V SA/Wa 1622/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-26
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, rolnik ryczałtowy, który otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych, może skorzystać z prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Rolnik ryczałtowy, który otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych, może skorzystać z prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Dopłaty te, przeznaczone na kontynuowanie działalności rolniczej, nie mogą być traktowane jako środki na pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza gdy wnioskodawca nie posiada innych źródeł dochodu ani oszczędności.Stan faktyczny
R. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Wnioskodawca, rolnik ryczałtowy, prowadzi gospodarstwo domowe z rodziną i utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego, sprzedaży mleka i emerytury ojca. Po analizie jego sytuacji majątkowej, dochodów i wydatków, a także otrzymanych dopłat do gruntów rolnych, sąd uznał, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zmniejszenia kwoty indywidualnej dostaw; postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata;
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] sierpnia 2009r. R. C. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 28 listopada 2009r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z rodzicami, siostrą i dwójką jej dzieci. Utrzymują się dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości 2500 złotych rocznie oraz ze sprzedaży mleka w wysokości 300 złotych miesięcznie i emerytury ojca w wysokości 820 złotych. Do pisma procesowego z 9 listopada 2009r. (data nadania) załączył fakturę za sprzedaż mleka.
W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie z 2 grudnia 2009r. wnioskodawca wskazał, iż otrzymuje płatności bezpośrednie do gruntów rolnych z ARiMR w wysokości 7.614,69 złotych, które przeznacza na paliwo, remonty ciągnika, środki ochrony roślin i nawozy. Oświadczył również, iż nie wynajmuje maszyn rolniczych, gdyż posiada tylko podstawowe maszyny. Wskazał, iż jego siostra jest osobą bezrobotną, natomiast jej dzieci nadal uczą się. Podał, iż ponosi następujące wydatki: ubezpieczenie budynków gospodarczych - 340 złotych, KRUS – 294 złote, podatek rolny – 119 złotych, opał - 300 złotych, wyżywienie – 600 złotych, ubrania – 100 złotych, leczenie 150 złotych, energia elektryczna 500 złotych. Do pisma załączył dokumenty potwierdzające część ponoszonych wydatków (faktura za energię elektryczną, [...], łączne zobowiązanie podatkowe, KRUS), zaświadczenia dotyczące dzieci siostry skarżącego wskazujące, iż dzieci nadal się uczą, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy wskazujące, iż siostra skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, decyzję przyznającą dopłaty do gruntów rolnych.
W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy zarządzeniem z 29 grudnia 2009 r. wezwano skarżącego do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego oraz zeznania podatkowego za 2008 rok.
W dniu 14 stycznia 2010 r. (data nadania) skarżący nadesłał wyciąg bankowy z saldem na dzień 31 grudnia 2009r. w wysokości 12,47 złotych oraz poinformował, że nie składał zeznania podatkowego, gdyż jest rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku ponoszenia kosztów sądowych należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oceniając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę jego sytuację majątkową, rodzinną oraz dochody. Łączny dochód uzyskiwany przez rodzinę skarżącego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego i emerytury ojca pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Ponadto należy wskazać, że na rachunku bankowym uwidocznione były dwie znaczne wpłaty w kwotach 2510,64 zł (18 listopada 2009r.) oraz 7614,69 zł (4 grudnia 2009r.), które następnie skarżący wypłacił. Jednakże, co wynika z załączonych dokumentów (decyzja z 10.11.2009r.) oraz tytułów wpłat, są to dopłaty do gruntów rolnych, płatne jednorazowo na cały wnioskowany rok. Skarżący, zgodnie ze swoim oświadczeniem, dopłaty te przeznaczony na kontynuowanie dalszej produkcji rolniczej. Tak więc dopłaty te nie mogą zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdyż skarżący nie ma innych źródeł dochodu, które pozwoliłyby mu na pokrycie kosztów kontynuowania działalności rolniczej. Ponadto wzięto pod uwagę, iż skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło