V SA/Wa 1622/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmniejszenia kwoty indywidualnej dostawy; oddala skargę Przedmiotem skargi z [...] września 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniesionej przez R. C. (dalej: Skarżący) jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] sierpnia 2009 r. wydana w przedmiocie zmniejszenia kwoty indywidualnej dostaw. Zaskarżone rozstrzygnięcie podjęto w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] lutego 2004 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Ł. wydał decyzję nr [...], na podstawie której przyznano Skarżącemu kwotę mleczną dla dostawcy hurtowego w wysokości [...] kg o reprezentatywnej zawartości tłuszczu [...]% równoważnej w gramach [...] g/kg. W dniu [...] maja 2009r. Dyrektor OT ARR w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zmniejszenia kwoty indywidualnej z powodu niewykorzystania w co najmniej 70 % przez producenta kwoty indywidualnej (KI dostaw), przysługującej na dzień 1 kwietnia rozliczanego roku kwotowego, o czym poinformował Skarżącego. Jednocześnie organ wskazał, iż w przypadku niezłożenia wyjaśnień lub gdy złożone wyjaśnienia okażą się niewystarczające, zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 24, poz. 2081 ze zm.), indywidualna ilość referencyjna zostanie zmniejszona o jej niewykorzystaną część. Skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2009 r. oświadczył, iż sytuacja dotycząca niewykorzystania KI dostaw w co najmniej 70% wynikła z przyczyn od niego niezależnych. Wyjaśnił, iż produkcja mleka zmniejszyła się z powodu padnięcia krowy. Jednocześnie poinformował o zakupie 2 sztuk zwierząt i załączył umowy kupna-sprzedaży. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] Dyrektor OT ARR w Ł. zmniejszył kwotę indywidualną dostaw o [...] kg, z uwagi na wprowadzenie do obrotu w roku kwotowym mleka w ilości mniejszej niż 70%. Jednocześnie organ ustalił, iż od roku kwotowego 2009/2010 dostawcy przysługuje kwota indywidualna dostaw w wysokości [...] kg o referencyjnej zawartości tłuszczu [...] g/kg. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść zastosowanego w sprawie przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. W odwołaniu Skarżący wyraził swoje niezadowolenie z tak podjętego rozstrzygnięcia oraz wskazał w sposób bardzo ogólny na nieprawidłowości w działaniu organu. Pismem z [...] lipca 2009 r. organ wezwał odwołującego się do złożenia dodatkowych dokumentów w sprawie, dotyczących podnoszonych przez niego okoliczności celem ich udokumentowania, w szczególności faktury odbioru padliny, zaświadczenie lekarza weterynarii. W odpowiedzi zainteresowany poinformował, iż faktura odbioru padliny zaginęła. Przyczyną zaś padnięcia krowy był ciężki poród. Decyzją z [...] sierpnia 2008 r. Prezes ARR utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. W uzasadnieniu, powołując się na przepisy art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, art.72 ust.3 Rozporządzenia Rady Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych, art.40 Rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, organ odwoławczy stwierdził, iż wydana w I instancji jest prawidłowa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Prezesa ARR, Skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji zarzucając błędną wykładnię przepisów powodującą naruszenie praw producentów rolnych. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko prezentowane przez organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Przystępujący do sprawy pełnomocnik z urzędu w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2010r. poparł skargę w całości oraz wniósł - na podstawie art.3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz.643 ze zm.) oraz art.193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola m.in. aktów (decyzji, postanowień) z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według - co należy podkreślić- stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania skarżonego orzeczenia. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwaną p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, w przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70 % indywidualnej ilości referencyjnej przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, indywidualną ilość referencyjną o jej niewykorzystaną część. Tym samym oceniając sprawę w kontekście cytowanej powyżej normy prawnej (art. 32 ust. 1) należało brać pod uwagę dany rok kwotowy, a więc okres od 1 kwietnia do 31 marca i przysługującą w tym okresie producentowi KI. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie słusznie ustaliły, iż Skarżący, poprzez wprowadzenie do obrotu w roku kwotowym mleka w ilości mniejszej niż 70% przyznanej mu indywidualnej ilości referencyjnej, wypełnił dyspozycję art. 32 ust. 1 omawianej ustawy. Jak wynika z informacji zawartych w rejestrze producentów prowadzonym przez Dyrektora OT ARR w Ł. Skarżący w okresie od 1 kwietnia 2008r. do 31 marca 2009r. sprzedał do podmiotu skupującego mleko w ilości [...] kg. Natomiast na dzień 1 kwietnia 2008r. Skarżący posiadał kwotę indywidualną dostaw w wysokości [...] kg. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż w roku kwotowym 2008/2009 Skarżący wykorzystał 64,12% kwoty indywidualnej dostaw stanowiącej jego własność na dzień 1 kwietnia 2008r. Nadto, Sąd zauważa, iż przepisy ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych przewidują instytucje, które pozwalają rolnikom zarówno na zmniejszenie jak i na zwiększenie przysługującej im KI w trakcie roku kwotowego. Producent, który zwiększył sprzedaż mleka lub przetworów mlecznych w trakcie roku kwotowego może ubiegać się o przyznanie mu dodatkowej KI z krajowej rezerwy (art. 16 ust. 1). Zatem, stosując przepis art. 32 ust. 1 ww. ustawy, należy mieć na uwadze KI, którą producent dysponował w danym roku kwotowym, i którą mógł w tym roku kwotowym wykorzystać. Interpretując i stosując ten przepis trzeba mieć na uwadze także przepisy unijne, w tym ww. rozporządzenie Rady i definicję KI w nim zawartą. Producent w roku kwotowym 2008/2009 wykorzystał tylko 64,12% przyznanej mu KI. Tym samym organ miał podstawy do dokonania w drodze decyzji zmniejszenia KI przysługującej Skarżącemu o jej niewykorzystaną część, na podstawie ww. art. 32 ust. 1. Przy czym, przed wydaniem takiej decyzji organ obowiązany był rozważyć, czy okoliczności podnoszone przez stronę w toku postępowania nie uzasadniają odstąpienia od zastosowania tej sankcji. Z tego obowiązku organ wywiązał się w sposób należyty. Prawo krajowe nie reguluje odstępstw do zasady wyrażonej w powyższym przepisie. W zakresie odstępstwa są wiążące i bezpośrednio stosowane przez Polskę przepisy unijne zawarte w przywoływanym już rozporządzeniu Rady. Stosownie bowiem do art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady Nr 1234/2007, zmniejszenie indywidualnej ilości referencyjnej o jej niewykorzystaną część nie znajduje zastosowania w przypadku siły wyższej i w należycie uzasadnionych, i uznanych przez właściwe organy, przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną danych producentów. Do przypadków tych w art. 40 ust. 4 rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 270 z 2003 r.), zaliczono przykładowo: śmierć rolnika, długookresową niezdolność rolnika do pracy, poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemię dotykającą część lub cały żywy inwentarz gospodarza. Z powyższego wynika, iż aby możliwe było odstąpienie od zastosowania sankcji przewidzianej w (art.72 ust.2 ww. rozporządzenia unijnego Nr 1234/2007) art. 32 ust. 1 ww. ustawy krajowej, tj.: -muszą wystąpić zdarzenia, które można uznać za przypadki działania siły wyższej lub inne należycie uzasadnione i uznane przez właściwy organ okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, oraz -zdarzenia te muszą mieć bezpośredni wpływ na zdolność produkcyjną danego producenta rolnego w roku kwotowym, który podlega rozliczeniu. Oznacza to, że ustawodawca kładzie nacisk nie tylko na charakter okoliczności, które mogą wpłynął na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego, lecz również na rozmiar skutków spowodowanych przez takie zdarzenie. Według normy art. 40 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, przypadek działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ, winien być zgłoszony przez rolnika na piśmie. W przedmiotowej sprawie Skarżący powołał się padnięcie krowy. Jednocześnie wskazał, iż uzupełnił stado o dwie krowy. Do swoich wyjaśnień dołączył paszporty oraz kopie umów kupna. Na wezwanie organu skarżący jednak nie nadesłał faktury odbioru padliny, stwierdzając, iż ją zgubił. Nie przedstawił również zaświadczenia lekarza weterynarii potwierdzającego stan zwierzęcia. Rację należy zatem przyznać organowi, iż okoliczności przedstawione przez skarżącego, mające uzasadniać niewykorzystanie kwoty indywidualnej, są niewystarczające i nie mogą być uznane za przypadek siły wyższej lub należycie uzasadniony przypadek mający tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Niezależnie od powyższego Sąd wyjaśnia, iż analizując sprawę dostrzegł, że decyzja organu I instancji nie została w pełni uzasadniona, co jednak nie oznacza, że strona została pozbawiona prawa dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy w postępowaniu administracyjnym. Sąd uznał, iż uchybienie to naprawione zostało w postępowaniu odwoławczym i w konsekwencji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W skarżonej decyzji organ II instancji - uprawniony do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w tym również "usunięcia" naruszeń, których dopuścił się organ I instancji - odniósł się do wszystkich okoliczności występujących w sprawie, podnoszonych przez stronę. Ostatecznie Sąd stanął na stanowisku, iż organ odwoławczy prawidłowo dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Odnosząc się do wniosku o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, na podstawie art.3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz art.193 Konstytucji RP, Sąd wyjaśnia, iż tylko realne wątpliwości prawne dotyczące wykładni konkretnego przepisu prawnego stanowiącego podstawę prawną wyroku mogą być przedmiotem pytania prawnego sądu orzekającego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto, to wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadniać przedstawienie TK pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej (por. wyrok NSA z 22.05.2009r. sygn.akt FSK 88/08). W tym stanie rzeczy - wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak również innego naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.