V SA/Wa 163/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G. C., M. R., M. M. wspólników "G. [...]" spółka cywilna na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zgody na realizację procedury uproszczonej poza godzinami pracy urzędu celnego; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. G. C., M. R., M. M. wspólnicy "G. [...]" spółka cywilna wezwani solidarnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wystąpili na urzędowym formularzu PPPr z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z 23 lutego 2010r. wezwano skarżących (oddzielnie) do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie tego wniosku na formularzu przeznaczonym dla osób fizycznych (formularz PPF). M. M. przy piśmie z 10 marca 2010r. (data nadania) złożył wniosek na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ww. wniosku wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z rodzicami, utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej w wysokości 3.957 złotych oraz dochodów rodziców ze świadczeń emerytalnych i rentowych w łącznej wysokości 1.700 złotych. Oświadczył, iż posiada spółdzielcze prawo do lokalu o powierzchni 64m2. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych nie posiada. Wyjaśnił także, że spółka, której jest wspólnikiem posiada debet w Banku [...] S.A. w wysokości 33.271,66 złotych. Z formularza PPPr wynika natomiast, iż wspólnicy spółki cywilnej posiadają dwa rachunki bankowe w Banku: [...] S.A. ze stanem 1.786 złotych oraz [...] S.A. z powyższym debetem. Ponadto posiadają samochód osobowy marki H. [...] z 2001 roku o wartości 19.000 złotych. Spółka za 2009r. osiągnęła wstępny zysk ok. 9.500 złotych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 9 kwietnia 2010 r. wezwano M. M. do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wezwanie zostało doręczone poprzez dwukrotne awizo i uznane za doręczone w dniu 4 maja 2010 r. (dowód: koperta, k. 61 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie nie złożył on dodatkowego oświadczenia zgodnie z powyższym zarządzeniem. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF z 10 marca 2010 r. (data nadania), było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.