V SA/Wa 1641/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012r. sprawy ze skargi N. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; oddala skargę. Przedmiotem postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest skarga N. B. (dalej: skarżący) na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym: W dniu 04 listopada 2010r. N. B. złożył do Wojewody M. wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony motywując go zamiarem podjęcia pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].02.2011r. Nr [...] orzekł o odmowie udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, iż okoliczności sprawy wskazują na istnienie uzasadnionego podejrzenia, iż cel pobytu N. B. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie inny niż deklarowany, natomiast dołączone do akt sprawy dokumenty mają umożliwić zalegalizowanie pobytu skarżącego w naszym kraju. Na tę decyzję złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców N. B. (za pośrednictwem pełnomocnika), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielenie przedmiotowego zezwolenia na okres posiadanego zezwolenia na pracę ze względu na słuszny interes strony. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego podniósł między innymi, iż N. B. spełnia przesłanki obligujące organ do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, bowiem posiada zezwolenie na pracę, umowę z pracodawcą oraz ubezpieczenie zdrowotne, ponadto od dnia 28.12.2010r. pracuje na stanowisku barmana. Podkreślono również, że powodem rezygnacji skarżącego z podjętej nauki na kierunku Finanse i Rachunkowość w Wyższej Szkole [...] były bariery językowe uniemożliwiające zrozumienie wykładanych przedmiotów. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w Warszawie Nr [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. o odmowie udzielenia N. B. zezwolenia zamieszkania na czas oznaczony. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że N. B. przebywał ostatnio na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie udzielonego przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...].12.2009r. Nr [...] zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia 29.12.2010r. Podstawą udzielenia tego zezwolenia był fakt podjęcia przez cudzoziemca niestacjonarnych studiów I stopnia na kierunku Finanse i Rachunkowość na Wydziale Ekonomii, Zarządzania i Finansów w Wyższej Szkole [...]. N. B. miał rozpocząć naukę w dniu 01.10.2009r. i zakończyć w dniu 30.09.2012r. Organ I instancji pismem z dnia 29.12.2010r. wezwał pełnomocnika skarżącego do dostarczenia między innymi zaświadczenia ze szkoły potwierdzającego kontynuację nauki wraz z dokumentami potwierdzającymi uiszczenie czesnego. Z dołączonego do akt sprawy pisma wynika, iż N. B. aktualnie nie zamierza kontynuować nauki, natomiast podstawę pobytu skarżącego w Polsce stanowi praca. Ponadto zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...].01.2011r. N. B. został skreślony z listy studentów w dniu [...].04.2010r. z powodu niezaliczenia egzaminów w sesji zimowej. Cudzoziemiec przesłuchany do protokołu w dniu [...].02.2011r. zeznał, iż uczęszczał na zajęcia w pierwszym semestrze, tj. do końca stycznia 2010r., natomiast nie przystąpił do zimowej sesji egzaminacyjnej z uwagi na brak środków pieniężnych. Ponadto zeznał, że w styczniu 2010r. zdecydował, iż nie będzie więcej płacił za tę szkołę, ponieważ była za droga oraz nie podobał mu się program studiów. Zeznał również, że był w [...] od 11.02.2010r. do 11.03.2010r. , później zaś szukał tańszej szkoły i pracy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, iż zarówno zamiar podjęcia przez N. B. nauki w Wyższej Szkole [...], jak i świadczenie pracy w charakterze barmana na podstawie umowy zlecenia za wynagrodzeniem brutto nie niższym niż 10 zł/h, jest dla N. B. instrumentem do zalegalizowania pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W sprawie istotny jest fakt, iż skarżący zrezygnował z nauki pod koniec stycznia 2010r., tj. miesiąc po uzyskaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach, a zatem nie zrealizował deklarowanego celu pobytu, jakim była nauka. Skarżący przez cały okres pobytu nie podjął nauki na żadnej innej uczelni, tłumacząc, iż od marca 2010r. szukał tańszej szkoły i pracy. Z uwagi na fakt, iż poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemiec nie wykorzystał zgodnie z celem, w związku z którym zostało ono udzielone, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po analizie całości materiału dowodowego uznał, iż okoliczności sprawy wskazują, że istnieje uzasadnione podejrzenie, iż cel pobytu N. B. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie inny niż deklarowany, utrzymał tym samym decyzję organu I instancji w mocy. Odnosząc się zaś do odwołania, w którym podniesiono, że skarżący zrezygnował z nauki, bowiem doszedł do wniosku, że posiadany poziom znajomości języka polskiego nie był wystarczający, by mógł studiować w tym języku, organ stwierdził, że uzasadnione podejrzenie budzi fakt, iż skarżący podjął decyzję o rezygnacji z nauki miesiąc po uzyskaniu zezwolenia, co może oznaczać, iż rozpoczęcie nauki posłużyło jedynie jako podstawa do legalizacji pobytu na terytorium RP. Ponadto z treści odwołania wynika, iż do momentu podjęcia pracy na stanowisku barmana, skarżący przez cały okres swojego pobytu był skoncentrowany na szukaniu pracy, co świadczy o tym, iż jego pobyt nie był zgodny z deklarowanym celem pobytu skarżącego w okresie, na który zostało udzielone zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, tj. od dnia 30.12.2009r. do dnia 29.12.2010r. Organ tym samym stwierdził, iż skoro w przedmiotowej sprawie zaszła przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach – obliguje to organ rozpatrujący odwołanie do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Szef odnosząc się ponadto do podniesionego w odwołaniu argumentu, iż odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony naruszałaby konstytucyjną zasadę proporcjonalności, wyrażoną w art. 31 ust. 1 Konstytucji, stwierdził, że z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy (" cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony... ") podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Na tę decyzję N. B. złożył skargę do WSA w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 57 ust 1 pkt. 1 w związku z art. 53 ustawy o cudzoziemcach oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia wszelkich istotnych jej elementów i wydanie orzeczenia naruszającego słuszny interes strony i oparcie się na przypuszczeniach, co potwierdza uzasadnienie negatywnej decyzji. Zarzucił również organowi rażące naruszenie art. 8, art. 12 oraz art. 35 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wadliwą, wybiórczą interpretację stosowanych przepisów ustawy o cudzoziemcach a także ogólnych zasad postępowania, w szczególności zasad, które nakazują organom administracji publicznej działać "wnikliwie i szybko", w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak również innych przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik spraw. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z p. zm. dalej: k.p.a.), jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 z p. zm. – dalej jako ustawa), Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. Jako materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji wskazano art. 57 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach – cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest lub będzie inny niż deklarowany. Stosownie zaś do przytoczonego art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach – zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagalne. Uwzględniając powyższe regulacje prawne, jak i stan faktyczny sprawy, organy prawidłowo przystąpiły zatem do wyjaśnienia kwestii sytuacji osobistej skarżącego, w tym jego sytuacji związanej z uzyskaniem pierwszej wizy pobytowej i otrzymaniem po raz pierwszy zezwolenia na zamieszkanie czas oznaczony przez skarżącego. Bezspornym w sprawie pozostaje, iż skarżący przyjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 2009 roku w celu podjęcia nauki, a następnie uzyskał na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.2009r. zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia 29.12.2010r. , przy czym podstawą udzielenia tego zezwolenia był fakt podjęcia przez cudzoziemca niestacjonarnych studiów I stopnia na kierunku Finanse i Rachunkowość na Wydziale Ekonomii, Zarządzania i Finansów w Wyższej Szkole [...]. N. B. miał rozpocząć naukę w dniu 01.10.2009r. i zakończyć w dniu 30.09.2012r., jednakże został skreślony z listy studentów w dniu 02.04.2010r. z powodu niezaliczenia egzaminów w sesji zimowej. N. B. – jak wynika z jego oświadczeń - aktualnie nie zamierza kontynuować nauki, natomiast aktualnie podstawę pobytu skarżącego w Polsce stanowi praca, gdyż w dniu [...] listopada 2010r. skarżący składając do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony motywował go zamiarem podjęcia pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Artykuł 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu – skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia. Tym większe znaczenie ma więc prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz poprawne odczytanie treści przepisu, gdyż właściwa jego interpretacja jest punktem odniesienia i podstawowym warunkiem rozstrzygnięcia. Redakcja cytowanego art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, wskazuje, że jeśli wnioskodawca przebywając w kraju, do którego przyjechał na podstawie wizy udzielonej w konkretnym celu, zmienia swój cel pobytu (tu np. z nauki w szkole na pracę), należy stwierdzić, że deklarowany cel pobytu uległ zmianie w stopniu uniemożliwiającym udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Sąd zgadza się tym samym z dokonaną przez organ interpretacją przepisu art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy, zastosowaną w rozpatrywanej sprawie, za taką interpretacją przedmiotowego przepisu opowiada się również doktryna: "Odmowa udzielenia zezwolenia z uwagi na inny niż deklarowany cel wjazdu lub pobytu następuje w wyniku konfrontacji okoliczności, które pozwalają ustalić faktyczny cel wjazdu lub pobytu z celem deklarowanym. Deklarowany cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca wynika z charakteru wizy (art. 25 ust. 1 pkt 3 i art. 26 ustawy o cudzoziemcach)" (patrz: J. Chlebny, komentarz do art. 57 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach w: A. Bernatowicz, J. Borkowski, J. Chlebny, P. Stachańczyk, W. Trojan, Prawo o cudzoziemcach. Komentarz. Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006, str. 131). W tym miejscu należy szczególnie podkreślić, że odmowa udzielenia zezwolenia z przyczyn wymienionych w art. 57 ust. 1 ustawy z 2003 r. o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny. W związku z tym wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony uwzględniając jej słuszny interes, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, doznaje istotnego ograniczenia. Zasada ta ma bowiem zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego polegającego na przyznaniu organom administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań. Zastosowanie powyższej zasady nie może jednak prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego w sprawach, w których ustawodawca wprowadził instytucję tzw. decyzji związanej. Przedmiotowa sprawa należy zaś do spraw tego rodzaju - przepisy prawa materialnego determinowały bowiem treść jej rozstrzygnięcia (patrz: wyrok NSA z 25 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3126/00, LEX nr 81779, wyrok WSA w Warszawie z 12 maja 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2084/07, LEX nr 488328). W związku z tym okoliczności podnoszone przez skarżącego (fakt podjęcia pracy) nie mogły zostać przez organy orzekające w sprawie uwzględnione. Ponadto w toku postępowania nie doszło - jak wskazuje skarżący w zarzutach skargi - do naruszenia przepisów dotyczących nakazania organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.). Gdyby bowiem - zgodnie z wnioskiem skarżącego - przedmiotowe zezwolenie zostało udzielone, organ dopuściłby się tym samym naruszenia przepisów prawa materialnego. Decyzja w niniejszej sprawie wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. - wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć zatem, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organom podstawę do odmowy udzielenia N. B. zezwolenia zamieszkania na czas oznaczony. Na końcu Sąd stwierdza, iż słuszne są zarzuty skargi dotyczące długotrwałości postępowania administracyjnego, jednakże fakt przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego nie spowodował wydania decyzji niezgodnej z prawem. Ponadto Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.