V SA/Wa 1625/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-18
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Bożena Zwolenik, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma prawo obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą manipulacyjną i opłatą za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone jako bezskuteczne, a przepisy dotyczące maksymalnej wysokości tych opłat nie zostały określone przez ustawodawcę zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą manipulacyjną i opłatą za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, nawet jeśli postępowanie egzekucyjne zostało umorzone jako bezskuteczne, ponieważ przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uzależniają naliczenia opłat od faktycznego wyegzekwowania należności. Jednakże, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie naruszyć zasad konstytucyjnych, uwzględniając rzeczywiste wydatki i nakład pracy organu, a także standardy wynikające z orzecznictwa TK.Stan faktyczny
Wierzyciel (Skarżący) złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego obciążające wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie ponad 70 tys. zł. Postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika zostało umorzone jako bezskuteczne. Wierzyciel kwestionował możliwość obciążenia go kosztami, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisów w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz [...] w C. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Na podstawie tytułów wykonawczych z (...). listopada 2015 r. nr (...)., nr (...)., wystawionych przez Ś. (dalej: "Wierzyciel", "Centrum", "Skarżący") Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "Naczelnik US") prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku K. Sp. z o.o. (dalej: "Dłużnik", "Spółka").
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego Spółki w (...). S.A. - zawiadomienie z (...). marca 2017 r.
Prowadzone wobec Dłużnika postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do zrealizowania obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym. W związku z tym, Naczelnik US postanowieniem z dnia (...). marca 2019 r. nr (...)., umorzył prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne stwierdzając, że w toku egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Zawiadomieniem z (...). marca 2019 r. nr (...)., Naczelnik US zawiadomił Wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Postanowieniem z (...). maja 2019 r. nr (...)., Naczelnik US zawiadomił Wierzyciela o obciążeniu kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 70 328,70 zł, prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Pismem z 13 czerwca 2019 r. Strona, nie godząc się z treścią rozstrzygnięcia złożyła zażalenie.
Postanowieniem z (...). lipca 2019 r. nr (...)., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż kwestię kosztów egzekucyjnych, powstałych w związku z prowadzeniem egzekucji administracyjnej, regulują przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.". I tak, zgodnie z art. 64 § 1 powołanej ustawy, organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty. W rozpatrywanej sprawie dokonano czynności egzekucyjnych, które wygenerowały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 70 328,70 zł, na które składają się: opłata manipulacyjna 1% oraz opłata za zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych 5%.
W myśl art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Zasadą jest pobieranie powyższej opłaty niezależnie od tego, czy kwota została wyegzekwowana, czy też nie. Opłata wynosi bowiem 1% kwoty "egzekwowanych należności", a nie "wyegzekwowanych należności".
Przepis art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. stanowi, iż organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości - za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Opłaty te, zgodnie z brzmieniem art. 64c § 1 u.p.e.a. stanowią koszty egzekucyjne, które z zastrzeżeniem § 2-4 obciążają zobowiązanego. Koszty egzekucyjne powstałe za pierwsze skuteczne zajęcie egzekucyjne nalicza się uwzględniając należność główną wraz z odsetkami na dzień wygenerowania dokumentu o zajęciu prawa majątkowego, natomiast koszty egzekucyjne za każde kolejne skuteczne zajecie egzekucyjne nalicza się od narosłych odsetek.
Organ wyjaśnił również, iż od tej generalnej zasady wyrażonej w normie prawnej art. 64c § 1 u.p.e.a.ustawodawca wprowadził jednak pewne odstępstwa. I tak, w § 4 ww. przepisu wskazano, iż wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, ponieważ postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do zobowiązanej Spółki zostało umorzone z uwagi na bezskuteczność tegoż postępowania, co uniemożliwia pobranie kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego.
Organ odwoławczy stwierdził, iż podziela stanowisko organu egzekucyjnego I instancji, że w niniejszej sprawie brak było możliwości obciążenia kosztami egzekucyjnymi zobowiązanej Spółki oraz, że zaistniała konieczność obciążenia nimi Wierzyciela. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 64 § 10 u.p.e.a., jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, a wobec powyższego obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstał równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie, a więc zgodnie z art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu.
