V SA/Wa 1645/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-18
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Beata Krajewska, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemcowi, którego wydalenie z terytorium RP jest niewykonalne z przyczyn zależnych od niego, można udzielić zgody na pobyt tolerowany?Ratio decidendi
Zgoda na pobyt tolerowany może zostać udzielona tylko wtedy, gdy wydalenie cudzoziemca jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję i od cudzoziemca. W przypadku, gdy przyczyna niewykonalności decyzji o wydaleniu jest zależna od samego cudzoziemca (np. brak rzeczywistej próby uzyskania dokumentów podróży, składanie fałszywych oświadczeń), nie można udzielić zgody na pobyt tolerowany.Stan faktyczny
Cudzoziemiec E. M. został zatrzymany z powodu nielegalnego pobytu i posługiwania się fałszywym dokumentem tożsamości. Wydano decyzję o jego wydaleniu z RP. Cudzoziemiec wnioskował o udzielenie zgody na pobyt tolerowany, argumentując niewykonalność decyzji o wydaleniu z powodu braku obywatelstwa. Organy administracji odmówiły, uznając, że przyczyny niewykonalności są zależne od cudzoziemca, który utrudniał potwierdzenie tożsamości i nie podjął rzeczywistych prób uzyskania dokumentów podróży. Sąd oddalił skargę na decyzję odmawiającą udzielenia zgody na pobyt tolerowany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. B. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).
W dniu [...] lipca 2009r. E. M. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej W. w związku z nielegalnym pobytem w Polsce. Cudzoziemiec posiadał w trakcie odprawy [...] paszport wydany na dane osobowe: Y. S., który to dokument widnieje w SIS jako utracony bądź skradziony.
Wobec powyższego Wojewoda [...] wydał decyzję z [...] lipca 2009r. orzekającą o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na tej podstawie dane osobowe cudzoziemca zostały umieszczone w wykazie cudzoziemców, dla których pobyt na terytorium RP jest niepożądany z datą ważności wpisu do dnia [...] lipca 2012r. oraz w SIS celem odmowy wjazdu. Zainteresowany na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy [...] Wydział Karny z [...] lipca 2009r. sygn. akt: [...] został umieszczony w areszcie w celu wydalenia, areszt przedłużono do roku czasu.
Pismem z [...] września 2010r. cudzoziemiec poinformował organ, że wobec jego osoby mogą zachodzić przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany w związku z faktem, że decyzja o wydaleniu nie została wykonana z przyczyn niezależnych od organu zobowiązanego do jej wykonania i od cudzoziemca.
Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2011r. orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, z uwagi na fakt, ze w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
Organ I instancji ustalił, że władze [...] odrzuciły aplikację cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy, a on sam został zarejestrowany jako zbieg/uciekinier. Ponadto, jak wskazał Wojewoda [...] Ambasada S. (wskazane przez cudzoziemca miejsce jego urodzenia) nie potwierdziła tożsamości i obywatelstwa E. M. Zainteresowany wskazał ponadto, jak podał organ że boi się powrotu do kraju pochodzenia, w którym nie przestrzega się praw człowieka.
Wojewoda [...] wskazał ponadto, że po uzyskaniu informacji z Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Departamentu Postępowań Uchodźczych Urzędu do Spraw Cudzoziemców, sytuacja w R. jest stabilna, nie ma tam więźniów politycznych, gwarantowana jest prawnie wolność wyznania, wolność zgromadzeń oraz zrzeszania się. Cudzoziemiec wskazał także, że urodził się na wyspie S., należącej do prowincji B., nie jest mu wiadomo dlaczego Ambasada S. w M. napisała, że nie ma takiego miejsca na terytorium S., a jedynie jest to grupa etniczna.
Organ prowadzący postępowanie podał, że przedstawione okoliczności świadczą o świadomym utrudnianiu przez cudzoziemca procedury mającej na celu potwierdzenie jego danych osobowych przez Ambasadę S. w M.
W ustawowym terminie Cudzoziemiec wniósł odwołanie od wyżej wskazanej decyzji, po rozpatrzeniu którego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] maja 2011r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wskazał, że cudzoziemiec przyjechał do Polski z P., a wcześniej przebywał w K., a jego zamiarem jest udanie się do K., a terytorium RP było tylko przystankiem w podróży na drodze P. Cudzoziemiec, jak podał Szef Urzędu tłumaczył, że podał inną datę urodzenia ubiegając się o nadanie statusu uchodźcy, gdyż z powodu podróży, swojej sytuacji osobistej, straty rodziny źle się czuł i był wytrącony z równowagi oraz nie wiedział co się dzieje.
Zamiarem strony, jak podał organ odwoławczy jest uniknięcie przez niego konsekwencji naruszenia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Zainteresowany w czasie pobytu na terytorium RP posługiwał się paszportem należącym do innej osoby, cudzoziemiec nie chce wracać do kraju pochodzenia, a podejmowane przez niego działania np. nielegalne przekroczenie granicy, podanie fałszywych danych osobowych, składanie sprzecznych zeznań mają istotny wpływ na prowadzone postępowanie zmierzające do potwierdzenia jego tożsamości i możliwości wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP, a ich celem jest utrudnianie, czy wręcz uniemożliwienie wykonania ww. decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, E. M. wniósł o uchylenie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2011 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
← art.7, art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące prowadzenie postępowania dowodowego,
← art. 8 oraz art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasad postępowania administracyjnego w nich wyrażonych,
← art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwość uzasadnienia decyzji oraz
← art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozwijając zarzuty skargi ich autor wskazał, że decyzja o wydaleniu z terytorium RP jest niewykonalna, bo jest on bezpaństwowcem. Jak podkreślił skarżący jest osobą nielegalnie przebywającą na terytorium RP, nie może podjąć legalnej pracy i zdobywać środków do życia. Zatem, co wskazał cudzoziemiec brak legalizacji pobytu w sytuacji gdy zachodzi niewykonalność wydalenia z terytorium RP, uniemożliwia mu prowadzenie normalnego życia.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniesiony środek zaskarżenia nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz.U. z 2009r. nr 189, poz. 1472 z późn.zm.) cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż tylko jednoznaczne stwierdzenie powyższych okoliczności uzasadniałoby zastosowanie wobec cudzoziemca art. 97 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] lipca 2009r. skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej W. podczas kontroli pasażerów odlatujących do T. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż skarżący przebywał na terytorium Polski nielegalnie, posługując się fałszywym dokumentem tożsamości, wydanym dla Y. S. ur. [...] października 1986r. zaś jego dane tj. E. M. ur. [...] września 1979r. w S. na terytorium S. ustalono wyłącznie na podstawie ustnego oświadczenia. Wobec naruszenia przez skarżącego obowiązującego w Polsce porządku prawnego decyzją z [...] lipca 2009r. Wojewoda [...] orzekł o jego wydaleniu z terytorium RP.
W przedmiotowej sprawie prowadzone również było postępowanie w przedmiocie udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany wszczęte wnioskiem skarżącego z [...] września 2010r., które zakończone zostało decyzją ostateczną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2011 r. orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji ww. Wojewody [...] o odmowie udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany, które stało się przedmiotem niniejszej skargi.
Podstawą negatywnego, w tym zakresie, rozstrzygnięcia organów administracji był fakt, iż skarżący wielokrotnie w trakcie prowadzonego postępowania zmieniał zeznania dotyczące danych osobowych m.in. daty i miejsca urodzenia, obywatelstwa. Próba uzyskania dokumentu podróży w przedstawicielstwie S. zakończyła się informacją udzieloną przez placówkę w dniu [...] sierpnia 2009r., iż wskazana przez cudzoziemca jako miejsce urodzenia wyspa S. na terytorium S. jest jedynie nazwą grupy etnicznej. Po przeprowadzonej rozmowie telefonicznej cudzoziemca z ww. przedstawicielstwem, placówka ta poinformowała, że nie potwierdza ona tożsamości i obywatelstwa skarżącego.
Cudzoziemiec wezwany o potwierdzenie niewykonalności decyzji o wydaleniu tj. o dostarczenie kopii paszportu lub zaświadczenia z Ambasady S., potwierdzającego tożsamość, a w przypadku ich braku dokumentów potwierdzających fakt niemożności uzyskania paszportu w placówce dyplomatycznej kraju pochodzenia, którego obywatelstwo skarżący deklaruje wskazał, że próbował uzyskać w Ambasadzie S. dokument podróży, ale na powrót do kraju pochodzenia, nie wyraża zgody, bo obawia się powrotu i zagrożenia dla swego życia. Nie kontaktował się z żadną placówką w swoim kraju.
Złożenie stosownego oświadczenia o chęci powrotu do kraju pochodzenia, jest jednocześnie warunkiem rozpatrzenia wniosku o wydanie dokumentu podróży przez Ambasadę S.. Wobec powyższego zauważyć należy, iż w sprawie skarżącego wszczętej wnioskiem z dnia [...] września 2010r. w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt tolerowany brak jest okoliczności uzasadniających udzielenie takiej zgody.
W ocenie Sądu organy prawidłowo przeprowadziły analizę przedstawionego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący podejmuje próby wprowadzenia w błąd organów administracji, zatem jego zeznania trudno uznać za wiarygodne w części np. kwestii posiadanego obywatelstwa, braku możliwości uzyskania jakichkolwiek dokumentów potwierdzających tożsamość, czy kwestii uzyskania dokumentu podróży. Wskazane przez skarżącego problemy ze złym samopoczuciem i trudną sytuacją osobistą nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla zachowania skarżącego.
Wskazać należy, ze z uwagi na brak możliwości uzyskania dokumentu podróży, decyzja o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP nie może zostać wykonana, a przyczyna niewykonalności jest zależna od cudzoziemca. Skarżący nie podjął rzeczywistej próby uzyskania jakichkolwiek dokumentów, nie próbował nawiązać kontaktu z rodziną ani ze znajomymi w kraju pochodzenia w celu uzyskania jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego tożsamość.
W świetle powyższego bezzasadny jest zarzut skargi dotyczący niewykonalności decyzji, z uwagi na fakt bycia bezpaństwowcem. Ambasada S., jak już wyżej wskazano wyda cudzoziemcowi dokument podróży po złożeniu przez niego stosownego oświadczenia o powrocie do kraju pochodzenia. Skarżący jednak nie złożył takiego oświadczenia, co z kolei nie czyni go bezpaństwowcem, a jednie stanowi próbę uniknięcia konsekwencji wykonania decyzji o wydaleniu.
Zatem powołane przez cudzoziemca w treści skargi fakty nie zmieniają w sposób istotny stanu faktycznego, a przede wszystkim nie stanowią okoliczności, które mogłyby budzić wątpliwości co do prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Tym samym w ocenie Sądu nie można dopatrzyć się w działaniach organów administracji ani naruszenia przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ani przepisów materialnych decydujących o treści rozstrzygnięcia, co uzasadnia stanowisko Sądu o oddaleniu przedmiotowej skargi.
Z powyższych względów oraz z uwagi na prawidłowo dokonane ustalenia faktyczne i prawne sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło