V SA/Wa 1637/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę W dniu [...] października 2010 r. E. M. (dalej – skarżący) złożył w P. Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013. W decyzji z [...] stycznia 2011 r. o numerze [...] Dyrektor P.Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił skarżącemu przyznania pomocy, z uwagi na fakt, iż skarżący nie spełnił przesłanek warunkujących otrzymanie pomocy, wymienionych w § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840, z późn. zm.). Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. W dniu [...] maja 2011 r. Prezes ARiMR, w decyzji o numerze [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności przywołał treść § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którą pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących utraty miejsca pracy na statku rybackim jest przyznawana rybakowi, który: 1. utracił miejsce pracy w wyniku trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu danego statku rybackiego oraz znajduje się na liście zawierającej imiona i nazwiska członków załogi tego statku sporządzonej przez właściciela albo armatora tego statku; 2. był zatrudniony co najmniej przez 12 miesięcy na statku rybackim, o którym mowa w pkt 1, lub był armatorem albo współarmatorem lub właścicielem albo współwłaścicielem pracującym na tym statku w okresie ostatnich 24 miesięcy przed dniem, w którym decyzja o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu tego statku stała się ostateczna, jednak nie później niż w dniu wykreślenia tego statku rybackiego z rejestru statków rybackich. Organ zauważył, że z przedstawionych przez skarżącego dokumentów (zaświadczenia ZUS o opłacaniu składek zdrowotnych) wynika, że skarżący nie był armatorem pracującym na danym statku rybackim w wymaganym przepisami prawa okresie. Ponadto zauważono, że sam skarżący w odwołaniu wskazał, iż po wprowadzeniu okresów ochronnych na dorsza zdążało się, że miało miejsce zawieszanie działalności w ZUS z powodów finansowych. Wobec powyższego organ stwierdził, że skarżący nie spełnił warunków uzyskania rekompensaty w związku z utratą miejsca pracy na statku rybackim. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ARiMR. W uzasadnieniu skargi zauważył, że wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, spełnia wymogi określone w § 23 ww. rozporządzenia, gdyż utracił miejsce pracy w wyniku trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu statku "L.", był armatorem tego statku i pracował na nim w wymaganym okresie 24 miesięcy oraz znajduje się na liście załogi i ma odpowiednie wpisy w książeczce żeglarskiej. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną przyznania pomocy finansowej na realizację środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką, objętego osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", stanowiącego załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (M. P. Nr 51, poz. 739), stanowi rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1), w którym ustanowiono Europejski Fundusz Rybacki (dalej zwany "EFR") oraz określono ramy wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa, obszarów zależnych głównie od rybactwa, a także rybołówstwa śródlądowego. Zgodnie z art. 21 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 wsparcie z EFR mające na celu dostosowanie wspólnotowej floty rybackiej dotyczy rekompensaty społeczno-gospodarczej w celu zarządzania wspólnotową flotą rybacką zgodnie z art. 27. Stosownie do art. 27 ust. 1 lit. e rozporządzenia EFR może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują nieodnawialną rekompensatę dla rybaków, którzy przepracowali jako rybacy na pokładzie statku co najmniej dwanaście miesięcy, pod warunkiem że statek rybacki, na którym byli zatrudnieni, został objęty trwałym zaprzestaniem działalności połowowej w rozumieniu art. 23. Rekompensata ta podlega proporcjonalnemu zwrotowi w przypadku powrotu beneficjentów do pracy w zawodzie rybaka w terminie krótszym niż jeden rok od czasu wypłacenia im rekompensaty. W art. 3 lit. b rozporządzenia zawarto przy tym definicję rybaka jako osoby, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 Komisja i państwa członkowskie zapewniają spójność pomocy udzielanej z EFR z politykami, priorytetami i działaniami Wspólnoty oraz jej komplementarność z innymi instrumentami finansowymi Wspólnoty. Ta spójność i komplementarność znajduje swoje odbicie w programie operacyjnym, który, stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia, jest opracowywany przez każde z państw członkowskich w celu realizacji polityki i priorytetów, które mają być współfinansowane z EFR. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 rozporządzenia dla każdej osi priorytetowej określonej w tytule IV państwo członkowskie ustanawia w ramach swego programu operacyjnego warunki i procedury ich stosowania. W powyższym kontekście wskazać należy, iż w dziale VI Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", który został zatwierdzony przez Komisję Europejską decyzją z 16 października 2008 r., w opisie środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką wyjaśniono, iż restrukturyzacja polskiej floty, planowana na okres programowania 2007-2013, wiązała się będzie z dalszym ograniczeniem potencjału połowowego tak, by najlepiej dostosować go do dostępnych zasobów, i będzie miała niekorzystny wpływ na zatrudnienie i sytuację społeczno-ekonomiczną na obszarach rybackich. W związku z tym konieczne jest podjęcie towarzyszących działań społeczno-ekonomicznych w celu zrównoważenia niekorzystnych efektów Planu Dostosowania Nakładu Połowowego, udzielanie wsparcia, różnicowanie działalności na obszarach dotkniętych problemem. Główny typ wsparcia dotyczył będzie m.in. nieodnawialnych rekompensat dla rybaków, którzy przepracowali jako rybacy co najmniej 12 miesięcy, pod warunkiem, że statek rybacki na którym byli zatrudnieni został objęty trwałym zaprzestaniem działalności połowowej. Jako beneficjentów tego środka wskazano rybaków. Należy również zauważyć, iż warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej zostały określone w ustawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619, z póżn. zm.). Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, w ramach osi priorytetowej 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, na podstawie delegacji zawartej w art. 19 ustawy, w której wytycznych wskazano m.in., iż regulacje podustawowe mają zapewnić prawidłową realizację programu oraz mieć na względzie istotę i cel poszczególnych środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840 i Nr 129, poz. 1064). W § 23 ust. 1 powołanego rozporządzenia wskazano, iż pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących utraty miejsca pracy na statku rybackim jest przyznawana rybakowi, który: utracił miejsce pracy w wyniku trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu danego statku rybackiego oraz znajduje się na liście zawierającej imiona i nazwiska członków załogi tego statku sporządzonej przez właściciela albo armatora tego statku; był zatrudniony co najmniej przez 12 miesięcy na statku rybackim, o którym mowa w pkt 1, lub był armatorem albo współarmatorem lub właścicielem albo współwłaścicielem pracującym na tym statku w okresie ostatnich 24 miesięcy przed dniem, w którym decyzja o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu tego statku rybackiego stała się ostateczna, jednak nie później niż w dniu wykreślenia tego statku rybackiego z rejestru statków rybackich. Zgodnie z § 37 ust. 3 rozporządzenia do wniosku o dofinansowanie dołącza się, określone w załączniku do rozporządzenia w części I, dokumenty potwierdzające dane zawarte we wniosku. W części I załącznika do rozporządzenia w ust. 5 pkt 11 wskazano, iż w przypadku środka rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką do wniosku o dofinansowanie dołącza się dokument poświadczający opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne przez armatora albo współarmatora lub właściciela albo współwłaściciela statku rybackiego – w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji. Podkreślenia w powyższym kontekście wymaga, iż istotą pomocy w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących utraty miejsca pracy na statku rybackim jest, zarówno w świetle prawa wspólnotowego, jak i regulacji krajowych, ochrona socjalna czynnych zawodowo pracowników sektora rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Należy również zauważyć, iż nowelizacja § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, która weszła w życie z dniem 27 marca 2010 r., miała na celu objęcie pomocą finansową armatorów i właścicieli pracujących na statku rybackim, który został objęty trwałym zaprzestaniem działalności połowowej. Opierając się na treści oświadczenia wnioskodawcy z [...] listopada 2010 r. organy ustaliły, że wnioskodawca przebywa od 18 sierpnia 2003 r. na emeryturze i jako osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z przedstawionego przez wnioskodawcę zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w L. z [...] lipca 2010 wynika, iż wnioskodawca opłacał składki za siebie na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okresy: od 01.01.2007 r. do 30.06.2007 r., od 01.02.2008 r. do 31.05.2008 r. oraz od 17.12.2008 r. do 18.09.2009 r. Skarżący przedstawił ponadto decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2009 r. o wykreśleniu statku L., którego był współwłaścicielem i współarmatorem, z rejestru statków rybackich. Bezsporne jest zatem, iż wnioskodawca nie był armatorem pracującym na statku rybackim w okresie 12 miesięcy przed dniem, w którym decyzja o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu tego statku rybackiego stała się ostateczna, jednak nie później niż w dniu wykreślenia tego statku rybackiego z rejestru statków rybackich. Konsekwencją dokonanych ustaleń faktycznych było zatem uznanie, iż udzielanie pomocy wnioskodawcy nie byłoby zgodne z celem tego programu. Reasumując należy więc stwierdzić, że pomimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, odpowiada ona prawu. Jak wynika z powyższych rozważań, w sprawie nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Pomimo bowiem dokonania błędnej wykładni § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, poprzez wskazanie na wymóg potwierdzenia zatrudnienia w całym 24 miesięcznym okresie poprzedzającym zaprzestanie działalności połowowej, prawidłowo stwierdzono w okolicznościach niniejszej sprawy brak podstaw do udzielenia pomocy wnioskodawcy. Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.