V SA/Wa 1642/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Bożek, Sędzia WSA Irena Kudiura (spr.), Asesor WSA Michał Sowiński, Protokolant Krzysztof Muszakowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2005r. nr [...] II. Zasądza od Skarbu Państwa - ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata S. P. z Kancelarii [...] Sp. k. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) zł, podwyższoną o 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].09.2005 r Nr [...] odmawiającą zmiany wcześniejszych swoich decyzji , mocą których odmówił przyznania J. C. uprawnień kombatanckich. Przedmiotową decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny: J. C. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej uprawnień kombatanckich w oparciu o treść art. 4 ust.1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który stanowi, że " Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa-. Mając na względzie przedstawiony wniosek wraz z rekomendacją odpowiedniego stowarzyszenia skupiającego kombatantów oraz pisemne oświadczenia świadków dotyczące pobytu zainteresowanej w obozie przesiedleńczym w L. przy ul. [...], Kierownik Urzędu stwierdził, że strona nie udokumentowała wniosku w sposób dostateczny. W szczególności odmówiono wiarygodności oświadczeniom złożonym przez świadków. W związku ze złożonym przez zainteresowaną wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...], utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję podnosząc w jej uzasadnieniu, że sama strona wskazywała, że wraz z rodziną została wysiedlona z miejscowości K. do obozu przejściowego w L. przy ulicy [...], w którym przebywała od [...] maja 1942 r. do [...] czerwca 1942 r. Termin w jakim miała przebywać w obozie jest jednak inny od tego, który wskazywali jako czas swojego przebywania w tym obozie, powoływani przez stronę świadkowie w osobach S. G. i J. T., którzy na dodatek zostali przesiedleni z innej miejscowości tj. z A.. Podkreślono, że z uzyskanych z archiwów dokumentów wynika, że wysiedlenia z K. miały miejsce w 1940 r., co wyklucza przyjęcie wysiedlenia zainteresowanej we wskazywanym 1942 r. Przedmiotowa decyzja była decyzją ostateczną, o czym poinformowano zainteresowaną pouczając ją jednocześnie o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego. Mimo prawidłowego pouczenia J. C. sporządziła pismo adresowane do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, które wpłynęło w dniu 29 sierpnia 2005 r. wnosząc o zmianę decyzji. W piśmie tym strona wskazywała, że w rzeczywistości ona wraz ze swoją rodziną, była dwukrotnie wysiedlana, w tym po raz pierwszy w 1940 r. i za każdym razem trafiała do obozu przesiedleńczego w L.. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] odmówił uchylenia decyzji z [...] lipca 2005 r. i decyzji ją poprzedzającej, podnosząc, że strona nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, które przemawiałyby za uchyleniem tych decyzji w trybie art. 154 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności nie wykazała też, ażeby za ich uchyleniem przemawiał interes społeczny albo słuszny interes strony. J. C. złożyła do Kierownika Urzędu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W toku tego postępowania Kierownik Urzędu uzyskał dodatkowo dokument z Archiwum Państwowego w Z., z którego wynika, że w spisie osób wysiedlonych z pow. W. do gm. Z. w latach 1939-1941, wpisane są osoby o nazwisku L. w tym L. J. ur. w 1936 r., jako wysiedleni w dniu 25 marca 1941 z G. do miejscowości K. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podniósł w niej, że w wyjaśnieniach strony występują rażące sprzeczności co do losów jej i jej rodziny w czasie wojny, zaś w zgromadzonych dokumentach nie ma informacji, które potwierdzałyby jej pobyt w obozie przesiedleńczym w jakimkolwiek okresie 1940 ( jak podaje obecnie ), czy też 1942 r., co wyklucza możliwość zmiany pierwotnej decyzji ostatecznej odmawiającej przyznanie stronie uprawnień kombatanta. Od decyzji tej J. C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze powołując się na swoje wcześniejsze twierdzenia co do dwukrotnego pobytu w obozie przesiedleńczym zarzuciła Kierownikowi Urzędu błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wynika to z tego faktu, że Kierownik Urzędu nieprawidłowo zakwalifikował pismo strony jako pismo zmierzające do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W rzeczywistości z treści pisma, które wpłynęło do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów w dniu 29 sierpnia 2005 r. wynikało, że strona zmierza do zmiany niekorzystnej dla niej decyzji odmawiającej jej przyznania uprawnień kombatanckich powołując się na nową, nieznaną do tej pory organowi administracji okoliczność dotyczącą jej pobytu w obozie przesiedleńczym w 1940 r. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że treść pisma wskazywała na to, że drogą jaka powinna zastać podjęta w sprawie, była droga wznowienia postępowania a następnie ocena, czy powoływana okoliczność faktyczna jest okolicznością istotną, która po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, może doprowadzić do zmiany decyzji ostatecznej. Wskazać przy tym trzeba, że jeśli jednak organ administracyjny miał wątpliwości co do intencji strony, powinien był upewnić się jakie stanowisko w sprawie prezentuje strona, informując ją o możliwych drogach prawnych w przypadku dążenia do zmiany decyzji ostatecznej. Należy zwrócić uwagę na to, że postępowania nadzwyczajne - w tym wznowienie postępowania - przewidziane przepisami prawa, które mogą doprowadzić do zmiany decyzji ostatecznej, nie są dla siebie konkurencyjne, dlatego w każdej sprawie, w której inicjowany jest któryś z tych trybów tak ważne jest, ażeby był to tryb właściwy, usprawiedliwiony okolicznościami wynikającymi ze sprawy. Zauważyć przy tym trzeba, że organ administracyjny przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 154 Kpa uznał, że strona przywołała nową okoliczność i odniósł się do niej. W tym stanie rzeczy skoro pismo strony w ocenie Sądu pozwala na przyjęcie, że zawiera wniosek o wznowienie postępowania, należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą, a to ze względu na konieczność procedowania przez organ administracyjny w zgodzie z treścią art. 148- 151 Kpa. i art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. W sytuacji wznowienia postępowania i podjęcia postępowania wyjaśniającego celem uzupełnienia materiału dowodowego w związku z powoływaną nową okolicznością faktyczną w sprawie, konieczne stanie się przeanalizowanie twierdzeń skarżącej, która wbrew stanowisku organu już w kwestionariuszu k. 13 akt adm., powoływała się wprawdzie bez bliższego wyjaśnienia, na 1940 rok jako istotny w wojennych losach jej rodziny. Powinno to być dokonane w zestawieniu z faktami wynikającymi choćby z już zebranych dokumentów, z których wynika, że mieszkańcy wsi K. byli najpierw wysiedleni w 1940 r. (w liczbie 46 niezidentyfikowanych osób), a następnie wszyscy k.27,30,31 akt. adm. Z dokumentów archiwalnych wynika również, że dane dotyczące rodziny L. jako osób wysiedlonych z G. do K. pojawiają się w odniesieniu do 1941 r., sama zaś miejscowość K. widnieje w ankiecie z 1952 r dotyczącej skarżącej. Należy wobec tego ustalić w związku z tym, co działo się z rodziną J. C. i z nią samą w okresie od wysiedlenia ze wsi K. w 1940 roku - jeśli miało ono miejsce - do wysiedlenia w marcu 1941 roku z G. do K. W tym celu należy uściślić przy pomocy Archiwum Państwowego w L. jeśli to możliwe, treść informacji zawartej w dokumencie z k. 30 w zw z k. 31 akt adm. Wobec niejasności zeznań skarżącej należy także rozważyć konieczność jej przesłuchania w charakterze strony, mając przy tym na uwadze treść kwestionariusza wypełnionego przez nią w 2004 r., i przywołany przez nią z jakiegoś powodu jako znaczący rok 1940, jak również wyjaśnienie okoliczności dwukrotnego wysiedlenia do L.. W toku zeznań należy ustalić, co skarżąca ewentualnie pamięta z lat wojny sama, a co jest jej wiadome od innych osób i od kogo. Przed ewentualnym przesłuchaniem skarżącej należy jednak w pierwszym rzędzie ustalić, co rozumie ona pod stwierdzeniem użytym w skardze " na rok 1940 mam tylko świadka jednego ...", kim jest ten potencjalny świadek i czy wnosi o jego przesłuchanie i na jaką okoliczność. W przypadku przesłuchania świadka o miejscu i dacie czynności należy stronę powiadomić. Wyjaśnić należy też rozbieżności w oświadczeniach świadków S. G. i J. T., co do okresu wspólnego pobytu ich i skarżącej w obozie. Dopiero wnikliwa analiza całości materiału dowodowego, w tym tego, który da się zebrać przy ponownym rozpoznaniu sprawy pozwoli na właściwe rozpatrzenie sprawy i jej ostateczne rozstrzygnięcie. Zaznaczyć przy tym należy, że przed wydaniem decyzji organ ma obowiązek zastosować treść art. 10 Kpa. W tym stanie rzeczy mając wszystkie powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b w zw. z art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.