V SA/Wa 1634/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-04
Skład orzekający: Anna Nasiłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot prawny (SP ZOZ) prowadzący działalność gospodarczą, mimo wykazywania strat i korzystania z kredytów, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Podmiot prawny prowadzący działalność gospodarczą, nawet jeśli wykazuje straty i korzysta z kredytów, nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże braku dostatecznych środków na ich pokrycie. Sama strata czy korzystanie z kredytu na bieżącą działalność nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy podmiot posiada znaczny majątek i generuje przychody.Stan faktyczny
Skarżący S.P.Z.O.Z. w C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową, ujemne salda na rachunkach bankowych i posiadane kredyty. Mimo przedstawienia dokumentacji finansowej, w tym zeznań podatkowych CIT-8 wykazujących dochody w latach 2010-2011, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, biorąc pod uwagę rozmiar prowadzonej działalności, wartość majątku oraz możliwość finansowania bieżącej działalności, w tym z kredytów.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S.P.Z.O.Z. w C. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
S.P.Z.O.Z. w C., zwany dalej: "skarżącym" złożył na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy wynosi 10.938.709,65 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 10.500.127,59 zł. Podano również, że wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi 981.905,68 zł. Skarżący posiada trzy rachunki bankowe w N.B. z ujemnym saldem w wysokości [...] zł. Ponadto skarżący wskazał, iż posiada dwa kredyty w wysokości [...] zł oraz [...] zł. Dodatkowo wyjaśnił, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych z uwagi na bardzo trudną sytuację finansową. Skarżący nie posiada żadnych własnych środków finansowych, z których mógłby pokryć koszty sądowe. Funkcjonowanie na płaszczyźnie finansowej możliwe jest dzięki korzystaniu z kredytu na rachunku bankowym. Stan księgowy na dzień 29 czerwca 2012 r. wynosił – 8.743.388,32 zł.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia złożonych dokumentów oraz przedstawienia dodatkowych informacji skarżący złożył kopie zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2010-2011, aktualny wykaz środków trwałych, kartoteki kont księgowych, odpisy bilansów na dzień 30 czerwca 2012 r. oraz na dzień 31 grudnia 2011 r. wraz z rachunkami zysków i strat za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. oraz za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., dwie umowy kredytowe o udzielenie kredytu obrotowego w rachunku bieżącym oraz umowę kredytową o udzielenie kredytu długoterminowego. Ponadto, skarżący oświadczył, że nie posiada lokat bankowych i nie zbywał w dwóch ostatnich latach nieruchomości.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.).
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej.
Oceniając złożony wniosek oraz oświadczenia zawarte na urzędowym formularzu PPPr stwierdzić należy, że skarżący na prawo pomocy nie zasługuje, bowiem nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na pełne poniesienie kosztów sądowych.
Oddalając wniosek kierowano się tym, iż skarżący jest podmiotem prowadzącym działalność w dużych rozmiarach i posiada znacznej wartości majątek. Ze statutu SP ZOZ w C. (statut jest dostępny na stronie internetowej [...] wynika, iż składa się on z 5 przedsiębiorstw (S., P., D., S.) leczniczą polegającą również na udzielaniu świadczeń zdrowotnych odpłatnych, jak również działalność gospodarczą inna niż lecznicza w zakresie dzierżawy i najmu nieruchomości, wynajmu rzeczy, usług przewozowych, usług naprawy sprzętu, usług kserograficznych, usług udostępniania wyciągów, odpisów kopii dokumentacji medycznej, usług udzielania zakładom ubezpieczeń informacji o stanie zdrowia, organizacji szkoleń, kursów oraz konferencji, obsługi imprez w zakresie zabezpieczenia medycznego, pobierania opłat parkingowych, prowadzenia szkoły rodzenia, usług związanych z udziałem osób towarzyszących w szczególności przy porodzie rodzinnym, pobycie dziecka w szpitalu.
Warto zauważyć, że SP ZOZ prowadzony jest w formie samodzielnego zakładu pokrywającego z posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów koszty działalności i zobowiązań.
Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 11 maja 2012r. wynika, iż skarżący nie znajduje się w stanie likwidacji. Skarżący nie utracił płynności finansowej, gdyż brak jest wpisów co do zaległości, wierzytelności itd. w dziale 4 odpisu z KRS.
Wyjaśnić należy, iż wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Pokrywanie strat z bieżącej działalności nie jest argumentem przemawiającym za zwolnieniem od kosztów sądowych.
Należy również zauważyć, że w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej wnoszących o przyznanie prawa pomocy, zasadnicze znaczenie ma fakt, iż sprawa ma ścisły związek z prowadzoną przez nie działalnością i możliwość prowadzenia takiej działalności nie powinna - z reguły, obciążać dochodów budżetowych Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet ten, a w konsekwencji całe społeczeństwo miałoby kredytować działania skarżącego, związane z dochodzeniem przed sądami określonych roszczeń, czy też – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, kwestionujące na drodze sądowej decyzję organu administracji publicznej.
Stwierdzić należy, iż za zwolnieniem skarżącego od kosztów sądowych nie przemawiają również argumenty, iż skarżący prowadzi działalność cały czas korzystając z kredytów bankowych. W szczególności zauważyć należy, że skarżącemu szpitalowi udzielono kredytu na finansowanie bieżącej działalności. Koszty bieżącej działalności stanowią również wydatki na postępowanie sądowe. W ocenie referendarza skarżący jest w stanie (chociażby ze środków z kredytu na finansowanie bieżącej działalności) uiścić wpis sądowy i w związku z tym winien partycypować w kosztach postępowania.
Nie pozostaje bez znaczenia, iż w zeznaniach podatkowych CIT-8 za lata 2010 – 2011 skarżący wykazał dochód w wysokości 1.328.514,44 zł za 2010 rok oraz w wysokości 1.511.583,92 zł za 2011 rok, co oznacza, że w dwóch ostatnich latach uzyskane przychody były wyższe od kosztów poniesionych na uzyskanie przychodów.
Ponadto, nie bez znaczenia pozostaje, że skarżący nie przedstawił wszystkich informacji i dokumentów, o które był wzywany na podstawie art. 255 P.p.s.a. W szczególności skarżący nie przedstawił wyciągów z rachunków bankowych, wyjaśniając jedynie, że nie posiada lokat bankowych. Na urzędowym formularzu PPPr wskazał, że posiada trzy rachunki bankowe, w tym na dwóch rachunkach nie posiada żadnych środków, a na jednym wykazuje saldo ujemne. Nie odpowiadając na wezwanie skierowane do niego na podstawie art. 255 p.p.s.a. skarżący nie uprawdopodobnił tych informacji.
Reasumują, w ocenie referendarza sądowego skarżący – mimo wskazanych trudności – jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego, nie wykazał bowiem, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło