V SA/Wa 1627/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął egzekucję administracyjną do majątku A. B., dalej jako "skarżący" na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. wystawionego przez Wojewodę [...], obejmującego należność z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego oraz na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. wystawionego przez Burmistrza Miasta i Gminy P., obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w dniu [...] maja 2011 r. wraz z zawiadomieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. Ponadto w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu doręczono w dniu [...] kwietnia 2012 r. dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz skarżącemu, co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. A. B. wniósł skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] oddalił skargę na czynności egzekucyjne. Dyrektor Izby uznał, iż zajęcie prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego dokonane zostało zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu [...] czerwca 2012 r. skarżący złożył do Ministra Finansów zażalenie na ww. postanowienie. W treści zażalenia podniósł, iż oddalenie skargi nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa administracyjnego. Zrzucił, iż podatek, który mu naliczono i mandat zostały już wyegzekwowane ze świadczenia rentowego. Wskazał przy tym, iż w odniesieniu do podatku, na dzień składania przedmiotowego zażalenia nie posiadał legitymacji prawnej do nieruchomości. Ponadto A. B., powołując się na art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniósł do Ministra Finansów "o wnikliwe zbadanie sprawy i utrzymanie w mocy skargi i zażalenia aby stały się prawomocne". Skarżący wskazał przy tym, aby wstrzymać wynagrodzenie i nie przekazywać go Urzędowi Skarbowemu w Z. na poczet należności z tytułu podatku i mandatu, gdyż nie jest właścicielem nieruchomości. Rozpoznając sprawę w następstwie zażalenia Minister Finansów postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż analiza stanu faktycznego wykazuje, że środek egzekucyjny został zastosowany prawidłowo z zachowaniem obowiązującej procedury. Wyjaśnił ,iż podstawę dokonania egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także renty socjalnej stanowiły tytuły wykonawcze o numerach: [...] i [...], wystawione odpowiednio przez Wojewodę [...] oraz Burmistrza Miasta i Gminy P., których odpisy doręczono skarżącemu w [...] maja 2011 r. Podkreślił, że strona nie kwestionuje w zażaleniu prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej pod względem formalnym, lecz wskazuje na aspekt braku wymagalności zobowiązania. Podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczą bowiem wygaśnięcia obowiązku objętego tytułem wykonawczym wystawionym przez Wojewodę [...] oraz zarzuty nieistnienia obowiązku dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Burmistrza Miasta i Gminy P. W ocenie Ministra ww. kwestie nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ zauważył ,iż zarzuty te mogą stanowić przedmiot odrębnego postępowania w trybie art. 34 u.p.e.a. regulującego materię zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Dodał, iż na każdym etapie postępowania egzekucyjnego skarżący posiadał prawo do zbadania ww. zarzutów również na podstawie art. 59 powołanej wyżej ustawy w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o prawne zbadanie postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014 r., gdyż jest one niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; powoływana dalej: “p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014r. jest zgodne z prawem. Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, uzasadniając ją nieistnieniem wierzytelności ( nie czuję się dłużnikiem, nie jestem właścicielem nieruchomości). W zażaleniu na postanowienie organu I instancji dodatkowo wskazał, że dochodzone należności zostały wyegzekwowane. Tym samym argumentacja skarżącego nie dotyczy czynności zajęcia prawa majątkowego tylko odnosi się do braku istnienia wierzytelności egzekwowanych w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut taki nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną. Podnieść należy, że skarga na czynność egzekucyjną znajduje oparcie w treści art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005r. nr. 229 poz.1954 ze zm., dalej u.p.e.a.), przez co sprawa może zostać rozpatrzona tylko w tym zakresie. Według treści przepisu art. 1a pkt 2) u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Natomiast wszelkie działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12) u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych z grupy pierwszej dotyczącej należności pieniężnych jest m.in. egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego. Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Skarga na czynność administracyjną służy bowiem ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Jej istota sprowadza się do zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Wniesiona skarga tego warunku nie spełniała. Skarżący podniósł w niej generalny zarzut co do prawa prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując na jego prowadzenie bez podstawy prawnej, kwestionując istnienie wierzytelności objętych tytułami wykonawczymi w oparciu, o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Były to zarzuty merytoryczne odnoszące się do nieistnienie egzekwowanego obowiązku, które nie mogły zostać rozpatrzone w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną. Stwierdzić należy , że sama czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt.12a i art. 79 wymienionej ustawy. Wszelkie twierdzenia skarżącego na okoliczność nieistnienia wierzytelności nie mogą być skutecznie podniesione w tym postępowaniu. Regulacje prawne zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. przewidują możliwość odrębnego zaskarżenia przez zobowiązanego, w drodze zarzutu, okoliczności wykonania obowiązku, umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku ( art. 33 pkt.1 u.p.e.a). Zarówno postanowienia wierzyciela, jak i postanowienia organu egzekucyjnego wydane w odniesieniu do wniesionych zarzutów podlegają zaskarżeniu w postaci zażalenia w myśl art. 34 § 2 i 5 u.p.e.a. Ponadto zgodnie z art. 59 § 1, 3 i 4 u.p.e.a. zobowiązany może żądać umorzenia postępowania egzekucyjnego m. in. gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zobowiązanemu zażalenie (art. 59 § 5 u.p.e.a.). Wskazane możliwości prawne i podstawy ich podniesienia nie mogą stanowić elementu skargi na czynności egzekucyjne organu gdyż byłoby to nieuprawnionym powieleniem środków zaskarżenia, nieprzewidzianym dla zobowiązanego przez ustawodawcę. W tych warunkach podnoszone przez skarżącego zarzuty nie są uprawnione i nie mogą stanowić skutecznej podstawy do wzruszenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy uznając postanowienie za prawidłowe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.