V SA/Wa 1635/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, pomimo poniesienia straty w poprzednim roku obrotowym i zaprzestania działalności produkcyjnej, posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ spółka wykazała posiadanie środków finansowych na rachunkach bankowych przekraczających łączną wysokość wpisów sądowych w toczących się sprawach. Strata podatkowa nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, a spółka posiadała aktywa i generowała przychody z bieżącej działalności handlowej, co pozwalało na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Spółka D. sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą zwrotu należności celnych i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka argumentowała trudną sytuacją finansową po zakończeniu działalności produkcyjnej, wskazując na straty i koszty związane z restrukturyzacją. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku, jednak pełnomocnik nie wykonał zarządzenia. Sąd analizował sytuację finansową spółki na podstawie dostępnych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
D. sp. z o.o. z siedzibą w P. składając skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] maja 2010r. w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W treści uzasadnienia wniosku pełnomocnik spółki wskazał, iż w roku obrotowym 2009, z dniem [...] czerwca spółka zamknęła działalność produkcyjną, decyzja w tej sprawie zapadła na szczeblu centralnym w K., w wyniku kryzysu na globalnym rynku finansowym. Rok obrotowy 2009, był co podkreślił wnoszący skargę był dla spółki szczególnie niekorzystny z powodu zachwiania relacji pomiędzy wielkością kończącej się produkcji w I półroczu i kosztami tej produkcji, w tym kosztami stałymi, ponoszenia dodatkowych kosztów rozwiązywania umów z pracownikami, ponoszenia nakładów na zabezpieczenie mienia po zakończeniu produkcji, strat ze sprzedaży maszyn i urządzeń, a także zmian organizacyjnych dotyczących gwarancji, wcześniej wyprodukowanych i sprzedanych na określonych warunkach gwarancyjnych [...] oraz kosztów poniesionych na zabezpieczenie wątpliwych należności od upadłych odbiorców. Pełnomocnik podał również, że spółka realizuje wyłącznie działalność handlową i zagospodarowuje majątek pozostały po zakończeniu produkcji.
Wysokość kapitału podstawowego, jak wskazuje wnioskodawca to kwota [...] zł., kapitał własny na dzień [...] grudnia 2008r. to kwota [...] zł., zaś kapitał własny w dniu [...] grudnia 2009r. wynosi [...] zł. Natomiast wartość środków trwałych zgodnie z bilansem z [...] grudnia 2009r. to kwota [...] zł.
Stan rachunków bankowych wynosi: 1. w I. [...]; [...];[...]; 2. w D. - [...].
Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z [...] sierpnia 2010r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do nadesłania informacji o aktualnym wykazie środków trwałych Spółki, o zeznaniu podatkowym CIT 8 za ostatni rok obrotowy, o rozmiarach bieżącej działalności handlowej, a także informacji, czy strona miała faktyczną możliwość zbycia posiadanych składników majątku - po likwidacji jej działalności produkcyjnej, a także, jaki będzie wpływ nowej struktury majątku spółki na zdolność przedsiębiorstwa do osiągania zysku, dostosowania się do potrzeb rynku, informacji potwierdzających stan zatrudnienia w spółce oraz informacji dotyczących innych należności ciążących na spółce np. należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego, banków itp. jak również informacji o rozmiarach bieżącej działalności handlowej sprzętem [...].
Pełnomocnik skarżącego nie wykonał nakazanej przez Sąd czynności.
Sąd z urzędu wykonał kserokopie dokumentów nadesłanych przez pełnomocnika skarżącego do sprawy o sygn. akt: VSA/Wa 687/10, co pozwoli ocenić sytuację finansową spółki w sposób wyczerpujący i wszechstronny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie, Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu PPPr., a także dokumenty (kserokopie) dołączone do akt przedmiotowej dotyczące sytuacji finansowej spółki, z uwzględnieniem zarówno obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, jak i jej możliwości finansowych.
Stosownie do brzmienia art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez Wnioskującą udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie.
W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi 100 zł. (stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) jest to z całą pewnością kwota wpisu która nie przekracza możliwości finansowych spółki. Ważnym jest podkreślenia, iż w tutejszym Wydziale V WSA w Warszawie ze skarg D. Sp. z o.o. obecnie toczy się [...] postępowań, łączna wysokość wpisów we wszystkich sprawach wynosi [...]. Poprzez ten pryzmat rozpoznano powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Przedmiotem rozważań Sądu jest sytuacja majątkowa, w której znajduje się obecnie spółka, która do [...] czerwca 2009r. zajmowała się produkcją elektronicznego sprzętu powszechnego użytku w szczególności [...], zaś aktualnie zajmuje się sprzedażą hurtową elektrycznych artykułów użytku domowego, co do którego rodzaju działalności, nie są znane spółce żadne okoliczności wskazujące na jakiekolwiek zagrożenia (zgodnie z "Wprowadzeniem do sprawozdania finansowego za rok 2009").
Zdaniem Sądu strona posiada stosowne środki umożliwiające poniesienie kosztów sądowych, na kontach bankowych spółki dostępne są kwoty: w I.: a) [...], b) w [...] ze stanem [...] (tj. [...]) c) w [...] ze stanem [...], (tj. [...]) oraz w D. a) [...] ze stanem [...]. Zatem na rachunkach bankowych zostały zgromadzone środki finansowe w wysokości ponad [...] co prowadzi do wniosku, iż skarżąca spółka ma dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Uiszczenie brakującej kwoty wpisu nie może doprowadzić do wniosku, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosku tego w żaden sposób nie może zmienić wykazana strata w 2009r. w wysokości [...] zł. Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych.
W opinii Sądu ważnym jest podkreślenia, iż aktywa spółki na dzień [...] grudnia 2009r. wyniosły [...], a inwestycje krótkoterminowe wynosiły [...], a w roku 2008 wyniosły [...], zatem w porównaniu z rokiem poprzednim, są nawet nieznacznie wyższe. Na uwagę zasługuje też fakt, że kapitał własny spółki w roku 2009 i roku 2008 nie uległ zmianie i wyniósł [...]. Spółka posiada także rezerwy na spłatę zobowiązań w wysokości [...], zatem jest w stanie pokrywać swoje bieżące należności.
Trzeba dodać, iż spółka jak wynika z odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego nie znajduje się w stanie upadłości, nie jest wobec niej prowadzone postępowanie układowe.
Zgodnie z oświadczeniem nadesłanym przez pełnomocnika spółki do sprawy o sygn. akt: VSA/Wa 687/10 spółka zatrudnia [...] pracowników, zatem nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje bieżące dochody ze sprzedaży sprzętu [...]. Przychody netto ze sprzedaży produktów za rok 2009 wyniosły [...]. Zgodnie zaś z wcześniejszym planem (pełnomocnik w treści złożonego wniosku wskazał na zagospodarowanie majątku po zakończeniu produkcji) sprzedane zostały środki trwałe o wartości początkowej [...] (zgodnie z "Wprowadzeniem do sprawozdania finansowego za rok 2009"), co jednoznacznie wskazuje, że spółka mogła dochować terminów do uiszczenia opłat sądowych, gdyż zbyła posiadane środki trwałe.
Ponadto z dniem [...] marca 2010r. weszła w życie umowa o ubezpieczeniu społecznym między Rzeczypospolitą Polską a R., w związku z czym spółka wyrejestrowała pracowników [...] z ubezpieczenia w ZUS i zaprzestała rozliczania i naliczania składek ZUS, jak czytamy w sprawozdaniu. Zatem konieczne wydatki na należności ZUS zostały ograniczone dzięki umowie, co z kolei wpłynie na możliwości finansowe podmiotu (zgodnie z "Wprowadzeniem do sprawozdania finansowego za rok 2009").
Ważnym podkreślenia jest także fakt, że zgodnie ze "Sprawozdaniem zarządu D." sp. z. o. o. z siedzibą w P. z działalności za rok 2009", spółka ujawnia swoje plany na rok 2010r. Jak wskazuje, będzie kontynuowała lokalną działalność handlową sprzętem [...] marki [...], przewiduje sprzedaż towarów m.in. [...], [...], [...] na kwotę [...], a zysk netto został zaplanowany na kwotę [...]. Spółka nie planuje zaciągania kredytów bankowych, a działalność będzie finansowana ze środków własnych. Przyjęte przez spółkę na rok 2010 założenia, zdaniem Sądu wskazują na możliwość realizacji prawa do Sądu przez spółkę, bez sięgania do pomocy ze środków budżetowych.
W tym miejscu Sąd zaznacza, że ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. W tym zakresie Sąd – analizując oświadczenia złożone we wniosku – uznał, iż Spółka nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, iż w ocenie Sądu wnioskująca Spółka jest w stanie partycypować w kosztach postępowania na jego obecnym etapie, bowiem posiada środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych, przekraczające łączną wysokość wpisów sądowych w sprawach ze skarg Spółki, jakie obecnie toczą się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie.
W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło