V SA/Wa 162/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi O. F. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: – odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w całości W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy O. F. (dalej zwany: "skarżącym" lub "stroną"), reprezentowany przez żonę M.F. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie uzupełnił wniosek i wniósł również o ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący wraz z rodziną nie dysponują środkami umożliwiającymi opłacenie kosztów sądowych. Skarżący z powodu braku karty pobytu nie uzyskuje żadnych dochodów od początku bieżącego roku i utrzymuje rodzinę ze zgromadzonych oszczędności. Żona skarżącego zajmuje się dwójką dzieci. Ponieważ oświadczenie złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 3 marca 2011 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do udzielenia dodatkowych informacji. W udzielonej odpowiedzi pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z oszczędności w kwocie 1500 zł. Na miesięczne wydatki na utrzymanie składają się opłaty za mieszkanie w kwocie 300 zł, energię elektryczną - 120 zł, gaz – 20 zł, przedszkole w kwocie 200 zł oraz 400 zł na pół roku (przedszkole starszego syna) oraz koszty wyżywienia (600 zł) i ubrania. Od początku 2011 roku skarżący nie uzyskał żadnych dochodów. Rodzina skarżącego zajmuje mieszkanie użyczone przez kolegę i obecnie stara się o lokal socjalny, nie otrzymuje żadnej pomocy materialnej od rodziny oraz osób trzecich. Ponadto skarżący posiada samochód osobowy, a jego żona konto bankowe, na którym nie ma żadnych środków. Rodzina skarżącego w trakcie pobytu w Polsce korzystała z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej w okresie od września 2007 r. do lutego 2009 r. w kwocie "od 600 zł, 900 zł, 1200 zł miesięcznie". W tym czasie skarżący poszukiwał pracy, a jego żona była w ciąży. Następnie rodzina skarżącego uzyskiwała pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej w okresie od marca 2009 r. do marca 2010 r. w wysokości od 400 zł do 600 zł co dwa miesiące. Ponadto z pisma wynika, że skarżący przez dwa lata bezskutecznie poszukiwał pracy za pośrednictwem Urzędu Pracy. Następnie sprzedał swój majątek (działka w kraju pochodzenia) i postanowił zainwestować w małą działalność gospodarczą dającą miesięczny dochód brutto w kwocie 1600 zł (sezonowa sprzedaż obuwia, dwa razy w tygodniu), którą zamierza zarejestrować w związku z otrzymaną kartą pobytu. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpoznanie skargi przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu w kwocie 300 zł. Jeśli skarżąca, pomimo że przed sądem pierwszej instancji nie obowiązuje "przymus adwokacki", zdecyduje się zatrudnić profesjonalnego pełnomocnika koszty postępowania będą wyższe, podkreślić jednak należy, że strony mogą negocjować wysokość wynagrodzenia pełnomocnika. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że źródłem utrzymania rodziny skarżącego są oszczędności w kwocie 1500 zł. Według oświadczenia skarżącego miesięczne wydatki czteroosobowej rodziny kształtują się na poziomie około 1200 zł (600 zł wyżywienie, 300 zł mieszkanie, 120 zł energia elektryczna, 20 zł gaz, 200 zł przedszkole). Zestawienie posiadanych środków i ponoszonych miesięcznych wydatków jednoznacznie wskazują, że oświadczenia strony skarżącej złożone we wniosku PPF oraz w piśmie z 14 marca 2011 r. nie są wiarygodne i prawdziwe. Nie można dać im wiary, ponieważ skarżący wydając 1200 zł miesięcznie na utrzymanie czteroosobowej rodziny, musi dysponować innymi środkami pieniężnymi ponad wskazane oszczędności w kwocie 1500 zł. Ponadto skarżący posiada samochód (nie wskazano jego marki) oraz uzyskał środki pieniężne ze sprzedaży nieruchomości w kraju pochodzenia. Są to istotne składniki majątku posiadające określoną wartość materialną. Utrzymanie samochodu również generuje koszty i wymaga posiadania środków pieniężnych. Skarżący nie wskazał również jaką sumę uzyskał ze sprzedaży nieruchomości, a argument, że zamierza przeznaczyć uzyskane pieniądze na rozpoczęcie działalności gospodarczej nie może zadecydować o przyznaniu prawa pomocy, ponieważ brak podstaw aby przyjąć, że plany biznesowe skarżącego są ważniejsze od ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów związanych z prowadzeniem postępowania przed sądem. Nie może zostać oceniony na korzyć skarżącego fakt, że pomimo wezwania nie przedstawił wyciągów z rachunków bankowych żony (pomimo posiadania takiego rachunku, o czym żona skarżącego, będąca jego pełnomocnikiem poinformowała Sąd w piśmie z 14 marca 2011 r.). Reasumując, analiza przedstawionych przez skarżącego oświadczeń i informacji wskazuje, że skarżący posiada środki pieniężne ponad te, które wykazał we wniosku, a więc ponad 1500 zł. Nie można uznać za zgodne z prawdą jego oświadczenia, że czteroosobowa rodzina od początku 2011 r. utrzymuje się z kwoty 1500 zł. Przypomnieć należy, że miesięczne wydatki, również zgodnie ze złożonym oświadczeniem kształtują się na poziomie 1200 zł. W związku z powyższym w ocenie referendarza sądowego nie jest zasadne przyznanie prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani też nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.