V SA/Wa 1625/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2010 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca wystąpiła z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż jej ... rodzina utrzymuje się tylko ze skromnych dochodów tj. wynagrodzenia za pracę męża (brutto ... zł, netto – ... zł), wynagrodzenia skarżącej (brutto ... zł, netto – ... zł) oraz zasiłku rodzinnego na dzieci (netto ... zł). Koszty miesięczne jakie ponoszą to opłata za energię ... zł, gaz ... zł, opłaty związane z dojazdem dzieci do szkoły ... zł, opłata za przedszkole ... zł. Oprócz tego dochodzi wyposażenie ... dzieci w podręczniki i artykuły szkolne, a także ubrania i obuwie. Skarżąca wskazała, iż nie posiada innych dochodów, gdyż gospodarstwo, które posiada jest współwłasnością (udział....). Nie posiada nieruchomości, zamieszkuje wraz z rodziną w domu ... . W dodatkowym oświadczeniu skarżąca wyjaśniła, iż wydatki związane z opłatami wynoszą miesięcznie ... zł (prąd, gaz, opał, opłata za przedszkole, rachunki za telefony, Internet, zakup paliwa). Na wyżywienie, ubranie i leczenie pozostaje kwota około ... zł dla .... rodziny. Skarżąca nie posiada zgromadzonych środków pieniężnych na rachunku bankowym, w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny wspomaga się debetem w rachunku. Ponadto skarżąca wskazała, iż posiada samochód osobowy (rok prod. ....), jednakże jest on niezbędny w celu transportu dzieci do szkoły, a jego wartość nie przekracza 3000 EURO. Na potwierdzenie złożonych oświadczeń skarżąca nadesłała wyciągi z posiadanych rachunków bankowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 100 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenia potwierdzają wysokość dochodów skarżącej i jej rodziny, które pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego, składającego się z ... osób, w tym ... dzieci. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.