V SA/Wa 162/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. F. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy O. F. (dalej zwany: "skarżącym" lub "stroną"), reprezentowany przez żonę M. F. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie uzupełnił wniosek i wniósł również o ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący wraz z rodziną nie dysponują środkami umożliwiającymi opłacenie kosztów sądowych. Skarżący z powodu braku karty pobytu nie uzyskuje żadnych dochodów od początku bieżącego roku i utrzymuje rodzinę ze zgromadzonych oszczędności. Żona skarżącego zajmuje się dwójką dzieci. Ponieważ oświadczenie złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 3 marca 2011 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do udzielenia dodatkowych informacji. W udzielonej odpowiedzi pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z oszczędności w kwocie [...] zł. Na miesięczne wydatki na utrzymanie składają się opłaty za mieszkanie w kwocie [...] zł, energię elektryczną – [...] zł, gaz – [...] zł, przedszkole w kwocie [...] zł oraz [...] zł na pół roku (przedszkole starszego syna) oraz koszty wyżywienia ([...] zł) i ubrania. Od początku 2011 roku skarżący nie uzyskał żadnych dochodów. Rodzina skarżącego zajmuje mieszkanie użyczone przez kolegę i obecnie stara się o lokal socjalny, nie otrzymuje żadnej pomocy materialnej od rodziny oraz osób trzecich. Ponadto skarżący posiada samochód osobowy, a jego żona konto bankowe, na którym nie ma żadnych środków. Rodzina skarżącego w trakcie pobytu w Polsce korzystała z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej w okresie od września 2007 r. do lutego 2009 r. w kwocie "od [...] zł, [...] zł, [...] zł miesięcznie". W tym czasie skarżący poszukiwał pracy, a jego żona była w ciąży. Następnie rodzina skarżącego uzyskiwała pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej w okresie od marca 2009 r. do marca 2010 r. w wysokości od [...] zł do [...] zł co dwa miesiące. Ponadto z pisma wynika, że skarżący przez dwa lata bezskutecznie poszukiwał pracy za pośrednictwem Urzędu Pracy. Następnie sprzedał swój majątek (działka w kraju pochodzenia) i postanowił zainwestować w małą działalność gospodarczą dającą miesięczny dochód brutto w kwocie [...] zł (sezonowa sprzedaż obuwia, dwa razy w tygodniu), którą zamierza zarejestrować w związku z otrzymaną kartą pobytu. Postanowieniem z dnia 24 marca 2011 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy albowiem analiza podanych przez niego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku. Pismem z dnia 13 kwietnia 2011 r. O. F., reprezentowany przez żonę M. F., wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym cofnął wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Następnie pełnomocnik skarżącego złożyła pismo z 18 kwietnia 2001 r. uzupełniające sprzeciw z 13 kwietnia 2001 r., do którego załączyła decyzję Prezydenta M. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] o umorzeniu zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę od zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do art. 199 p.p.s.a. - ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Natomiast instytucja prawa pomocy stanowi od niej wyjątek i przyznanie prawa pomocy następuje tylko w określonych w cytowanej ustawie przypadkach. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s. prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna, wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. W sytuacji gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a. ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Koszty sądowe obciążające wnioskodawcę w sprawie sprowadzają się w obecnym jej stadium do wpisu od skargi w wysokości 300 zł, ustalonego na podstawie § 2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach sądowych wynika, że źródłem utrzymania rodziny skarżącego są oszczędności w kwocie [...] zł. Trudna sytuacja majątkowa skarżącego została również potwierdzona w decyzji Prezydenta M. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] o umorzeniu zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę od zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji uznano, iż poniesienie kosztów sądowych przez skarżącego spowodowałoby uszczerbek w środkach utrzymana koniecznego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 oraz art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji postanowienia.