Organ wskazał również, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, na który powołuje się w zażaleniu na postanowienie organu I instancji Strona, nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Dopóki jednak ustawodawca nie określi maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej oraz opłaty manipulacyjnej, organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w wyroku SK 31/14. W ocenie Dyrektora IAS wysokość kosztów egzekucyjnych ustalonych w rozpoznawanej sprawie, na które składają się opłata manipulacyjna za doręczenie poszczególnych tytułów wykonawczych, a także opłata za dokonane w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne, w postaci zajęć rachunków bankowych, w łącznej wysokości 70 328,70 zł, nie pozostaje w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, jak również nie przekracza maksymalnego rozsądnego pułapu poszczególnych opłat składających się na koszty egzekucyjne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o stwierdzenie nieważności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US z (...). maja 2019 r., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania sądowego, zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., które to przepisy Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, uznał za niekonstytucyjne w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości tych opłat,
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:
- art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81 K.p.a w związku z art. 140 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie zaskarżonego postanowienia organu I instancji bez przeprowadzenia postępowania w kierunku ustalenia czy nie doszło do ustalenia kosztów egzekucyjnych w oderwaniu od świadczenia organu egzekucyjnego w formie zajęcia rachunków bankowych dłużnika, a w konsekwencji ustaleniu kosztów egzekucyjnych w sprawie w wysokości nieuzasadnionej wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych przez organ czynności egzekucyjnych.
Powyższe zarzuty Skarżący rozwinął w motywach skargi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Przedmiotem sporu jest postanowienie w sprawie obciążenia Skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego wynikającymi z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko K. Sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Ś. w wysokości 70 328, 70 zł.
Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu nieważności zaskarżonego postanowienia Sąd podkreśla, że zaskarżony akt w pierwszej kolejności podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 461).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Na wstępie należy wskazać, że Skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 31/14, kwestionuje możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzone czynności egzekucyjne, tj. zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanej, na których nie było środków, nie pozwalało na skuteczne ich wyegzekwowanie.
Odnosząc się do tego stanowiska Sąd uznaje, że organy w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej miały prawo, co do zasady obciążyć wierzyciela powstałymi opłatami egzekucyjnymi, jak również opłatą manipulacyjną, które składają się na koszty egzekucyjne.
Sąd nie uznaje za trafny poglądu, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe tylko wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie egzekucję i podziela w tym zakresie stanowisko zajęte w tej kwestii m.in. przez: WSA w Gliwicach w wyroku z 21 maja 2018 r. I Sa/Gl 221/18 i WSA w Opolu w wyroku z 21 marca 2018 r. I SA/Op 33/18.
Zdaniem Sądu stanowisko Skarżącego nie znajduje potwierdzenia w treści przepisów u.p.e.a., które nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej. Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.
Natomiast § 9 pkt 2 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zgodnie z art. 80 § 1 zd. pierwsze u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie zaś z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.
Odnosząc się do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., zdaniem Sądu, użycie określenia "egzekwowanej", a nie "wyegzekwowanej" należności wskazuje, że ustawodawca nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności.
Skarga zasługuje na uwzględnienie ze wskazanych niżej powodów.
Sąd podziela stanowisko Skarżącego co do tego, że wydając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji powinien uwzględnić w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jak wynika z § 4 tego przepisu, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.
W odniesieniu do art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., jak również art. 64 § 6 u.p.e.a., Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że:
1. "Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji."
TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."
Należy wskazać, że w wyroku TK sygn. SK 31/14, nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej, czy manipulacyjnej w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego, a jedynie brak określenia górnej granicy tych opłat.
Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK sygn. SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018 r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że: "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten – w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją – nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet – musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".
Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 u.p.e.a. Przepisy te, jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., jak również opłaty manipulacyjnej o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a.
Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu. Zdaniem Sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu.
Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że nie dokonano w nim takiej oceny, co skutkuje naruszeniem art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.
Samo odwołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, nie uzasadnia obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego we wskazanej kwocie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów egzekucyjnych w zakresie opłat egzekucyjnych, jak i opłaty manipulacyjnej, aby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków, jak również nakładu pracy organu egzekucyjnego mając na uwadze standardy wynikające z wyroku TK sygn. SK 31/14.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło