V SA/Wa 1640/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy; oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej przez R. P. (dalej jako Skarżący, Wnioskodawca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Nr (...) z dnia (...) r. o utrzymaniu w mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Nr (...) z dnia (...) maja 2017 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia (...) kwietnia 2017 r. R. P. zwrócił się o umorzenie w całości należności z tytułu nieopłaconych składek. Decyzją z dnia (...) maja 2017 r. Nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia zadłużenia obejmującego należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Wnioskiem, który wpłynął do organu w dniu (...) czerwca 2017 r., Skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżoną decyzją Nr (...) z dnia (...) lipca 2017 r. organ rentowy utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) maja 2017r. Nr (...). W uzasadnieniu organ wskazał, że może umorzyć nieopłacone należności z tytułu składek tylko wówczas, gdy wystąpi przynajmniej jedna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W przypadku ich braku nieopłacone należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek mogą być umarzane na podstawie art. 28 ust. 3a tej ustawy. Otwarty katalog przesłanek określony został w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tych przepisach, daje możliwość umorzenia należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygniecie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Zakład dokonał oceny wniosku o umorzenie należności pod kątem wystąpienia wyżej wymienionych przesłanek, jednakże - w ocenie organu - w przypadku Skarżącego nie zachodzą zarówno przesłanki całkowitej nieściągalności, jak również nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3a. Brak jest zatem podstaw prawnych do umorzenia nieopłaconych należności z tytułu składek. R. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Nr (...) z dnia (...) lipca 2017 r., wnosząc o jej uchylenie. W ocenie Skarżącego decyzja ta narusza prawo, albowiem znajduje się on w trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i finansowej i nie jest w stanie zwrócić należności do ZUS bez pogorszenia już i tak trudnej sytuacji finansowej jego i jego rodziny. Do skargi zostały dołączone kserokopie dokumentów świadczących o stanie zdrowia rodziców Skarżącego. Nadto Skarżący oświadczył, iż sprzedał samochód osobowy, o jakim pisał organ. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z p. zm., dalej: k.p.a.), jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane z innym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniło jej uchylenie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odmowy umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami za zwłokę. Zdaniem Organu nie wystąpiły przesłanki umorzenia zaległości z tytułu ww. należności, stąd decyzja odmawiająca uwzględnienia wniosku jest zasadna. Strona skarżąca kwestionuje natomiast rozstrzygnięcie Organu oraz przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację. Wobec tego, że przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydana w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, finansowanych przez Stronę skarżącą jako płatnika składek, wskazania wymaga, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963 z późn. zm.; dalej jako. u.s.u.s.), należności z tytułu tych składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. W myśl ust. 2, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie zaś do ust. 3, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto, zgodnie z art. 28 ust. 4 u.s.u.s., umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. O ile powyższa regulacja, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (i odpowiednio - zgodnie z art. 32 u.s.u.s. - składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych) z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a tej ustawy), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b u.s.u.s., aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie, przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Działając na mocy powyższego upoważnienia, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003 r. powołane już rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w którym to rozporządzeniu zawarta została zasada (§ 3 ust. 1), że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że w przypadku przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie, przy umarzaniu tych składek - niezależnie od wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności - zawsze należy oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 22/13 - to orzeczenie i następne dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego –www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Decyzje wydawane na podstawie art. 28 u.s.u.s., jak i § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., mają charakter uznaniowy, co oznacza, że sposób rozstrzygnięcia jest uzależniony od woli organu. Organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia w razie stwierdzenia zaistnienia przesłanki umorzenia, tj. może wówczas uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia, jednakże rozstrzygnięcie organu nie może mieć charakteru dowolnego. Zakres swobody organu administracji, wyznaczony przepisami prawa materialnego, jest ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym wyrażoną w art. 7 k.p.a., zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, co oznacza, że treść i zakres ochrony słusznego interesu indywidualnego w działaniach organów sięgają do granic kolizji z interesem społecznym. Z jego brzmienia wynika, że ustawodawca przyjmuje regułę, zgodnie z którą oba te interesy podlegają równorzędnej ochronie, bez dominacji któregokolwiek z nich. W państwie prawa nie ma bowiem miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym (patrz:wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 455/08). Ponadto rozstrzygnięcie organu musi być wynikiem wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Z decyzji musi zatem wynikać m.in., że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Sądowej kontroli legalności takiej decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno zastosowania prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego, wynikające z przepisów k.p.a., reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W rozpoznawanej sprawie Zakład odmówił Stronie skarżącej umorzenia należności składkowych, generalnie nie kwestionując obiektywnie trudnej sytuacji zdrowotnej, finansowej, majątkowej i rodzinnej Skarżącego. W uzasadnieniu decyzji Zakładu podano następujące wyniki ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym: • od (...) listopada 2005 r. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą - zgodnie z wpisem w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej; • organ opisał wynik finansowy z prowadzonej działalności, za lata 2014 - 2016 Skarżący otrzymywał bardzo niskie lub zerowe dochody, lub miał straty; w 2017 r. Skarżący nie wykazał żadnych przychodów ani kosztów - na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów; • Skarżący nie pobiera świadczeń, nie posiada dochodu z innych źródeł, nie korzysta z innych form pomocy; • Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami; • Skarżący posiada środki na rachunku bankowym w kwocie 2.000,00 zł; • Skarżący posiada zobowiązania finansowe z tytułu kredytów na kwotę 45.000,00 zł; • rodzice Skarżącego posiadają łączny dochód 2.327,77 zł netto; • Skarżący posiada samochód osobowy marki H. z 2008 r. o szacunkowej wartości 18.800,00 zł; • Skarżący nie posiada nieruchomości; • u Skarżącego zdiagnozowano (...), na który jest leczony; u jego rodziców również występują poważne problemy zdrowotne. Organ stwierdził również, iż w Oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej Skarżący wskazał, iż comiesięczne wydatki związane z utrzymaniem to kwota 1.000,00 zł, w tym czynsz 300,00 zł, koszty z tytułu opłat eksploatacyjnych 200,00 zł, z tytułu kosztów związanych z leczeniem 200,00 zł oraz inne 300,00 zł. Organ wskazał też, że do akt sprawy Skarżący dołączył kopię własnej dokumentacji medycznej oraz ojca T. P.i matki J. P., jak też PIT-40A rodziców za 2016 r. Sąd - dokonując oceny zaskarżonej decyzji - stwierdza, że organ orzekając na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego - trafnie ocenił, że sytuacja finansowa Skarżącego jest trudna, jednakże Skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą i nie można wykluczyć, że sytuacja ta może ulec poprawie. Oceniając stan zdrowia Skarżącego organ stwierdził, że nie została mu przedstawiona sytuacja zdrowotna na chwilę orzekania, albowiem Skarżący przedstawił dokumentację medyczną z 2013 r., w ocenie organu nie można też stwierdzić, iż stan zdrowia rodziców Skarżącego wymaga opieki osób trzecich. Wskazano też na posiadanie samochodu, którego wartość pokryłaby częściowo zadłużenie z tytułu składek. Mając na uwadze wskazane okoliczności, za prawidłowe uznać należało stwierdzenie Organu, że przywołane okoliczności świadczą o niewystąpieniu przesłanek całkowitej nieściągalności, określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 3, 4, 4a, 4b, 5 i 6 u.s.u.s. Prawidłowo ZUS wskazał w odniesieniu do przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s., że skoro wobec Strony skarżącej nie są obecnie prowadzone postępowania egzekucyjne, to nie jest oczywiste, że w ich toku nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto, żaden organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego można egzekwować należności. Zgodzić należy się zatem z ZUS, iż dopóki postępowania te nie zostały wszczęte, zakończone lub umorzone nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji zaległości składkowych. Tym samym, w ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że w sprawie nie występują przesłanki umożliwiające umorzenie należności z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Przechodząc do oceny możliwości umorzenia należności składkowych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wskazać należy na przesłanki umorzenia, określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W ocenie Sądu, poczynione w tej kwestii ustalenia organu są również prawidłowe. Zgodzić należy się z ZUS, iż aby stwierdzić wystąpienie przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, Strona skarżąca winna wykazać jakim miesięcznym budżetem dysponuje oraz przedstawić jak kształtują się jej miesięczne wydatki związane z niezbędnymi potrzebami życiowymi. W toku postępowania Wnioskodawca nie przedstawił choćby w sposób ogólny tego, jak kształtują się jego wydatki związane z mieszkaniem, wyżywieniem, czy leczeniem. Powoduje to zdaniem Sądu, iż niemożliwym staje się ustalenie tego, jakie są niezbędne potrzeby życiowe Strony skarżącej, jak również dokonania ich porównania z jej możliwościami zarobkowymi. W tym miejscu przywołać należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zajęte w wyroku z dnia 23 kwietnia 2009 r. o sygn. akt II GSK 884/08, zgodnie z którym, prawidłowa wykładnia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że wynikająca z tych przepisów podstawa umarzania należności ZUS winna mieć zastosowanie tylko do tych dłużników, którzy przekonają o wykorzystaniu w pełni zdolności do pracy i aktywnej postawie w poszukiwaniu źródeł dochodów. Omawiane uregulowanie nie może być formą premiowania osób, które posiadając zobowiązania finansowe, prezentują postawę pasywną w zakresie dążenia do ich spłacenia. Podstawa umorzenia należności ZUS mająca swe źródło w omawianych przepisach została stworzona dla "uzasadnionych przypadków" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.), a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika). Aspekt ten nie może być pomijany przy analizie "stanu majątkowego" zobowiązanego oraz "możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych dłużnika i jego rodziny" ( § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Niewątpliwie w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, bowiem sama Strona skarżąca w ogóle nie podnosiła, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Sąd podziela też stanowisko organu w zakresie niewykazania wystąpienia ostatniej z przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Skarżący jest chory, czego organ nie neguje, jednakże nie przestawił żadnego aktualnego potwierdzenia swojego stanu zdrowia. Nadto nie przedłożył żądnego dokumentu lekarskiego, z którego wynikałoby, że jest pozbawiony możliwości zarobkowych z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Podzielając zatem stanowisko organu, iż w sprawie nie wystąpiła którakolwiek z przesłanek umorzenia należności z tytułu składek, dodać należy, iż jakkolwiek to na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i podejmowania z urzędu wszelkich działań zmierzających do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, to jednocześnie nie ulega wątpliwości, że w celu realizacji zasady prawdy obiektywnej strona powinna współpracować z organem w wyjaśnianiu istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza gdy - tak jak na gruncie niniejszej sprawy - istotne dla jej ustaleń dowody znajdowały się w posiadaniu Strony skarżącej. Strona nie jest zwolniona z obowiązku wykazywania okoliczności z zakresu jej sytuacji i podstaw rzutujących na możliwość ubiegania się o skorzystanie z dobrodziejstwa umarzania należności wobec ZUS. Przepis § 3 rozporządzenia stanowi bowiem wprost, że to Strona skarżąca ma wykazać spełnienie przesłanek do umorzenia, to znaczy, że w tym zakresie ciężar dowodu spoczywa właśnie na niej (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r. o sygn. akt II GSK 2410/11). Podkreślenia wymaga również, że decyzje o umorzeniu składek mają charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak pozostawienia ZUS pełnej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia w omawianym przedmiocie. Granice uznania administracyjnego dopuszczalnego przy podjęciu takiej decyzji, tj. posiadanej przez organ swobody wyboru rodzaju rozstrzygnięcia, wyznaczone są bowiem ściśle przepisami prawa, które precyzują przesłanki umorzenia. W sprawie należy stwierdzić, że organ orzekający przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy i rzetelny, a także dokonał w miarę wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 K.p.a., nie przekraczając granic uznania. Mimo pewnej lakoniczności uzasadnienia, Sąd stwierdza, że poddaje się ono kontroli. Na marginesie już tylko wskazać należy, że Sąd dokonywał oceny decyzji w dacie jej wydania i każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i – jak to podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 r. w sprawach o sygn. akt III SA 398-399/99 – zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Aczkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie u.s.u.s. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.