przewlekła choroba depresyjna uniemożliwiająca normalne funkcjonowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i jako taka została oddalona.
Z materiałów zgromadzonych w aktach postępowania administracyjnego w tym i z treści uzasadnienia kwestionowanej decyzji wynika iż zasadniczym powodem nieuwzględnienia wniosku skarżącego był brak przedłożenia żądanych przez organy obu instancji dokumentów które obrazowałyby sytuację ekonomiczną jego firmy wówczas kiedy składał on wniosek o przyznanie pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych. Dokumenty takie były niezbędne tym bardziej, że skarżący we wniosku o przyznanie pomocy oraz w korekcie do tego wniosku złożył odmienne oświadczenia co do tego czy spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym oraz naprawczym. Taki stan rzeczy skutkował tym, iż organ I instancji pismami z dnia ... lutego 2012 r., oraz z dnia ... kwietnia 2012 r. wezwał go do przesłania wszelkiej dokumentacji finansowej dotyczącej wartości aktywów i zobowiązań jego firmy. Co istotne w obu ww. pismach poinformowano skarżącego iż żądane dokumenty są niezbędne dla ustalenia sytuacji finansowej tejże firmy a tym samym do zbadania czy nie znajduje się ona w trudnej sytuacji ekonomicznej stosownie do przepisów Rozporządzenia Komisji WE nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem (...).
Z żądaniem nadesłania dokumentów o których wyżej mowa wystąpił również organ II instancji, jednakże zarówno na to żądanie jak i na żądania Prezesa Urzędu PFRON skarżący nie odpowiedział, albowiem wymaganych dokumentów nie dostarczył.
Taki stan rzeczy uniemożliwił uwzględnienie złożonego przez skarżącego wniosku albowiem nie wykazał on czy znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej warunkującej przyznanie pomocy w postaci wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Jeśli chodzi o zarzuty sformułowane w skardze to są one bezzasadne. Wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, którego domaga się skarżący (z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) nie może dokonać Wojewódzki Sąd Administracyjny. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się bowiem do organu administracji publicznej który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca, od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawie do wznowienia postępowania. Jednakże termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (więc takiej na którą powołuje się skarżący) biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.).
Jeśli chodzi o wznowienie posterowania przez Sad to jest ono możliwe w przypadkach określonych w art. 271, 272 oraz 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Jednakże żaden z przypadków przewidzianych w ww. przepisach nie może znaleźć zastosowania w przypadku skarżącego albowiem w sprawie zakończonej decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia...maja 2013 r. żaden Sąd się dotychczas nie wypowiadał.
Sąd nie może również zastosować art. 154 § 1 k.p.a. w sposób sugerowany w skardze. Przepis ten stanowi że decyzja ostateczna na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Z jego brzmienia wynika więc w oczywisty sposób, że to organ a nie Sąd ma uprawnienia do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, natomiast kontrola Sądu jest możliwa dopiero wówczas kiedy organ decyzję ostateczną uchyli bądź zmieni, albo też odmówi jej uchylenia bądź zmiany.
Jeśli chodzi o wniosek skarżącego dotyczący przywrócenia terminu w oparciu o przepis art. 58 § 1 k.p.a., to wniosek ten jest nie tylko bezpodstawny ale i niezrozumiały.
Skarżący nie wyjaśnia bowiem czego de facto wniosek ten dotyczy.
W uzasadnieniu skargi (k. 8) wskazuje on wprawdzie, że chodzi tu o uchybienie terminu do czynności administracyjnych, nie precyzuje jednak jakich.
Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło